Một mặt hàng VN phải nhập khẩu cực nhiều dù xuất khẩu top đầu thế giới, phủ sóng hơn 125 quốc gia

Việt Nam giữ vị trí dẫn đầu thế giới về sản xuất và xuất khẩu hạt tiêu trong hơn 20 năm qua. Đặc biệt, năm 2025, theo ghi nhận của Hiệp hội Hồ tiêu và cây gia vị Việt Nam (VPSA), kim ngạch xuất khẩu toàn ngành hồ tiêu và gia vị Việt Nam đạt trên 2,12 tỷ USD, lần đầu tiên vượt mốc 2 tỷ USD. Đây cũng là mức cao nhất từ trước đến nay. Trong đó, hồ tiêu tiếp tục là mặt hàng chủ lực với kim ngạch 1,66 tỷ USD, chiếm khoảng 78% tổng giá trị xuất khẩu toàn ngành.

Kim ngạch xuất khẩu hồ tiêu của Việt Nam chiếm khoảng 36% thị phần nguồn cung toàn cầu. Hồ tiêu và gia vị của Việt Nam hiện đã xuất khẩu đi hơn 125 quốc gia, đứng thứ 3 về xuất khẩu gia vị toàn cầu.

Theo số liệu của Cục Hải quan Việt Nam, từ đầu năm đến ngày 15/9, Việt Nam xuất khẩu hơn 202.400 tấn hồ tiêu, thu về 1,32 tỷ USD, tăng 15,2% về lượng và 10,3% về trị giá so với cùng kỳ năm ngoái. Giá xuất khẩu bình quân đạt 6.503 USD/tấn.

Động lực tăng trưởng tập trung tại các thị trường lớn. Trong nửa đầu tháng 9, lượng hồ tiêu xuất khẩu sang Trung Quốc đạt hơn 2.100 tấn, tăng 34%. Trong khi đó, châu Mỹ tăng 44,2%, đạt hơn 3.100 tấn.

Riêng Mỹ nhập khẩu hơn 2.900 tấn, tăng tới 62,4% và chiếm 26,6% tổng lượng xuất khẩu trong kỳ. Đây cũng là thị trường xuất khẩu hồ tiêu lớn nhất của Việt Nam trong 8 tháng đầu năm 2026.

Điều đáng nói là, trong khi Việt Nam là thủ phủ của hồ tiêu thế giới thì nước ta cũng đang nhập khẩu khá nhiều mặt hàng này. Theo số liệu của Cục Hải quan Việt Nam, trong 15 ngày đầu tháng 9, Việt Nam nhập khẩu 959 tấn hồ tiêu với kim ngạch đạt 5,3 triệu USD.

Tính từ đầu năm đến ngày 15/9, lượng hồ tiêu nhập khẩu đạt gần 48.000 tấn, tăng khoảng 35% so với cùng kỳ năm ngoái. Kim ngạch nhập khẩu hồ tiêu 9 tháng đầu năm ước hơn 275 triệu USD. Thị trường nhập khẩu chủ yếu của Việt Nam đến từ Campuchia và Brazil.

Niên vụ hồ tiêu năm nay, ước tính sản lượng của Việt Nam giảm hơn 12% so với năm ngoái, chỉ đạt khoảng 170.000 - 180.000 tấn. Nguyên nhân là do bị ảnh hưởng của thời tiết cực đoan (khô hạn những tháng đầu năm, sau đó là mưa lớn kéo dài), cùng với đó là xu hướng thu hẹp diện tích canh tác khi nông dân chuyển sang các loại cây trồng có giá trị kinh tế cao hơn.

Theo VPSA, nguồn cung hồ tiêu toàn cầu trong năm nay tiếp tục ở mức thấp. Lượng tồn kho chuyển sang năm 2026 của Việt Nam cũng ở mức rất thấp, chỉ còn khoảng 40.000 tấn. Điều này khiến nguồn cung trên thị trường ngày càng khan hiếm.

Ngoài Việt Nam, sản lượng hồ tiêu của Indonesia và Ấn Độ đều được dự báo giảm do thời tiết bất lợi và năng suất suy giảm, trong khi mức tăng sản lượng của Brazil chưa đủ bù đắp phần thiếu hụt.

Theo lãnh đạo một doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu nông sản, các doanh nghiệp Việt nhập hồ tiêu từ Brazil để chế biến, sau đó xuất sang các thị trường lớn như Mỹ, Đức và Trung Đông.

Chính vì vậy, việc nhập khẩu nguyên liệu giúp doanh nghiệp chủ động nguồn cung, đáp ứng nhu cầu chế biến và xuất khẩu, qua đó giảm phụ thuộc hoàn toàn vào sản lượng trong nước.