Nhiều cơ hội cho gần 200.000 căn nhà ở xã hội

Ngày 16-1, Viện Nghiên cứu phát triển TP HCM cùng Sở Xây dựng, Ủy ban MTTQ Việt Nam TP HCM tổ chức hội thảo Phát triển nhà ở xã hội tại TP HCM từ mô hình đến hành động.

Nhìn ra trở ngại

Phát biểu tại hội thảo, ông Phạm Bình An, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TP HCM, chỉ ra nhiều điểm nghẽn mang tính hệ thống cản trở việc phát triển nhà ở xã hội.

Cụ thể như thủ tục đầu tư còn kéo dài, chồng chéo giữa các luật; việc bố trí quỹ đất phát triển nhà ở xã hội chưa thực sự chủ động và đồng bộ với quy hoạch đô thị; cơ chế ưu đãi chưa hấp dẫn; khó khăn trong tiếp cận nguồn vốn tín dụng dài hạn, lãi suất phù hợp.

Ngoài ra, mô hình quản lý, vận hành nhà ở xã hội, đặc biệt là nhà ở cho thuê chưa hoàn thiện.

Vì vậy, theo ông Phạm Bình An, thành phố cần thêm mô hình tốt, ý tưởng mới. Quan trọng nhất là chuyển hóa những mô hình, ý tưởng đó thành các quyết sách cụ thể, chương trình hành động rõ ràng và khả thi, có sự đồng hành thực chất giữa nhà nước - doanh nghiệp - xã hội.

Ông Võ Khắc Thái, Phó Chủ tịch Thường trực Liên đoàn Lao động TP HCM, thông tin nhu cầu tới năm 2030 là xây dựng 50.000 căn nhà ở xã hội cho công nhân, người lao động thuê. Đối với những dự án có quy mô lớn, ông Thái kiến nghị thành phố có thêm mức hỗ trợ tài chính. Với một số khu vực quy hoạch thấp tầng, nên chuyển đổi lên cao tầng để tối ưu hóa khai thác quỹ đất cũng như hiệu quả đầu tư.

Trong khi đó, theo ông Trương Anh Tuấn, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần tư vấn thương mại dịch vụ địa ốc Hoàng Quân, TP HCM cần xem xét thêm giải pháp như xây dựng được cơ chế đặc thù về nhà ở xã hội của thành phố.

Ngoài ra, bên cạnh quỹ đất công cũng cần thêm quỹ đất phát triển nhà ở xã hội. Các ngân hàng cũng cần cơ chế tín dụng tốt cho doanh nghiệp và hỗ trợ thêm cho người thuê mua, mua nhà ở xã hội để giảm áp lực tài chính khi tiếp cận nhà ở xã hội.

Tương lai sáng

Thông tin từ hội thảo cho hay theo đề án của Chính phủ về đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội trên địa bàn cả nước và chỉ tiêu Thủ tướng Chính phủ giao thì TP HCM phát triển gần 200.000 căn nhà ở xã hội. Giai đoạn 2026-2030, TP HCM phải phát triển hơn 181.000 căn, trong đó riêng 2026 phát triển 28.500 căn, các năm sau chỉ tiêu cũng rất lớn.

Nói về giai đoạn 2026-2030, ông Phạm Minh Mẫn, Phó Giám đốc Sở Xây dựng TP HCM, cho biết đang có 9 dự án quy mô 8.400 căn được thi công.

Sở cũng đang tham mưu UBND TP HCM rà soát pháp lý 47 dự án để triển khai. Trong đó, nhóm 18 dự án quy mô 14.600 căn, pháp lý khả thi có thể thi công trong quý I/2026; nhóm 29 dự án khác quy mô 16.100 căn, căn cứ pháp lý đang được hoàn thiện.

Một nguồn cung dồi dào nữa, đó là ngoài những dự án nhà ở xã hội độc lập đã đăng ký, 20% quỹ đất nhà ở xã hội trong các dự án nhà ở thương mại thì còn khoảng 197 dự án, diện tích 732 ha, quy mô 230.000 căn.

"Nếu triển khai hết các dự án này thì đã bảo đảm được chỉ tiêu đến năm 2030 của Thủ tướng giao cho thành phố. Thành phố đang tập trung rà soát pháp lý, triển khai các dự án này" - Phó Giám đốc Sở Xây dựng nhấn mạnh, đồng thời khẳng định thành phố nỗ lực rút ngắn thời gian làm thủ tục, bảo đảm triển khai dự án nhanh.

Cũng theo lãnh đạo Sở Xây dựng, TP HCM có Quỹ Phát triển nhà ở và sẽ hỗ trợ, tăng vốn điều lệ, bổ sung chức năng, quyền hạn để phát triển nhà ở. Đối với nguồn quỹ đất 1.300 ha ở các khu động lực, sở sẽ tham mưu nhiều giải pháp.

"Ngoài ra, có thể kêu gọi đầu tư các dự án 30 ha, 40 ha, 100 ha và 200 ha. Sở đang tham mưu, ví dụ dự án 200 ha thì có thể triển khai 100.000 căn hộ nhà ở xã hội… Như vậy, đến năm 2030 hoàn thành chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội là rất khả thi" - ông Mẫn quả quyết.