Mỹ: Giá nhiên liệu tăng vọt, bang Texas ban bố tình trạng thảm họa

Lệnh ban bố tình trạng thảm họa có thời hạn 30 ngày từ 28/9, và có thể gia hạn.

Cụ thể, lệnh này mở rộng phạm vi cho phép sử dụng loại dầu diesel có pha chất tạo màu (dyed diesel) trên các tuyến đường ở Texas, tạm ngưng áp dụng các quy định của Texas về dầu diesel phát thải thấp, đồng thời nâng mức giới hạn trọng lượng cho phép đối với các xe chở nhiên liệu, nông sản và lâm sản. Thống đốc cũng đề nghị Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) miễn trừ các quy định liên bang về dầu diesel có hàm lượng lưu huỳnh thấp nhằm gia tăng nguồn cung.

“Ngành nông nghiệp và vận tải hàng hóa của Texas vận hành nhờ vào nhiên liệu diesel”, Thống đốc Abbott viết trong một tuyên bố. “Giá cả tăng cao kỷ lục đang đe dọa cả hai ngành này, làm tăng chi phí sinh hoạt cho mọi gia đình tại Texas. Giờ đây, nông dân và tài xế xe tải có thể sử dụng loại diesel nhuộm màu trên các tuyến đường ở Texas, đồng thời các chuyến hàng chở nhiên liệu, nông sản và gỗ có thể được vận chuyển với tải trọng lớn hơn. Những biện pháp này giúp cắt giảm chi phí tại trang trại, trên đường vận chuyển và tại các cửa hàng”.

Về mặt hóa học, dầu diesel nhuộm màu giống hệt loại dầu diesel thông thường bán tại các trạm xăng, nhưng nó được nhuộm màu đỏ và dùng cho các loại máy móc nông nghiệp hoặc xây dựng không lưu thông trên đường bộ. Do được miễn các loại thuế nhiên liệu đường bộ của liên bang và tiểu bang, loại dầu này thường bị cấm sử dụng trên đường bộ. Người vi phạm sẽ bị phạt vì hành vi trốn thuế theo luật tiểu bang.

Việc dỡ bỏ các hạn chế về sử dụng dầu diesel nhuộm màu có thể giúp giảm giá thành nhiên liệu, nhờ gia tăng nguồn cung dầu diesel phục vụ nhu cầu sử dụng hằng ngày.

Tuyên bố tình trạng thảm họa của Thống đốc Abbott được đưa ra trong bối cảnh giá dầu diesel trung bình tại Texas đã tăng lên 5,86 USD/gallon. Ngày 28/9 cũng đánh dấu tròn bảy tháng kể từ khi Mỹ và Israel thực hiện các cuộc tấn công phối hợp nhắm vào Iran, dẫn đến sự gián đoạn kéo dài đối với hoạt động xuất khẩu dầu khí từ Trung Đông. Cuộc xung đột dai dẳng này đã đẩy giá xăng và dầu diesel tăng cao trên toàn thế giới.

Hồi đầu tháng 2, giá dầu diesel tại Texas chỉ ở mức 3,30 USD/gallon.

Chi phí sinh hoạt đã trở thành vấn đề trọng tâm trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào ngày 3/11. Ông Abbott và các quan chức đảng Cộng hòa khác tại bang này đang đối mặt với những cuộc đua tranh cử gay gắt, dù đây là bang mà chưa ứng viên đảng Dân chủ nào giành chiến thắng trong một cuộc bầu cử cấp toàn bang kể từ năm 1994.

Đối thủ của ông Abbott - Hạ nghị sĩ thuộc đảng Dân chủ Gina Hinojosa - đã kêu gọi Thống đốc miễn thuế xăng dầu. Tuy nhiên, văn phòng của ông Abbott lập luận rằng ông không có thẩm quyền để miễn loại thuế này.

Phe Dân chủ tại Texas đã tái khẳng định quan điểm đó trong một tuyên bố hôm 28/9, kêu gọi ông Abbott tạm dừng hoàn toàn việc thu thuế xăng dầu và quy trách nhiệm cho chính sách đối ngoại của Tổng thống Donald Trump về tình trạng giá cả leo thang.

"Ông Abbott cũng phải yêu cầu Tổng thống Donald Trump dỡ bỏ các mức thuế quan vô lý và chấm dứt cuộc chiến tranh không cần thiết đang làm tăng chi phí đối với người dân Texas”, Terri Burke - quan chức đảng Dân chủ ở Texas - phát biểu. "Ông Abbott không thể cứ mãi yêu cầu các gia đình lao động phải gánh vác hậu quả từ lòng trung thành chính trị của ông đối với ông Trump, trong khi chính người dân Texas lại là những người phải trả giá”.

Lần gần nhất ông Abbott nới lỏng các quy định hạn chế đối với loại dầu diesel nhuộm màu là năm 2024, trong đợt cháy rừng tại khu vực Panhandle.