Pháp gia nhập loạt đồng minh EU không cho máy bay quân sự Mỹ mượn đường để tấn công Iran, 'anh cả' châu Âu lục đục việc để Mỹ sử dụng căn cứ: Washington nói gì?

Theo các nguồn tin, Pháp đã từ chối cho phép máy bay vận chuyển vũ khí của Mỹ bay qua không phận để tiếp tế cho Israel. Đây là lần đầu tiên Paris đưa ra quyết định như vậy kể từ khi chiến sự bùng phát vào cuối tháng 2. Phản ứng trước động thái này, Tổng thống Donald Trump chỉ trích Pháp là “rất không hữu ích”, đồng thời cáo buộc các đồng minh châu Âu thiếu hợp tác.

Phía Pháp tỏ ra bất ngờ trước những phát ngôn từ Washington, nhấn mạnh rằng quyết định của họ hoàn toàn phù hợp với chính sách đã được duy trì từ đầu xung đột. Song, phía Israel lại lên án Paris “chủ động cản trở” việc chuyển giao đạn dược, cho rằng các lô hàng này chỉ phục vụ chiến dịch chống Iran và có ý nghĩa quan trọng đối với an ninh châu Âu.

Bộ Quốc phòng Israel thậm chí tuyên bố sẽ cắt toàn bộ hoạt động mua thiết bị quốc phòng từ Pháp và ngừng hợp tác quân sự với nước này. Dù vậy, tác động thực tế có thể không quá lớn do quy mô xuất khẩu vũ khí của Pháp sang Israel tương đối hạn chế.

Không chỉ Pháp, Italy cũng có động thái tương tự. Theo các nguồn tin, Rome đã từ chối cho phép một số máy bay ném bom Mỹ hạ cánh tại căn cứ không quân Sigonella ở Sicily trước khi tiếp tục hành trình sang Trung Đông. Thông tin này sau đó được Bộ trưởng Quốc phòng Guido Crosetto phủ nhận là dấu hiệu rạn nứt, khẳng định Mỹ vẫn có thể sử dụng các căn cứ tại Italy, nhưng phải xin phép riêng đối với những hoạt động ngoài thỏa thuận hiện có.

Trong khi đó, Tây Ban Nha thậm chí đi xa hơn khi đóng hoàn toàn không phận đối với các chuyến bay Mỹ liên quan đến chiến sự tại Iran. Thủ tướng Pedro Sanchez là một trong những nhà lãnh đạo châu Âu chỉ trích mạnh mẽ nhất các cuộc không kích, nhấn mạnh rằng Madrid chỉ cho phép sử dụng căn cứ quân sự trong khuôn khổ phòng thủ tập thể của NATO.

Những động thái này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng gia tăng giữa Washington và các đối tác lâu năm. Tổng thống Trump không ngần ngại chỉ trích một số đồng minh là “hèn nhát” vì không tham gia chiến dịch quân sự.

Ông cũng công khai chỉ trích Anh, cho rằng London không hỗ trợ đủ, đồng thời đề xuất nước này nên “mạnh dạn hơn” và trực tiếp can dự vào tình hình tại eo biển Hormuz.

“Những quốc gia không có nhiên liệu máy bay vì Hormuz bị gián đoạn nên mua từ Mỹ và dũng cảm hơn để hành động,” ông Trump viết trên mạng xã hội. Phát biểu này được đưa ra trong bối cảnh Anh đang chuẩn bị chuyến thăm cấp nhà nước tới Mỹ của Vua Charles III và Hoàng hậu Camilla vào cuối tháng 4.

Ở một góc nhìn khác, Đức, nơi đặt căn cứ Ramstein, cơ sở quân sự lớn nhất của Mỹ tại châu Âu, ban đầu cho biết không hạn chế việc Washington sử dụng căn cứ. Tuy nhiên, vấn đề này nhanh chóng trở thành chủ đề tranh luận nội bộ sau khi Tổng thống Frank-Walter Steinmeier nhận định cuộc chiến là “phi pháp”.

Theo Reuters