Mặt bằng đã bàn giao nhưng 7 "siêu cầu" vượt sông Hồng vẫn chưa thể thi công đồng bộ: Điểm nghẽn nằm ở đâu?

Theo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông TP. Hà Nội (Ban Giao thông), 7 dự án cầu gồm Tứ Liên, Ngọc Hồi, Trần Hưng Đạo, Thượng Cát, Vân Phúc, Hồng Hà và Mễ Sở đang được triển khai thi công. Nhiều dự án đã tiếp nhận toàn bộ diện tích đất theo chỉ giới ban đầu, nhưng chưa thể tổ chức thi công đồng bộ do còn công trình phải di dời hoặc phát sinh nhu cầu thu hồi đất bổ sung.

Mặt bằng đã bàn giao nhưng chưa thể thi công đồng bộ

Trong nhóm dự án cầu vượt sông Hồng, cầu Tứ Liên và đường hai đầu cầu có sơ bộ tổng mức đầu tư 20.171 tỷ đồng, sử dụng ngân sách Hà Nội theo chủ trương đầu tư được thành phố công bố. Toàn tuyến dài khoảng 5,15 km, bắt đầu tại đường Nghi Tàm và kết thúc qua nút giao với đường Trường Sa. 

Tại dự án này, Ban Giao thông đã tiếp nhận toàn bộ 62,51 ha mặt bằng theo chỉ giới. Tuy nhiên, một số công trình trong khu vực ngõ 310 Nghi Tàm, phường Hồng Hà chưa được phá dỡ, ảnh hưởng đến thi công các trụ P6 và trụ phụ P11 của cầu dẫn phía hữu sông Hồng.

Cũng tại khu vực này, đường điện 110 kV chưa được di chuyển, gây khó khăn cho việc huy động máy móc và triển khai thi công các trụ P8, P10. Ban Giao thông đề nghị phường Hồng Hà phối hợp với Tổng công ty Điện lực Hà Nội khẩn trương xử lý để bảo đảm điều kiện thi công.

Ở phía Đông Anh, các công trình điện trung thế, hạ thế, cấp nước, viễn thông và hệ thống camera an ninh chưa được di chuyển đồng bộ. Những vướng mắc này ảnh hưởng đến việc thi công nút giao Trường Sa, hầm chui dân sinh và một số hạng mục đường dẫn.

Một vấn đề khác tại dự án cầu Tứ Liên là việc bố trí địa điểm tiếp nhận khoảng 360.000 m³ đất đào từ hạng mục hầm nút giao Trường Sa. Ban Giao thông đã kiến nghị các cơ quan, địa phương liên quan phối hợp xác định vị trí tập kết và hoàn thiện thủ tục xử lý lượng đất đào phát sinh.

Với cầu Trần Hưng Đạo, đến nay, toàn bộ 31,05 ha mặt bằng đã được bàn giao, nhưng một số công trình hạ tầng kỹ thuật tại các phường Hồng Hà, Hai Bà Trưng, Cửa Nam và Bồ Đề vẫn chưa được di chuyển. Các vị trí còn vướng gồm trạm biến áp trên đường Vạn Kiếp, đường điện trung thế 24 kV tại khu vực trụ HKT1, hệ thống cáp thông tin, camera giao thông, đèn tín hiệu và các điểm dừng, nhà chờ xe buýt.

 Đặc biệt, tại nút giao Cổ Linh - Hồng Tiến, khoảng 165 m² dải phân cách và hè đường chưa hoàn thành di chuyển cây xanh. Theo báo cáo, công việc này phải hoàn thành trước ngày 20/9/2026 theo yêu cầu của UBND TP. Hà Nội, nhưng đến thời điểm cập nhật vẫn chưa được bàn giao.

Ngoài ra, doanh nghiệp dự án cầu Trần Hưng Đạo còn phải hoàn thiện thủ tục cấp phép thi công trong phạm vi bảo vệ đê điều. Ban Giao thông đề nghị các đơn vị liên quan phối hợp giải quyết để tránh ảnh hưởng đến tiến độ các hạng mục tiếp theo.

Còn tại dự án Cầu Ngọc Hồi và đường dẫn hai đầu cầu có tổng mức đầu tư khoảng 10.198 tỷ đồng, dự án kết nối Hà Nội với tỉnh Hưng Yên, phía Hà Nội đã bàn giao toàn bộ 32,6 ha mặt bằng. Phía Hưng Yên đã bàn giao 22,13/22,66 ha, còn khoảng 0,53 ha tại xã Văn Giang chưa hoàn thành giải phóng mặt bằng.

Phần diện tích còn lại liên quan đến đất ở và đất quốc phòng. Bên cạnh đó, bốn ngôi mộ cùng một số công trình điện, cấp nước, viễn thông trên tuyến chưa được di chuyển. Ban Giao thông đề nghị địa phương đẩy nhanh các công việc còn lại để bàn giao mặt bằng sạch cho nhà thầu.

Cầu Thượng Cát và đường hai đầu cầu có tổng mức đầu tư khoảng 7.303 tỷ đồng từ ngân sách thành phố. Tuyến dài khoảng 5,22 km, đi qua phường Thượng Cát và xã Thiên Lộc; phần nhịp chính cầu dây văng dài 780 m, mặt cầu rộng 35 m, bố trí 8 làn xe.

