Nhiều doanh nghiệp Việt có nguy cơ cao đối mặt với các vụ điều tra phòng vệ thương mại từ Hoa Kỳ, đại diện Bộ Công Thương nói gì?

Theo đó, ông Thắng cho biết, thời gian qua, nhiều nền kinh tế tiếp tục sử dụng các công cụ điều tra phòng vệ thương mại, điều tra theo Mục 301, Mục 232 và nhiều biện pháp khác nhằm bảo vệ lợi ích kinh tế cũng như ngành sản xuất trong nước. Mặc dù điều tra theo Mục 301 và điều tra phòng vệ thương mại là những công cụ pháp lý khác nhau, song đều phản ánh xu hướng môi trường thương mại quốc tế ngày càng đặt ra những yêu cầu chặt chẽ hơn và tiêu chuẩn tuân thủ cao hơn đối với hàng hóa nhập khẩu.

Cục Phòng vệ thương mại đánh giá nguy cơ hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam tiếp tục phải đối mặt với các vụ điều tra phòng vệ thương mại trong thời gian tới vẫn ở mức cao. Đây là xu hướng đã diễn ra trong nhiều năm qua và nhiều khả năng sẽ tiếp tục khi quy mô xuất khẩu của Việt Nam ngày càng mở rộng.

Nguyên nhân xuất phát từ hai yếu tố chính. Thứ nhất là sự thay đổi trong chính sách thương mại của nhiều nền kinh tế lớn. Thứ hai là tốc độ tăng trưởng xuất khẩu của Việt Nam ở mức tích cực, kéo theo nguy cơ phát sinh các vụ việc phòng vệ thương mại. Đây là quy luật phổ biến trong thương mại quốc tế, không chỉ đối với Việt Nam mà đối với tất cả các nền kinh tế có độ mở lớn và năng lực xuất khẩu cao.

Bên cạnh đó, xu hướng tái cơ cấu chuỗi cung ứng toàn cầu cũng khiến các thị trường nhập khẩu ngày càng quan tâm đến các yếu tố như xuất xứ hàng hóa, nguồn gốc nguyên liệu, tỷ lệ giá trị gia tăng tạo ra tại nước xuất khẩu cũng như các yêu cầu về minh bạch trong chuỗi cung ứng. Đây đều là những yếu tố có thể làm gia tăng rủi ro phát sinh các vụ điều tra trong thời gian tới.

Để hỗ trợ doanh nghiệp, Cục Phòng vệ thương mại sẽ tiếp tục triển khai một số giải pháp trọng tâm.

Trước hết, tiếp tục nâng cao hiệu quả hệ thống cảnh báo sớm về phòng vệ thương mại. Trên cơ sở theo dõi diễn biến xuất khẩu theo từng mặt hàng và thị trường, Cục sẽ kịp thời cung cấp thông tin cảnh báo để doanh nghiệp chủ động chuẩn bị trước khi các vụ việc phát sinh.

Thứ hai, tăng cường công tác tập huấn, nâng cao năng lực cho doanh nghiệp trong quá trình ứng phó với các vụ việc phòng vệ thương mại. Nội dung tập huấn không chỉ tập trung vào kỹ năng xử lý vụ việc mà còn bao gồm năng lực quản trị dữ liệu, quản trị chi phí và hiểu biết về các quy định pháp lý liên quan đến điều tra phòng vệ thương mại.

Thứ ba, tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các hiệp hội ngành hàng và địa phương để hướng dẫn doanh nghiệp tuân thủ đúng quy định về xuất xứ hàng hóa, truy xuất nguồn gốc, minh bạch chuỗi cung ứng và việc sử dụng nguyên liệu nhập khẩu. Đồng thời, tăng cường kiểm soát các hành vi gian lận xuất xứ, chuyển tải bất hợp pháp hoặc lợi dụng Việt Nam làm địa điểm trung chuyển nhằm né tránh các biện pháp phòng vệ thương mại của nước ngoài.

Thứ tư, Cục sẽ tiếp tục đồng hành, hỗ trợ doanh nghiệp trong toàn bộ quá trình xử lý các vụ việc, từ việc phổ biến quy định pháp luật, hướng dẫn trả lời bản câu hỏi điều tra, phối hợp chuẩn bị hồ sơ, hỗ trợ tham gia quá trình thẩm tra của cơ quan điều tra nước ngoài cho đến trao đổi trực tiếp với các cơ quan điều tra nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp Việt Nam, đồng thời bảo đảm các cuộc điều tra được thực hiện đúng quy định của pháp luật quốc tế và các cam kết mà Việt Nam đã tham gia.

"Chúng tôi cũng mong muốn cộng đồng doanh nghiệp tiếp tục nâng cao năng lực quản trị, xây dựng hệ thống tuân thủ nội bộ và chủ động phối hợp với cơ quan quản lý trong quá trình xử lý các vụ việc phòng vệ thương mại. Qua đó, góp phần nâng cao hiệu quả ứng phó với các cuộc điều tra từ nước ngoài", Phó Cục trưởng Cục Phòng vệ thương mại cho hay.