Né tuyến Iran kiểm soát, ba con tàu mở lối đi táo bạo qua eo biển Hormuz

Ngày 2/4, cơ sở dữ liệu hàng hải Equasist cho thấy hai siêu tàu chở dầu và một tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) đã di chuyển về phía đông vào eo biển Hormuz.

Cả ba tàu đều do Công ty quản lý tàu biển Oman điều hành. Công ty chưa phản hồi đề nghị bình luận.

Trong khi eo biển Hormuz hầu như bị phong tỏa kể từ khi xung đột bùng phát, Iran đã bắt đầu đàm phán cho phép một số tàu của các quốc gia thân thiện đi qua, theo một lộ trình phía bắc đã được thống nhất, trong vùng biển của nước này.

Cũng trong ngày 2/4, hãng thông tấn IRNA dẫn lời Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi cho biết, Tehran đang soạn thảo một quy trình với Oman nhằm giám sát hoạt động giao thông qua eo biển Hormuz. Chưa rõ lập trường của Muscat về vấn đề này như thế nào.

Việc tuyến đường thủy chiến lược này bị kiểm soát đã gây đảo lộn thị trường năng lượng toàn cầu, đẩy giá tăng vọt và gia tăng sức ép quốc tế lên Tổng thống Mỹ Donald Trump. Iran đang tìm cách thiết lập hệ thống thu phí, với mức phí có thể lên tới 2 triệu USD cho mỗi chuyến tàu đi qua eo biển.

Ba con tàu nói trên đặc biệt đáng chú ý vì thuộc loại tàu chở dầu rất lớn, đồng thời đây có thể là tàu LNG đầu tiên rời khỏi vùng Vịnh kể từ khi chiến sự bắt đầu.

Trong quá trình di chuyển, cả ba tàu đều phát tín hiệu cho thấy chúng thuộc Oman. Tất cả đều ngừng phát tín hiệu vị trí tự động vào chiều 2/4, khi đang tiến gần hoặc vừa đi qua mũi bán đảo Musandam của Oman - khu vực nhô lên phía bắc vào eo biển.

Hiện chưa rõ liệu các tàu này đã hoàn tất hành trình hay chưa, vì mỗi chuyến vượt eo biển thường mất vài giờ. Việc theo dõi tàu ra vào Hormuz hiện cũng khó khăn do tình trạng gây nhiễu và giả mạo tín hiệu trong khu vực.

Dữ liệu theo dõi cho thấy mỗi tàu chở dầu đang vận chuyển khoảng 2 triệu thùng dầu thô, trong khi tàu chở khí có vẻ đang rỗng. Một trong hai tàu chở dầu đã nhận hàng tại Ả-rập Xê-út vào cuối tháng 2 và phát tín hiệu điểm đến là Kyaukpyu (Myanmar), nơi có đường ống dẫn dầu sang miền tây Trung Quốc. Tàu còn lại chở dầu từ Abu Dhabi tới điểm đến chưa được tiết lộ.

Lộ trình mà ba tàu này đi theo nằm ở phía nam các tuyến hàng hải được chỉ định qua eo biển (được thể hiện bằng màu cam trên bản đồ), và cách xa tuyến phía bắc - chạy giữa các đảo Larak và Qeshm của Iran - nơi phần lớn tàu rời vịnh Ba Tư sử dụng trong những ngày gần đây (được thể hiện bằng màu vàng).

Tuyến phía bắc này được cho là gắn với yêu cầu của Iran về việc phê duyệt và thu phí đối với các tàu muốn đi qua eo biển. Tuy nhiên, do độ sâu hạn chế và các khúc cua hẹp, tuyến này có thể không phù hợp với những tàu chở dầu cỡ lớn nhất.