Lời khuyên cho những gia đình sử dụng miếng giẻ rửa bát
Miếng rửa bát là vật dụng được sử dụng hàng ngày nhưng lại thường xuyên ở trong tình trạng ẩm ướt. Các chuyên gia an toàn thực phẩm cảnh báo môi trường này có thể tạo điều kiện cho vi sinh vật tồn tại và phát triển, trong khi nhiều gia đình vẫn có thói quen dùng một miếng rửa bát trong thời gian dài.
Trong căn bếp, miếng rửa bát có lẽ là một trong những vật dụng được sử dụng với tần suất cao nhất. Nó tiếp xúc với dầu mỡ, vụn thức ăn, nước rửa bát rồi lại được đặt cạnh bồn rửa để tiếp tục sử dụng cho lần sau. Điều đáng chú ý là chính đặc tính ẩm và khó khô hoàn toàn khiến miếng rửa bát trở thành vật dụng cần được quan tâm về vệ sinh.
Theo University of Minnesota Extension, miếng rửa bát có thể khô chậm giữa các lần sử dụng. Môi trường ẩm này tạo điều kiện cho các vi sinh vật như Salmonella và E. coli tồn tại và phát triển. Đáng chú ý, khi miếng rửa bát đã đổi màu hoặc bắt đầu có mùi, lượng vi sinh vật bên trong có thể đã đủ cao để phát tán sang các bề mặt khác.
Miếng rửa bát nên dùng bao lâu thì thay?

Ảnh minh họa
Không có một con số duy nhất áp dụng cho mọi loại miếng rửa bát, bởi thời gian sử dụng còn phụ thuộc vào chất liệu, tần suất sử dụng và cách vệ sinh.
Tuy nhiên, University of Minnesota Extension khuyến nghị thay miếng rửa bát sau khoảng 1-2 tuần, hoặc sớm hơn nếu vật liệu đã bị mòn. Cơ quan này đồng thời khuyến nghị vệ sinh miếng rửa bát hàng ngày nếu tiếp tục sử dụng.
Một thói quen khá phổ biến là tiếp tục dùng miếng rửa bát cho đến khi nó biến dạng hoàn toàn hoặc không còn khả năng tạo bọt. Nhưng mùi khó chịu có thể là dấu hiệu không nên bỏ qua. University of Minnesota Extension lưu ý rằng việc quan sát bằng mắt không phải lúc nào cũng cho biết chính xác thời điểm cần thay miếng rửa bát. Khi miếng rửa bát đổi màu hoặc có mùi, lượng vi sinh vật bên trong có thể đã tăng lên đáng kể. Khuyến nghị được đưa ra là thay sau 1-2 tuần hoặc sớm hơn nếu vật liệu bị mòn.
NSF International, tổ chức chuyên về tiêu chuẩn và kiểm định, cũng từng thực hiện nghiên cứu về các "điểm nóng" vi sinh vật trong gia đình. Trong khảo sát 22 hộ gia đình, miếng rửa bát/khăn lau bát nằm ở vị trí đầu bảng về mức độ nhiễm vi sinh vật trong số các vật dụng được kiểm tra; hơn 75% miếng rửa bát/khăn lau được phát hiện có vi khuẩn coliform.
Vì vậy, nếu miếng rửa bát bắt đầu có mùi dù đã được rửa lại bằng nước và nước rửa bát, cách đơn giản nhất là thay một miếng mới thay vì cố kéo dài thời gian sử dụng.
Không nên dùng miếng rửa bát cho mọi việc
Một chiếc miếng rửa bát có thể được dùng để rửa bát đĩa, xoong nồi, lau khu vực bồn rửa hoặc xử lý những vết bẩn khác trong bếp. Tuy nhiên, càng sử dụng miếng rửa bát cho nhiều công việc, nguy cơ lây nhiễm chéo giữa các khu vực càng cần được lưu ý.
USDA khuyến cáo phải tránh để vi khuẩn từ thực phẩm sống lan sang các bề mặt và dụng cụ khác trong bếp. Các bề mặt tiếp xúc với thịt sống, gia cầm, cá hoặc trứng cần được làm sạch kỹ bằng nước nóng và xà phòng trước khi chuyển sang công đoạn khác. Một nguyên tắc đơn giản là không nên biến miếng rửa bát chuyên dùng để rửa bát đĩa thành "khăn lau đa năng" cho cả bếp. Nếu miếng rửa bát đã được dùng để xử lý nước thịt sống, thực phẩm sống hoặc chất bẩn đặc biệt, việc thay mới có thể là lựa chọn an toàn hơn thay vì tiếp tục dùng nó để rửa các dụng cụ ăn uống.

