Gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine bị một nước thành viên phủ quyết, EU đành ‘xuống nước’, đề xuất thỏa thuận bí mật về nguồn cung dầu Nga

Theo báo cáo của Politico, các quan chức EU sẵn sàng đề nghị Hungary một thỏa thuận bí mật về nguồn cung dầu của Nga để Budapest dỡ quyền phủ quyết đối với khoản vay trị giá 90 tỷ euro dành cho Ukraine.

Trong một bức thư ngỏ gửi Tổng thống Ukraine Vladimir Zelensky ngày 26/2, Thủ tướng Hungary Viktor Orban nhắc lại cáo buộc rằng Kiev đang cố gắng lật đổ ông bằng cách gây ra khủng hoảng năng lượng trước thềm cuộc bầu cử quốc hội vào tháng 4. Thủ tướng Orban lập luận rằng Ukraine cố tình trì hoãn nối lại vận chuyển dầu Nga qua đường ống Druzhba. Để trả đũa, Hungary phủ quyết khoản vay khẩn cấp trị giá 90 tỷ euro của EU cho Nga, đồng thời cũng chặn gọi trừng phạt thứ 20 của EU nhằm vào Moscow.

Tờ Politico dẫn nguồn tin ngoại giao giấu tên cho biết các quan chức EU đang cân nhắc các phương án để vô hiệu hóa sự phản đối của Budapest. Có phương án là viện dẫn Điều 7 để đình chỉ quyền phủ quyết của Hungary – một động thái mà Budapest có thể sẽ kiện ra tòa. Nhưng trước dự báo chính phủ Ukraine sẽ cạn kiệt ngân sách vào tháng 4, “không còn thời gian cho phương án pháp lý”, một nhà ngoại giao cho biết, đồng thời kêu gọi một giải pháp chính trị.

Phương án khả thi hơn đó là ông Orban có thể được trao một văn bản cam kết về việc nối lại cung dầu Nga qua đường ống Druzhba. “Ông ấy sẽ có được đường ống của mình”, một nguồn tin cho biết.

Đầu tuần này, Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa đã cáo buộc ông Orban vi phạm “nguyên tắc hợp tác chân thành” của EU và làm suy yếu các quyết định “được đưa ra tập thể bởi Hội đồng châu Âu”. Đáp lại, Thủ tướng Orban tuyên bố ông là một thành viên hội đồng có kỷ luật và lập luận rằng sẽ thật vô lý nếu ông “giả vờ như không có chuyện gì xảy ra” và giúp đỡ Kiev trong khi nước này tìm cách gây tổn hại đến lợi ích của Hungary. Ukraine tuyên bố không thể nối lại việc trung chuyển dầu do thiệt hại từ phía Nga, nhưng ông Orban bác bỏ lời giải thích này là không thuyết phục.

Trước tình hình này, chính phủ Hungary tuyên bố sẽ giải phóng 250.000 tấn dầu thô từ kho dự trữ chiến lược để đảm bảo nguồn cung.

Được xây dựng từ đầu thập niên 1960 dưới thời Liên Xô, đường ống Druzhba đưa dầu từ các mỏ ở Nga qua Belarus, sau đó tách thành hai nhánh chính: nhánh phía Bắc dẫn tới Ba Lan và Đức; nhánh phía Nam đi qua Ukraine, rồi tiếp tục tới Slovakia, Hungary và Cộng hòa Séc.

Tuyến này có vai trò đặc biệt quan trọng đối với Slovakia và Hungary – hai quốc gia không giáp biển và phụ thuộc lớn vào nguồn dầu thô Nga vận chuyển qua lãnh thổ Ukraine. Tuy nhiên từ ngày 27/1, đường ống dẫn dầu Druzhba đã ngừng hoạt động.

Năm 2025, Nga chiếm hơn 92% lượng dầu thô nhập khẩu của Hungary, tăng từ mức 61% trước khi xảy ra xung đột Nga-Ukraine.

Tham khảo: Politico