TTCK trầm lắng gây khó cho DATC niêm yết và thoái vốn tại DN tái cơ cấu

Công ty Mua bán nợ Việt Nam (DATC) ra đời theo Quyết định của TTCP với mục tiêu xử lý các khoản nợ tồn đọng góp phần lành mạnh hoá tài chính doanh nghiệp, thúc đẩy quá trình sắp xếp và chuyển đổi sở hữu doanh nghiệp nhà nước, hình thành một loại thị trường mới trong nền kinh tế…

Việc niêm yết sau tái cơ cấu sẽ bị chậm lại nếu TTCK chưa phục hồi

DATC đã mua và đang xử lý trên 7.000 tỷ đồng nợ xấu và qua đó đã tái cấu trúc thành công cho trên 40 doanh nghiệp nhà nước kinh doanh thua lỗ, không còn khả năng trả nợ.

Các doanh nghiệp sau tái cơ cấu đã phục hồi và hoạt động tốt, nhiều đơn vị tạo suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu tới 30-40%, cổ phiếu một số đơn vị được niêm yết và giao dịch trên sàn chứng khoán.

Tuy nhiên, theo ông Phạm Mạnh Thường - Phó Tổng giám đốc DATC, trong bối cảnh kinh tế khó khăn và thị trường chứng khoán suy giảm như hiện nay, kế hoạch niêm yết cổ phiếu đối với doanh nghiệp sau tái cấu trúc và chương trình thoái vốn của DATC tại một số đơn vị chắc chắn sẽ bị ảnh hưởng.

Các doanh nghiệp do DATC tái cấu trúc và đang quản lý là những doanh nghiệp nhỏ và vừa, đã niêm yết hoặc thuộc đối tượng niêm yết tại Sở giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX); thị trường suy giảm nên tính thanh khoản của cổ phiếu cũng bị suy giảm, giao dịch mua bán không đáng kể mặc dù giá trị nội tại của cổ phiếu được đánh giá rất tốt.

Vì thế, tuy đã có chủ trương nhưng việc thoái vốn ở một số đơn vị như CTCP Sadico Cần Thơ (SDG), CTCP Đường Kon Tum (KTS), CTCP Procimex Việt Nam... có thể sẽ gặp những khó khăn nhất định – ông Thường nói.

Bên cạnh đó, chủ trương niêm yết đối với các doanh nghiệp đã được DATC xác định ngay từ đầu và có lộ trình cụ thể khi thực hiện phương án tái cơ cấu nhưng do thị trường chứng khoán suy thoái làm cho giá trị nội tại của doanh nghiệp không được phản ánh hết vào thị giá cổ phiếu. Nên nếu niêm yết vào thời điểm hiện tại có thể gây những hiệu ứng ngược, tạo sự bất lợi cho chính doanh nghiệp cũng như cho quyền lợi của cổ đông.

Do đó, kế hoạch niêm yết cổ phiếu của một số doanh nghiệp như CTCP Mía đường Sơn La, CTCP Procimex Việt Nam... có thể phải điều chỉnh đến thời điểm thích hợp.

Vẫn thiếu cơ chế và khuôn khổ pháp lý cho hoạt động mua và xử lý nợ

Theo đánh giá, khó khăn lớn nhất hiện nay của DATC là vướng ở cơ chế và khuôn khổ pháp lý trong hoạt động mua và xử lý nợ.

Ông Thường cho biết các quy định pháp lý của Việt Nam tuy đã có nhưng còn rời rạc, thiếu đồng bộ, chưa đầy đủ và hầu như không tạo được tính đặc thù cũng như sức mạnh pháp lý để hỗ trợ loại hình hoạt động đặc biệt này.

Vì thế, rất cần những quy định mang tính thực tiễn cao về các nghiệp vụ như miễn giảm một phần nghĩa vụ trả nợ để xử lý tồn tại tài chính, hỗ trợ tài chính thông qua việc cho vay vốn hay bảo lãnh vay vốn để doanh nghiệp có vốn "mồi" hoạt động giai đoạn đầu được cơ cấu lại, cơ cấu lại cấu trúc tài chính qua chuyển nợ thành vốn góp, việc kêu gọi tham gia từ các nhà đầu tư chiến lược, thu nợ có chiết khấu, việc mua bán nợ theo lô, cơ chế mua bán nợ đối với Ngân hàng Phát triển Việt Nam (VDB)…

Ông Thường chia sẻ kinh nghiệm một số nước như: Hàn Quốc, Malaysia, Đài Loan, Thái Lan... cho thấy để hoạt động xử lý nợ xấu thành công cần những quy định pháp lý đặc thù và đủ mạnh, kể cả việc Nhà nước ban hành thành những đạo luật riêng.

Cần thêm cơ chế tài chính đặc thù cho doanh nghiệp thực hiện tái cơ cấu

Theo ông Thường, một trong những khó khăn lớn nhất hiện nay của các doanh nghiệp thực hiện tái cấu trúc là vấn đề huy động vốn.

Vì hầu hết các chương trình hỗ trợ vốn vay của Nhà nước trong giai đoạn suy thoái vừa qua tuy được định hướng “chảy” vào nhóm doanh nghiệp diện ưu tiên hay các doanh nghiệp nhỏ và vừa, nhưng những doanh nghiệp đang là đối tượng xử lý và tái cấu trúc của DATC thì gần như không được hưởng lợi gì.

Bên cạnh đó, những doanh nghiệp này còn không thể tiếp cận được nguồn vay từ phía ngân hàng vì các ngân hàng có quy tắc không cho vay đối với các doanh nghiệp có nợ quá hạn đã phải bán cho DATC; kể cả doanh nghiệp đó đã được tái cấu trúc thành công, hoạt động ổn định trở lại và có hiệu quả, và thực trạng tài chính còn tốt hơn nhiều các doanh nghiệp khác đang được ngân hàng cho vay vốn hay các dự án "rất đẹp" trên giấy là đối tượng được ngân hàng tài trợ vốn.

Chính vì thế, ông Thường kiến nghị: Đối với những doanh nghiệp mà DATC tham gia tái cấu trúc thì nên có cơ chế để ngân hàng cùng hợp tác với DATC hỗ trợ những doanh nghiệp này tiếp cận được nguồn vốn, phục vụ mục đích “vực” dậy sản xuất kinh doanh.

Hoặc nên có cơ chế cho phép DATC được sử dụng nguồn vốn của mình để “bơm” một lượng tiền mồi cần thiết khởi động chương trình tái cơ cấu những doanh nghiệp này.

Khánh Linh
Theo DDDN