Kết nối thành liên minh

"Made in Europe" (sản xuất tại châu Âu) hoặc "Made in the EU" (sản xuất tại Liên minh châu Âu - EU) không chỉ được sử dụng đơn thuần để định danh một thương hiệu chung cho EU mà còn hàm ý một trong những định hướng chính trong chiến lược công nghiệp của khối này. Nó bao gồm nguồn gốc xuất xứ, những tiêu chuẩn và tiêu chí chung cũng như thông điệp về năng lực cạnh tranh quốc tế của hàng hóa, sản phẩm của EU.

Ngày 8-6 vừa qua, EU đã có sự điều chỉnh rất đáng chú ý khi coi ô tô thành phẩm của Anh, Hàn Quốc và Nhật Bản - dù không được chế tạo hay lắp ráp thành phần trong phạm vi lãnh thổ của EU - ngang bằng về pháp lý như ô tô của EU. Tuy nhiên, những sản phẩm này không được sử dụng thương hiệu "Made in Europe" hay "Made in the EU". Nói theo cách khác, ba nước đối tác trên được EU xếp vào diện "đối tác đáng được tin cậy" và cho phép họ tham gia chương trình "Made in Europe".

Tham gia chương trình này, ô tô thành phẩm của Anh, Nhật Bản và Hàn Quốc nói chung, chứ không chỉ có ô tô của họ được chế tạo hay lắp ráp hoàn chỉnh trong lãnh thổ EU, được miễn các loại thuế quan và quan trọng hơn là được hưởng mọi đặc quyền ưu đãi, tài trợ về chính sách và tài chính mà EU áp dụng chung cho tất cả doanh nghiệp của khối.

Có hai lý do chính khiến EU phải điều chỉnh chiến lược cơ bản như vậy. Thứ nhất, việc phân biệt đối xử về thuế quan và ưu đãi tài chính gây ra làn sóng bất bình ở các hãng ô tô của Anh, Nhật Bản, Hàn Quốc. Họ dọa đóng cửa công xưởng trong EU và dịch chuyển đầu tư, sản xuất, kinh doanh sang những địa bàn khác, thậm chí sang Mỹ. Giữa Mỹ và EU đang có cuộc thương chiến thuế quan quyết liệt về xuất nhập khẩu ô tô. 

Với nhiều quyết sách cầm quyền cho đến nay, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã "pháo đài hóa" thị trường nội địa chặt chẽ chưa từng thấy kể từ hơn một thế kỷ trở lại đây. Nguy hại rất lớn đối với EU là rất nhiều chỗ làm sẽ bị mất và mức độ hấp dẫn của thị trường này đối với các nhà đầu tư nước ngoài sẽ suy giảm. EU phải tìm cách ngăn chặn kịch bản như thế bằng mọi giá.

Lý do thứ hai là EU trong thời gian gần đây nỗ lực kết nối các đối tác trên thế giới để có được mạng lưới đối tác kinh tế, thương mại và công nghệ song phương cũng như đa phương. Động thái này nhằm tập hợp lực lượng đối phó những chính sách của Trung Quốc, từ đó hạn chế và kiểm soát mọi rủi ro đến từ nước này, đồng thời thoát bị lệ thuộc vào nguồn cung ứng đất hiếm và ắc quy cho ô tô điện mà Bắc Kinh hiện là nhà cung ứng lớn nhất thế giới. Mục tiêu của EU là kết nối đối tác thành liên minh. Phân biệt đối xử đối tác sẽ làm cho nội bộ liên minh này bị phân rẽ, trở nên hữu danh vô thực.

Mỹ hiện tại không được EU coi là "đối tác đáng được tin cậy". Thật ra, EU không hề có chủ định lôi kéo Mỹ tham gia lực lượng này bởi liên minh như thế cũng còn rất có lợi cho EU trong cuộc thương chiến với Mỹ, giúp EU tăng thế và lực, lại có thể phân rẽ Mỹ với những "đối tác đáng được tin cậy" của EU.

Sự điều chỉnh chiến lược công nghiệp như trên của EU còn cho thấy thỏa thuận thương mại song phương giữa EU và các đối tác dẫu quan trọng và cần thiết đến mấy thì vẫn chưa đủ để giải quyết những vấn đề đang đặt ra. Nó cần được bổ sung và mở rộng bằng những ý tưởng kết nối và liên minh độc đáo mới cho từng lĩnh vực hợp tác cụ thể.