Ảnh minh họa
Có nên đổ nước sôi lên miếng rửa bát?
Nước sôi thường được nhiều người lựa chọn với suy nghĩ có thể "diệt khuẩn" miếng rửa bát. Tuy nhiên, đổ nước sôi lên miếng rửa bát không phải là cách được khuyến nghị đơn giản nhất để xử lý nó.
USDA cho biết miếng rửa bát là nguồn tiềm ẩn của vi khuẩn và khó làm sạch. Việc luộc hoặc cho vào lò vi sóng có thể làm giảm một phần lượng vi khuẩn, nhưng chỉ những phương pháp này thôi không đủ để đảm bảo miếng rửa bát không gây phát tán vi sinh vật hoặc nhiễm chéo. USDA vì thế khuyến nghị nếu tiếp tục sử dụng miếng rửa bát thì nên mua miếng mới thường xuyên. Nói cách khác, thay mới định kỳ vẫn là giải pháp đơn giản hơn so với việc cố "cứu" một miếng rửa bát đã quá cũ.
Nghiên cứu của Cơ quan Nghiên cứu Nông nghiệp Mỹ (USDA-ARS) từng đánh giá nhiều phương pháp xử lý miếng rửa bát. Kết quả cho thấy việc làm nóng bằng lò vi sóng và sử dụng máy rửa bát với chu trình sấy có hiệu quả cao trong việc giảm vi khuẩn, nấm men và nấm mốc trên miếng rửa bát trong điều kiện thí nghiệm.
Tuy nhiên, hướng dẫn hiện tại của University of Minnesota Extension đưa ra những điều kiện cụ thể hơn: cần kiểm tra nhãn của miếng rửa bát để chắc chắn sản phẩm không chứa thành phần kim loại và được phép dùng trong lò vi sóng; sau đó rửa sạch vụn thức ăn, làm ướt hoàn toàn miếng rửa bát và đặt trong vật dụng phù hợp với lò vi sóng. Hướng dẫn này nêu phương pháp làm nóng ở công suất cao trong 1 phút, lật miếng rửa bát rồi tiếp tục 1 phút nữa.
Vì vậy, không nên tự ý cho một miếng rửa bát bất kỳ vào lò vi sóng, đặc biệt nếu không biết thành phần vật liệu của sản phẩm.
Đừng để miếng rửa bát ướt trong bồn rửa
Sau khi rửa bát, nhiều gia đình có thói quen vắt sơ miếng rửa bát rồi để ngay cạnh bồn rửa hoặc thậm chí ngâm trong nước. Đây lại chính là môi trường khiến miếng rửa bát khó khô. University of Minnesota Extension khuyến nghị để miếng rửa bát khô tự nhiên giữa các lần sử dụng và đặt trong dụng cụ có khả năng lưu thông không khí ở tất cả các phía.
Miếng rửa bát có thể giữ ẩm và giữ lại các mảnh vụn thức ăn, khiến vi sinh vật có điều kiện phát triển; nếu vẫn sử dụng, người dùng nên thay thường xuyên và cất ở nơi có thể khô hoàn toàn giữa các lần sử dụng. Vì thế, sau khi sử dụng, nên rửa sạch miếng rửa bát, vắt ráo và để ở vị trí thông thoáng để khô, thay vì để ngập nước hoặc úp kín trong một chiếc hộp.
5 dấu hiệu cho thấy đã đến lúc thay miếng rửa bát

Ảnh minh họa
Thay vì chờ miếng rửa bát "nát hẳn", người dùng có thể ghi nhớ 5 dấu hiệu sau:
1. Đã sử dụng khoảng 1-2 tuần: Đây là mốc được University of Minnesota Extension và University of Arizona Extension đưa ra như một hướng dẫn thực tế.
2. Xuất hiện mùi khó chịu: Đây có thể là dấu hiệu cho thấy lượng vi sinh vật trong miếng rửa bát đã tăng đáng kể.
3. Miếng rửa bát bị mòn, rách hoặc biến dạng: University of Minnesota khuyến nghị thay sớm hơn mốc 1-2 tuần nếu vật liệu đã bị mòn.
4. Không thể làm sạch hoàn toàn: Nếu miếng rửa bát giữ lại nhiều vụn thức ăn, dầu mỡ hoặc khó rửa sạch, không nên cố kéo dài thời gian sử dụng.
5. Đã dùng để xử lý chất bẩn có nguy cơ nhiễm khuẩn cao: Đặc biệt khi dùng để vệ sinh sau khi tiếp xúc với thực phẩm sống hoặc chất bẩn khó làm sạch, nên cân nhắc thay mới để hạn chế nguy cơ nhiễm chéo.
Sức khỏe 24h