Báo cáo tài chính: Đằng sau những con số

Tuy nhiên có một thực tế là nhiều doanh nghiệp vẫn chưa có ý thức cung cấp thông tin đầy đủ và minh bạch cho NĐT. Đặc biệt, nếu NĐT chỉ quan tâm đến con số tuyệt đối về lợi nhuận, thì đó chỉ là bề nổi của tảng băng.

Kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp niêm yết trong BCTC quý III/2008 vẫn rất khả quan. Thế nhưng, phần lớn lợi nhuận đến từ những hoạt động không thuộc lĩnh vực kinh doanh chính của doanh nghiệp.

Chẳng hạn như, quý III/2008, Công ty CP Cáp và Vật liệu viễn thông (SAM) đạt lợi nhuận sau thuế gần 153 tỷ đồng, tăng gấp 3 lần so với cùng kỳ năm trước. Cáp điện Taya (TYA), trong quý III lợi nhuận tăng tới 358% so với quý II, đạt hơn 29 tỷ đồng. Đây là các con số ấn tượng khi lĩnh vực hoạt động chính của hai Công ty đã qua thời kỳ bùng nổ.

Nhưng đâu là chất lượng? Trong buổi hội thảo "Cẩn trọng với BCTC quý III/2008" do Công ty chứng khoán Vincom tổ chức, chuyên gia chứng khoán Lê Đạt Chí nói rõ, NĐT cần tỉnh táo để nhận biết “chất” của doanh nghiệp. Cụ thể, trong quý III, SAM đã hoàn nhập khoản trích dự phòng đầu tư tài chính lên tới 115,5 tỷ đồng, mang lại 152 tỷ đồng lợi nhuận từ hoạt động này, giúp Công ty lãi luỹ kế trong 9 tháng hơn 87 tỷ đồng.

Tuy nhiên, hoạt động kinh doanh chính của SAM lại giảm so với cùng kỳ. Cụ thể, lợi nhuận gộp từ hoạt động bán hàng quý III đạt gần 14 tỷ đồng, giảm 61% so với cùng kỳ (35,5 tỷ đồng). Doanh thu thuần của TYA trong quý III,  giảm 4,1% so với quý II, nhưng lợi nhuận sau thuế vẫn tăng 358,6%.

Theo giải trình từ TYA, nguyên nhân chủ yếu là do trong quý này, tỷ giá USD/VND tương đối ổn định, nên quý III Công ty được hoàn nhập trích lập dự phòng chênh lệch tỷ giá quý II chưa thực hiện.

Chuyên gia chứng khoán Lê Đạt Chí nhận định, nếu chỉ quan tâm đến con số tuyệt đối về lợi nhuận, phần trăm tăng trưởng lợi nhuận so với cùng kỳ và quý trước là chưa đủ. Mà tăng trưởng lợi nhuận bền vững của các doanh nghiệp bao giờ cũng cần sự ủng hộ mạnh mẽ của tăng trưởng doanh thu.

Các thu nhập đột biến hoặc do lợi thế thương mại có thể mang lại lợi nhuận cho Công ty trong ngắn hạn và đẩy giá cổ phiếu lên cao, nhưng không có gì đảm bảo Công ty tiếp tục đạt được mức lợi nhuận thành công tương tự trong tương lai.

Điều quan trọng là NĐT cần phân tích dòng tiền của doanh nghiệp, bởi lợi nhuận có thể được tạo ra bởi các thủ thuật kế toán như định giá lại hàng tồn kho, thay đổi cách ghi nhận doanh thu, thay đổi cách tích chi phí khấu hao... "doanh nghiệp đạt được lợi nhuận cao là điều đáng mừng, tuy nhiên nếu đó là lợi nhuận bền vững mới là điều ấn tượng" - ông Chí khẳng định.                                              

Theo H.Ngọc
DDDN