Nước cạnh Việt Nam hỗ trợ đến 77 triệu đồng nếu đổi sang xe điện

Trong hơn một thập kỷ qua, Trung Quốc đã trở thành quốc gia dẫn đầu thế giới về xe điện (EV), nhờ một hệ thống chính sách hỗ trợ toàn diện từ trung ương đến địa phương. Trong bối cảnh giá nhiên liệu tăng mạnh do xung đột Trung Đông, các chính sách này càng phát huy vai trò trong việc thúc đẩy người dân chuyển sang phương tiện sử dụng điện, giảm phụ thuộc vào xăng dầu.

Một trong những công cụ quan trọng nhất là trợ cấp tài chính trực tiếp khi mua xe điện. Theo thông tin từ Chính phủ Trung Quốc, từ năm 2026, người dân khi đổi xe cũ sang xe điện có thể nhận hỗ trợ tối đa 20.000 nhân dân tệ (khoảng 77,58 triệu đồng), tương đương khoảng 12% giá trị xe mới. Đây là mức hỗ trợ rất lớn, đủ để tạo động lực tài chính rõ rệt cho người tiêu dùng chuyển sang xe điện.

Điểm khác biệt cốt lõi của chính sách lần này nằm ở cách tính trợ cấp. Trước đây, Trung Quốc áp dụng mức hỗ trợ cố định, nghĩa là mọi người mua xe đều nhận số tiền giống nhau. Tuy nhiên, từ năm 2026, trợ cấp được tính theo tỷ lệ giá trị xe nhưng vẫn giữ mức trần. Điều này tạo ra hai tác động quan trọng. Theo đánh giá của Car News China, thứ nhất, các mẫu xe giá rẻ sẽ nhận được ít tiền hỗ trợ hơn so với trước, do giá trị thấp nên phần trăm quy đổi ra tiền nhỏ hơn. Thứ hai, các mẫu xe trung và cao cấp vẫn có thể đạt mức trợ cấp tối đa, qua đó khuyến khích người tiêu dùng nâng cấp lên các dòng xe chất lượng cao hơn.

Chính sách này phản ánh sự chuyển dịch trong tư duy điều hành của Trung Quốc - từ việc mở rộng thị trường bằng mọi giá sang tối ưu chất lượng tăng trưởng và cơ cấu tiêu dùng. Theo phân tích của Oxford Institute for Energy Studies, việc giảm dần ưu đãi cho các dòng xe giá thấp và plug-in hybrid tầm ngắn sẽ giúp thị trường tập trung hơn vào xe điện thuần (BEV) và các sản phẩm có hiệu suất cao.

Trung Quốc đầu tư lớn vào hạ tầng trạm sạc

Một điểm đáng chú ý khác là chính sách được đặt trong khuôn khổ chương trình kích thích tiêu dùng quy mô lớn. Chính phủ Trung Quốc đã phân bổ khoảng 62,5 tỷ nhân dân tệ (khoảng 242.437 tỷ đồng) từ trái phiếu chính phủ để hỗ trợ chương trình đổi mới sản phẩm, trong đó xe điện là một trong những lĩnh vực trọng tâm. Điều này cho thấy việc thúc đẩy xe điện không chỉ là chính sách môi trường, mà còn là công cụ kích thích kinh tế trong bối cảnh tăng trưởng chậm lại.

Không chỉ trợ cấp trực tiếp, Trung Quốc còn áp dụng ưu đãi thuế quy mô lớn. Trong nhiều năm, xe điện được miễn hoàn toàn thuế mua xe, giúp giảm đáng kể chi phí sở hữu ban đầu. Dù từ năm 2026 bắt đầu áp dụng trở lại mức thuế khoảng 5%, đây vẫn chỉ bằng một nửa so với xe động cơ đốt trong truyền thống. Chính sách này giúp xe điện duy trì lợi thế cạnh tranh về giá.

Ở cấp địa phương, nhiều thành phố tiếp tục bổ sung các ưu đãi riêng. Cụ thể, một số chính quyền địa phương tại Trung Quốc đã đưa ra các khoản hỗ trợ từ 2.000 – 5.000 nhân dân tệ (khoảng 7,75 – 19,39 triệu đồng) cho người mua xe điện, đặc biệt là các mẫu xe tích hợp công nghệ mới như lái tự động hoặc hệ điều hành thông minh.

Một trụ cột khác trong chiến lược là phát triển hạ tầng sạc điện quy mô lớn. Theo nghiên cứu ngành của DIGITIMES Research, Trung Quốc dự kiến bổ sung hơn 1,3 triệu trạm sạc công cộng trong năm 2026, nâng tổng số lên hơn 6 triệu trạm trên toàn quốc. Đây là mạng lưới lớn nhất thế giới, giúp giảm đáng kể rào cản sử dụng xe điện, đặc biệt trong các đô thị lớn.

Không dừng ở hỗ trợ tiêu dùng, Trung Quốc còn thúc đẩy chính sách công nghiệp dài hạn. Theo Business Insider, chính phủ đã đầu tư hàng trăm tỷ USD vào ngành xe điện trong giai đoạn 2009–2023, giúp xây dựng chuỗi cung ứng hoàn chỉnh từ pin, động cơ đến sản xuất xe. Nhờ đó, Trung Quốc hiện chiếm hơn 50% thị phần xe điện toàn cầu.