Mỹ sắp đón tin vui từ Trung Đông

QatarEnergy, tập đoàn năng lượng quốc doanh của Qatar, đang trên đà trở thành khách mua khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) lớn nhất của Mỹ vào đầu thập kỷ tới. Theo công ty nghiên cứu Wood Mackenzie, đến năm 2033, doanh nghiệp này có thể kiểm soát nguồn cung lên tới 23,7 triệu tấn LNG mỗi năm từ Mỹ, thông qua các hợp đồng mua bán và phần sản lượng từ những dự án mà Qatar góp vốn.

Động thái trên diễn ra trong bối cảnh hoạt động xuất khẩu LNG của Qatar chịu ảnh hưởng nghiêm trọng từ xung đột tại Trung Đông. Việc vận chuyển hàng hóa qua eo biển Hormuz bị gián đoạn khiến quốc gia vùng Vịnh gặp khó khăn trong việc đưa LNG đến các khách hàng quốc tế, buộc QatarEnergy phải tìm kiếm nguồn cung thay thế bên ngoài khu vực.

Cuối tháng 10, QatarEnergy ký hai thỏa thuận mới, giúp bổ sung 7 triệu tấn LNG mỗi năm từ Mỹ vào danh mục nguồn cung mà công ty có thể đưa ra thị trường. Cộng với sản lượng từ dự án Golden Pass tại Texas, nơi QatarEnergy sở hữu 70% cổ phần, tổng lượng LNG của Mỹ nằm trong khả năng kiểm soát của doanh nghiệp này dự kiến đạt 23,7 triệu tấn mỗi năm vào năm 2033.

Đáng chú ý, số LNG này không được vận chuyển về Qatar để tiêu thụ. Thay vào đó, QatarEnergy sẽ bán lại cho khách hàng tại các thị trường quốc tế, phục vụ nhu cầu sản xuất điện và công nghiệp. Cách thức này cho phép doanh nghiệp duy trì hoạt động cung ứng mà không phải phụ thuộc vào tuyến vận tải đi qua eo biển Hormuz.

Theo Jason Feer, người đứng đầu bộ phận tình báo kinh doanh toàn cầu tại công ty môi giới năng lượng và vận tải biển Poten & Partners, việc mở rộng danh mục nguồn cung bên ngoài Trung Đông giúp QatarEnergy giảm sự phụ thuộc vào hệ thống sản xuất và xuất khẩu đặt tại Qatar. Ông cho rằng doanh nghiệp có thể tiếp tục ký thêm hai hoặc ba thỏa thuận tại Mỹ, thậm chí mở rộng sang những thị trường khác.

Trước khi xung đột bùng phát vào cuối tháng 2, Qatar là một trong những nhà cung cấp LNG lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, các cuộc tấn công nhằm vào tàu thuyền và tình trạng gián đoạn lưu thông qua eo biển Hormuz đã khiến xuất khẩu LNG của nước này trong năm nay giảm xuống dưới một phần ba mức thông thường.

QatarEnergy đã phải dừng sản xuất LNG và tuyên bố tình trạng bất khả kháng đối với những khách hàng chịu ảnh hưởng chỉ vài ngày sau khi xung đột bắt đầu. Các khách hàng chủ yếu tại châu Á sau đó phải tìm kiếm nguồn cung thay thế từ những nhà xuất khẩu khác.

Hoạt động vận chuyển LNG từ Trung Đông cũng gặp nhiều trở ngại hơn so với dầu mỏ. Trong khi dầu có thể được vận chuyển qua một số hệ thống đường ống, LNG của Qatar phụ thuộc vào tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz để đến các thị trường bên ngoài vùng Vịnh. Việc chuyển LNG giữa các tàu cũng phức tạp hơn so với dầu, khiến khả năng điều chuyển hàng hóa khi tuyến đường này bị gián đoạn bị hạn chế.

Các hợp đồng mới với Mỹ sẽ không thể giải quyết ngay tình trạng thiếu hụt nguồn cung hiện tại. QatarEnergy dự kiến bắt đầu tiếp cận lượng LNG theo các thỏa thuận này từ năm 2030 và 2031. Tuy nhiên, nguồn cung bổ sung có thể đóng vai trò như một vùng đệm, giúp doanh nghiệp ứng phó với những gián đoạn tương tự trong tương lai.

Tại lễ ký kết ngày 29/10, Giám đốc điều hành QatarEnergy Saad al-Kaabi cho biết các thỏa thuận mới sẽ tăng cường khả năng phục vụ khách hàng trên toàn cầu. Wood Mackenzie cũng đánh giá việc kết hợp nguồn LNG tự sản xuất với danh mục cung ứng đến từ nhiều khu vực địa lý sẽ giúp QatarEnergy củng cố độ tin cậy đối với khách hàng.

Bên cạnh nhu cầu bảo đảm nguồn cung, Qatar còn có mục tiêu mở rộng hoạt động kinh doanh thương mại LNG trên phạm vi toàn cầu. Năm 2020, QatarEnergy thành lập bộ phận giao dịch khí hóa lỏng. Đến năm ngoái, sản lượng LNG mà bộ phận này giao dịch đã vượt 20 triệu tấn, theo Wood Mackenzie.

Năm 2023, Mỹ vượt Qatar để trở thành nhà xuất khẩu LNG lớn nhất thế giới nhờ đầu tư mạnh vào năng lực hóa lỏng và xuất khẩu. Kể từ đó, Qatar phải tìm cách duy trì vị thế trên thị trường quốc tế, trong đó mở rộng hoạt động thương mại và kiểm soát nguồn cung từ các quốc gia khác trở thành một hướng đi quan trọng.

Việc QatarEnergy gia tăng mua LNG từ Mỹ, quốc gia đã vượt Qatar về xuất khẩu, vì thế không đơn thuần là giải pháp ứng phó với gián đoạn vận tải. Đây còn là bước đi nhằm xây dựng một danh mục kinh doanh khí đốt toàn cầu, giúp Qatar tiếp tục tham gia sâu vào thị trường LNG ngay cả khi nguồn cung sản xuất trong nước gặp trở ngại.