Phát hiện kho hàng khổng lồ 660.000m2 của Trung Quốc sát vách Việt Nam liên tục có động thái mới, sở hữu nhiều công nghệ đặc biệt

Theo Sở Công Thương tỉnh Lào Cai, qua chuyến khảo sát và thông tin từ phía Trung Quốc, năm 2024, tỉnh Vân Nam của nước này đã hình thành Khu thí điểm thương mại điện tử (TMĐT) Trung Quốc - ASEAN (Hà Khẩu) với diện tích hơn 660.000m2 và tổng đầu tư lên tới 525 triệu USD (khoảng hơn 13.100 tỷ đồng).

Các kho hàng, trung tâm TMĐT tại khu vực sát vách Việt Nam này có chức năng “thu gom" sản phẩm trong nước và phân phối ở nước ngoài. Cung cấp chức năng giao hàng trực tuyến, livestream bán lẻ… cung cấp dịch vụ khai báo, kiểm tra, khai báo đặt hàng; gửi bưu kiện trong nước đi nước ngoài, tiếp nhận, mở các bưu kiện nước ngoài, trung chuyển các bưu kiện quá cảnh…

Theo đó, Sở Công Thương Lào Cai đánh giá, thời gian tới hoạt động sản xuất trong nước sẽ phải cạnh tranh với nguồn hàng tiêu dùng khổng lồ từ Trung Quốc được nhập khẩu thông qua hình thức thương mại điện tử xuyên biên giới.

Tuy nhiên, ở chiều hướng tích cực, những mặt hàng đặc trưng như cà phê, sản phẩm OCOP... của Việt Nam có thể tận dụng kênh phân phối này và hệ thống logistics phía Trung Quốc để đưa hàng đến tay người tiêu dùng của quốc gia tỷ dân này.

Giai đoạn 2 tiếp tục được triển khai, mở rộng năng lực kho vận

Theo thông tin công bố ngày 1/9/2026 trên Cổng thông tin điện tử khu vực Hồng Hà, tỉnh Vân Nam (Trung Quốc), khu thí điểm thương mại điện tử xuyên biên giới Trung Quốc - ASEAN tại Hà Khẩu đang được định hướng phát triển theo mô hình kết hợp thương mại, kho bãi, logistics và khu công nghiệp, nhằm mở rộng vai trò từ một cửa khẩu giao thương Trung Quốc - Việt Nam thành đầu mối cung ứng hàng hóa cho toàn lưu vực sông Hồng.

Trọng tâm mới là tiếp tục hoàn thiện Khu công nghiệp logistics thương mại điện tử xuyên biên giới Trung Quốc - ASEAN (Hà Khẩu), đồng thời xây dựng hệ thống liên kết ba loại kho gồm kho ngoại quan, kho biên giới và kho ở nước ngoài (kho ngoại quốc), qua đó mở rộng phạm vi phục vụ logistics xuyên biên giới, thay vì chỉ tập trung tại cửa khẩu Hà Khẩu.

Các dự án hạ tầng hỗ trợ đang được triển khai, trong đó có dự án kho bãi logistics quốc tế tại khu giám sát Bà Sái và địa điểm giám sát chuyên dụng đối với thủy sản ăn được nhập khẩu. Địa phương cũng dự kiến tiếp tục mở rộng mạng lưới kho ở nước ngoài để tăng năng lực lưu trữ và hỗ trợ chuỗi cung ứng khu vực.

Hà Khẩu đang khuyến khích doanh nghiệp chuyển từ hoạt động trung chuyển đơn thuần sang các mô hình có giá trị gia tăng cao hơn, đồng thời tăng cường liên kết thương mại và logistics với Việt Nam thông qua cơ chế hợp tác lưu vực sông Hồng Trung Quốc - Việt Nam.

Trước đó, Cổng thông tin điện tử của Chính quyền huyện Hà Khẩu đưa tin vào 11/6/2026, Dự án Giai đoạn 2 Khu công nghiệp logistics thương mại điện tử xuyên biên giới Trung Quốc - ASEAN (Hà Khẩu) chính thức được tiến hành. Dự án nằm bên đường Bỉnh Sơn, khu vực Bỉnh Lang Trại, huyện Hà Khẩu.

