Tái thiết đô thị Vĩnh Hưng: Cần tính sẵn sinh kế cho người dân

Nâng cấp hạ tầng không phải thay đổi hoàn toàn cấu trúc khu vực

Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội vừa tổ chức tọa đàm “Hà Nội trước yêu cầu tái thiết đô thị - phường Vĩnh Hưng: Từ điểm nghẽn đô thị đến nâng tầm chất lượng sống”.

Trao đổi tại tọa đàm, TS.KTS Trương Văn Quảng cho rằng, khu vực dự kiến tái thiết có điều kiện để tổ chức lại không gian theo hướng hiện đại, đồng bộ hạ tầng giao thông và tăng cường kết nối với mạng lưới giao thông công cộng. Cùng với đó là cơ hội phát triển hệ thống cây xanh, trường học, không gian công cộng và các công trình dịch vụ thiết yếu. Những thành phần này cần được tính toán ngay trong quy hoạch, thay vì chỉ tập trung vào phát triển nhà ở.

Đối với khu vực cải tạo, chỉnh trang, cách tiếp cận cần phù hợp với cấu trúc không gian hiện hữu. Việc cải thiện mạng lưới đường giao thông, hệ thống cấp thoát nước, bổ sung cây xanh và không gian công cộng cần đi cùng với việc quan tâm gìn giữ những giá trị văn hóa, lịch sử và đặc trưng làng xóm. Định hướng “làng trong phố, phố trong làng” cho thấy nâng cấp hạ tầng không nhất thiết đồng nghĩa với việc thay đổi hoàn toàn cấu trúc khu vực.

Một chỉ tiêu đáng chú ý được đề cập tại tọa đàm là diện tích hạ tầng xã hội dự kiến tăng từ khoảng 23,88ha lên 83,68ha. Theo PGS.TS Trần Đình Thiên, ý nghĩa của việc tăng diện tích dành cho trường học, y tế, cây xanh và các công trình phục vụ cộng đồng không chỉ nằm ở những con số quy hoạch, mà còn ở năng lực phục vụ người dân.

Trong quá trình tổ chức không gian, định hướng phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng, hay TOD, cũng được đặt ra để nghiên cứu. Cách tiếp cận này hướng tới sự kết nối giữa hệ thống giao thông công cộng với nhà ở, dịch vụ, tiện ích và các hoạt động kinh tế – xã hội. Một định hướng khác là mô hình “đô thị 15 phút”, trong đó người dân có thể tiếp cận các dịch vụ và tiện ích thiết yếu trong khoảng 15 phút di chuyển bằng những phương thức phù hợp.

Phường Vĩnh Hưng nằm cách hồ Hoàn Kiếm chưa đầy 4km, song khả năng kết nối với các khu vực lân cận còn hạn chế. Theo các ý kiến tại tọa đàm, vị trí gần trung tâm là một lợi thế, nhưng để phát huy tiềm năng cần tổ chức lại không gian đô thị, cải thiện kết nối giao thông và bổ sung các công trình hạ tầng thiết yếu. Câu chuyện Vĩnh Hưng vì thế không chỉ là vấn đề của một địa bàn, mà còn gợi mở cách tiếp cận đối với quá trình phát triển đô thị của Hà Nội, trong đó lợi ích lâu dài của cộng đồng cần được đặt ở vị trí trọng tâm.

Giảm xáo trộn đời sống của người dân

Bên cạnh định hướng quy hoạch, nơi ở và sinh kế của người dân là những nội dung được các khách mời đặc biệt quan tâm. Theo thông tin đề xuất được trao đổi tại tọa đàm, khoảng 7.250 hộ, tương ứng gần 20.000 người trong tổng số gần 80.000 cư dân Vĩnh Hưng, dự kiến chịu ảnh hưởng từ quy hoạch. Dự thảo cũng đề cập quỹ đất khoảng 14,39ha dành cho tái định cư và nhà ở xã hội. Đây là những nội dung cần tiếp tục được nghiên cứu, hoàn thiện trong quá trình xây dựng phương án cụ thể.

Theo TS.KTS Trương Văn Quảng, tái định cư tại chỗ, nếu được tổ chức phù hợp, có thể giúp giảm xáo trộn trong đời sống, duy trì quan hệ láng giềng và gìn giữ sự gắn bó của cộng đồng dân cư.

Tuy nhiên, phương án tái định cư cần tính đến điều kiện kinh tế và nhu cầu nhà ở của từng nhóm dân cư. Theo ông Trương Văn Quảng, quy hoạch cần có những lựa chọn phù hợp với nhiều mức thu nhập, trong đó có các hộ thu nhập thấp.

Từ góc nhìn kinh tế, PGS.TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh, sinh kế cần được tính toán ngay trong quá trình xây dựng phương án tái thiết. Khi không gian đô thị thay đổi, cơ cấu nghề nghiệp và hoạt động kinh tế của người dân cũng có thể thay đổi. Nếu chỉ quan tâm đến bố trí nơi ở mà chưa tính đến việc làm, đào tạo nghề và cơ hội kinh doanh, người dân có thể gặp khó khăn trong quá trình ổn định cuộc sống sau khi chuyển đến nơi ở mới.

Theo ông Ngô Mạnh Cường, Phó Chủ tịch UBND phường Vĩnh Hưng, phường đã tiếp nhận nhiều ý kiến của người dân liên quan đến thiết kế đô thị, giải phóng mặt bằng, bồi thường, tái định cư và sinh kế. Trên cơ sở đó, phường đã trao đổi trực tiếp với nhà đầu tư và thành phố, tập trung vào hai nội dung chính là nghiên cứu phương án tái định cư ngay trên địa bàn phường và bổ sung không gian phát triển nghề nghiệp, thương mại tại khu vực tái thiết.

“Những ý kiến, nguyện vọng của người dân về vấn đề này phường đã tiếp nhận đầy đủ. Trong giai đoạn tới khi thực hiện dự án, phường sẽ tiếp tục trao đổi với nhà đầu tư và UBND thành phố để đảm bảo quan tâm sát sao đến sinh kế của người dân sau khi họ ổn định cuộc sống mới”, ông Ngô Mạnh Cường cho hay.