Về tiến độ của dự án, Ban Giao thông cho biết, ch 23,59 ha theo chỉ giới ban đầu đã được bàn giao đầy đủ. Tuy nhiên, dự án phát sinh khoảng 1,77 ha cần giải phóng mặt bằng bổ sung, trong đó xã Thiên Lộc còn khoảng 1,701 ha đang thực hiện khảo sát, kiểm đếm.

Ban Giao thông đề nghị xã Thiên Lộc hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng bổ sung trước ngày 30/10/2026. Đây là mốc thời gian cụ thể được đặt ra nhằm tạo điều kiện triển khai các hạng mục còn lại.

Tương tự, cầu Vân Phúc đã được bàn giao toàn bộ 28,98 ha theo chỉ giới được duyệt, song phát sinh khoảng 1,48 ha cần thu hồi bổ sung tại hai xã Phúc Lộc và Phúc Thọ. Các địa phương đang phối hợp khảo sát, kiểm đếm, đồng thời thực hiện thủ tục bồi thường, hỗ trợ đối với những công trình hạ tầng kỹ thuật phải di chuyển.

Riêng cầu Hồng Hà, công tác giải phóng mặt bằng đã hoàn thành nhưng việc nhiều công trình lớn đồng loạt triển khai tại Hà Nội và các tỉnh lân cận đang gây thiếu hụt cục bộ vật liệu, nhân lực. Theo Ban Giao thông, tình trạng này làm gia tăng chi phí xây dựng và gây khó khăn cho việc duy trì tiến độ thi công.

Áp lực giữ các mốc hoàn thành năm 2027

Song song với việc tháo gỡ vướng mắc mặt bằng, các nhà thầu đang tập trung nguồn lực thi công tại những vị trí đủ điều kiện. Nhiều dự án đã hoàn thành toàn bộ cọc khoan nhồi phần cầu chính, chuyển sang thi công bệ trụ, thân tháp và kết cấu nhịp.

Tại cầu Trần Hưng Đạo, toàn bộ 128 cọc khoan nhồi và 7 bệ trụ phần cầu chính đã hoàn thành. Nhà đầu tư đang gia công kết cấu thép cho 5/6 nhịp cầu, đưa giá trị sản lượng thi công dự án thành phần 3 lên khoảng 2.991 tỷ đồng, tương đương 41,08% giá trị hợp đồng.

Cầu Tứ Liên cũng đã hoàn thành 84 cọc khoan nhồi và hai bệ trụ tháp chính, hiện tiếp tục thi công thân tháp, dầm ngang. Sản lượng đạt khoảng 2.284 tỷ đồng, tương đương 24,25% giá trị hợp đồng; công trình đặt mục tiêu hoàn thành trước Hội nghị APEC 2027.

Tại cầu Ngọc Hồi, toàn bộ 80 cọc khoan nhồi ở hai trụ tháp chính T41 và T42 đã hoàn thành. Đối với phần cầu dẫn, các nhà thầu đã thi công 2.122/2.315 cọc khoan nhồi và đúc 416 phiến dầm Super T. Giá trị sản lượng đạt khoảng 1.844 tỷ đồng, tương đương 25,02% giá trị hợp đồng.

Cầu Thượng Cát đã hoàn thành 118 cọc khoan nhồi cùng 3 bệ trụ phần cầu chính, đạt sản lượng khoảng 987,5 tỷ đồng, tương đương 18,46% giá trị hợp đồng. Trong khi đó, cầu Vân Phúc đã hoàn thành toàn bộ 102 cọc khoan nhồi phần cầu chính dưới sông; sản lượng đạt khoảng 765,9 tỷ đồng, tương đương 33,33% giá trị hợp đồng.

Hai cầu Hồng Hà và Mễ Sở thuộc dự án đường Vành đai 4 – Vùng Thủ đô cũng đang đẩy nhanh thi công cầu chính và cầu dẫn. Trong đó, Hồng Hà đã hoàn thành toàn bộ 941 cọc khoan nhồi, 69/70 bệ trụ, đạt sản lượng xây lắp khoảng 2.060 tỷ đồng, tương đương gần 52% giá trị hợp đồng. Công trình phấn đấu thông xe kỹ thuật vào tháng 7/2027 và hoàn thành toàn bộ trong tháng 10/2027.

Với cầu Mễ Sở, các nhà thầu đã hoàn thành 116 cọc khoan nhồi phần cầu chính, 374 cọc khoan nhồi phần cầu dẫn và 5/6 bệ trụ chính. Các hạng mục thân trụ, đúc và lao lắp dầm đang tiếp tục được triển khai, hướng tới mục tiêu hoàn thành trước Hội nghị APEC 2027.

So với số liệu công bố tại Hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ TP. Hà Nội ngày 12/10/2026, sản lượng xây lắp ở một số dự án đã tăng. Tuy nhiên, khả năng duy trì tiến độ vẫn phụ thuộc vào việc xử lý các vị trí chưa đủ điều kiện thi công, đặc biệt tại đường dẫn, nút giao và khu vực còn vướng hạ tầng kỹ thuật.

Trước mắt, Ban Giao thông đề nghị hoàn thành giải phóng mặt bằng bổ sung tại cầu Thượng Cát trước ngày 30/10/2026; đồng thời di chuyển đường điện 110 kV tại cầu Tứ Liên, xử lý hạ tầng kỹ thuật hai đầu cầu Trần Hưng Đạo và bàn giao phần diện tích còn lại tại cầu Ngọc Hồi. Đây là những công việc cần hoàn tất để mở thêm mũi thi công, huy động thiết bị và triển khai đồng thời các hạng mục còn lại.