Giai đoạn 2 của dự án có diện tích đất 46.047,97 m², tương đương khoảng 69,07 mẫu Trung Quốc; diện tích xây dựng 40.802,63 m² (diện tích xây dựng tính vào hệ số sử dụng đất là 54.108,16 m²); hệ số sử dụng đất 1,18; mật độ xây dựng 29,86%; tỷ lệ đất xanh 14,96%; có 230 chỗ đỗ xe (30 chỗ dành cho ô tô nhỏ và 200 chỗ dành cho xe tải). Các hạng mục xây dựng chủ yếu gồm: kho tiêu chuẩn cao; kho ngoại quan số 1; kho ngoại quan số 2; kho ngoại quan số 3; cổng kiểm soát tại khu vực giám sát hàng hóa ngoại quan (công trình phụ trợ).

Trong định hướng phát triển giai đoạn “15 năm lần thứ 5”, Hà Khẩu xác định lợi thế lớn nhất của địa phương nằm ở vị trí cửa khẩu. Nhưng thay vì chỉ khai thác dòng hàng đi qua biên giới, địa phương muốn biến lợi thế này thành năng lực về logistics, thương mại điện tử và chuỗi cung ứng xuyên biên giới.

Một trong những hạ tầng được nhắc trực tiếp trong kế hoạch là Khu công nghiệp logistics thương mại điện tử xuyên biên giới Trung Quốc - ASEAN (Hà Khẩu).

Tại cuộc họp báo về kế hoạch “15 năm lần thứ 5” của huyện Hà Khẩu, Phó Chủ nhiệm Ban quản lý Khu thí điểm thương mại tự do khu vực Hồng Hà, cho biết địa phương sẽ tiếp tục hoàn thiện các chức năng phụ trợ của Khu công nghiệp logistics thương mại điện tử xuyên biên giới Trung Quốc - ASEAN (Hà Khẩu).

Điểm đáng chú ý là khu này không được đặt riêng trong câu chuyện bán hàng trực tuyến. Hà Khẩu đang gắn với một hệ thống logistics rộng hơn, trong đó trọng tâm là xây dựng mô hình: “Kho ngoại quan + kho biên giới + kho ở nước ngoài”.

Công nghệ số hỗ trợ vận hành kho bãi và cửa khẩu

Bên cạnh mở rộng diện tích kho, Hà Khẩu đang hướng tới ứng dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả quản lý logistics và thông quan. Theo thông tin được công bố trong định hướng phát triển giai đoạn 2026-2030, địa phương đặt mục tiêu tiếp tục nâng cấp hệ thống cửa khẩu thông minh, từng bước triển khai thông quan thông minh không người trực 24 giờ.

Một trong những công nghệ được nhắc đến trong hoạt động logistics tại Hà Khẩu là mô hình kho thông minh ứng dụng mạng 5G và Internet vạn vật (IoT). Mô hình “5G + IoT” đang được sử dụng như một hướng phát triển nhằm số hóa hoạt động kho bãi và tăng cường kết nối trong chuỗi cung ứng xuyên biên giới.

Về nguyên lý, mạng 5G cung cấp kết nối dữ liệu tốc độ cao, độ trễ thấp, hỗ trợ trao đổi thông tin giữa các thiết bị và hệ thống quản lý. Trong khi đó, IoT cho phép kết nối các thiết bị cảm biến và thiết bị đầu cuối để thu thập, truyền dữ liệu phục vụ giám sát hoạt động. Khi được tích hợp vào hệ thống kho thông minh, những công nghệ này có thể hỗ trợ theo dõi hàng hóa, cập nhật trạng thái lưu kho và vận chuyển, cũng như nâng cao khả năng phối hợp giữa các khâu trong chuỗi logistics.

Khi dữ liệu từ kho bãi, vận tải và thông quan được kết nối hiệu quả, doanh nghiệp có thể phối hợp tốt hơn giữa thời điểm hàng đến cửa khẩu, năng lực tiếp nhận của kho và kế hoạch giao hàng. Đây là nền tảng quan trọng để giảm các khâu xử lý thủ công và nâng cao khả năng tổ chức logistics xuyên biên giới.