Thông tin mới về thuê bao di động mà tất cả người dân cần biết

Bộ Khoa học và Công nghệ đang lấy ý kiến đối với dự thảo Thông tư hướng dẫn việc xác thực thông tin thuê bao đối với số thuê bao viễn thông di động mặt đất.

Theo đó, thông tư bổ sung hình thức xác thực trực tuyến thông qua ứng dụng định danh quốc gia VNeID, bên cạnh hai phương thức hiện có là qua ứng dụng hoặc website của doanh nghiệp viễn thông và trực tiếp tại điểm giao dịch.

Thông tư dự kiến áp dụng cho cá nhân, tổ chức đăng ký, sử dụng số thuê bao di động mặt đất tại Việt Nam và các doanh nghiệp viễn thông cung cấp dịch vụ này. Dự thảo quy định tất cả số thuê bao đang hoạt động phải được đánh giá, phân loại theo giấy tờ đăng ký, hoạt động của khách hàng và mức độ tuân thủ pháp luật để lựa chọn hình thức xác thực phù hợp.

Phân loại và siết chặt xác thực đối với thuê bao H2H

Tại dự thảo lần này, cơ quan soạn thảo đã đưa ra các tiêu chuẩn cụ thể đối với số thuê bao dùng cho dịch vụ viễn thông di động mặt đất thực hiện phương thức giao tiếp giữa người với người (H2H).

Đối với cá nhân mang quốc tịch Việt Nam hoặc tổ chức hoạt động tại Việt Nam, việc xác thực sẽ được thực hiện thông qua sự đối soát giữa giấy tờ tùy thân, dữ liệu sinh trắc học khuôn mặt với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Hướng dẫn chi tiết tại phụ lục dự thảo nêu rõ, với công dân Việt Nam đã đăng ký thuê bao bằng số định danh cá nhân, số căn cước hoặc số chứng minh nhân dân 12 số và có tài khoản định danh điện tử mức độ 2, khi có thông báo yêu cầu xác nhận, người dùng sẽ vào VNeID để xem và xác nhận hoặc từ chối việc đang trực tiếp sử dụng số điện thoại.

Ứng dụng sau đó hiển thị mẫu xin sự đồng ý chia sẻ dữ liệu cho doanh nghiệp viễn thông. Khi người dùng chấp nhận, hệ thống sẽ chuyển sang ứng dụng của doanh nghiệp để tiếp tục các bước thu nhận dữ liệu sinh trắc học khuôn mặt và đối soát bốn trường thông tin gồm: Số định danh cá nhân; họ, chữ đệm và tên; ngày, tháng, năm sinh; dữ liệu sinh trắc học khuôn mặt với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Những trường hợp không có tài khoản định danh điện tử mức độ 2 sẽ phải thực hiện xác thực qua ứng dụng, website của doanh nghiệp hoặc trực tiếp tại điểm giao dịch theo quy trình tương ứng.

Quy định mới về việc đăng ký từ số thuê bao H2H thứ hai trở đi.

Một trong những điểm đáng chú ý trong dự thảo lần này là quy định về việc đăng ký từ số thuê bao H2H thứ hai trở đi.

Khi một khách hàng muốn kích hoạt thêm SIM mới, doanh nghiệp viễn thông không chỉ phải xác thực điện tử mà còn phải áp dụng các tiêu chuẩn kỹ thuật quốc tế để phòng chống gian lận.

Cụ thể, hình thức khớp đúng thông tin sinh trắc học khuôn mặt phải có độ chính xác cao theo tiêu chuẩn FIDO Biometric Requirement với tỷ lệ chấp nhận sai thấp hơn 0,01%.

Đặc biệt, hệ thống của các nhà mạng phải có khả năng phát hiện tấn công giả mạo thông tin sinh trắc học của vật thể sống (Presentation Attack Detection - PAD).

Công nghệ này dựa trên các tiêu chuẩn quốc tế như ISO 30107 hoặc NIST nhằm ngăn chặn tình trạng sử dụng hình ảnh, video hoặc mặt nạ 3D để vượt qua lớp bảo mật. Đây là một rào cản kỹ thuật quan trọng để ngăn chặn các đối tượng tội phạm công nghệ cao lợi dụng danh tính của người khác.

Người dùng phải xác thực lại khi thay đổi thiết bị đầu cuối

Một điểm đáng chú ý khác là quy định về thay đổi thiết bị đầu cuối. Nếu khách hàng cá nhân thay đổi thiết bị sử dụng số thuê bao di động, họ phải thực hiện xác thực lại thông tin như trường hợp đăng ký từ số thuê bao thứ hai trở đi.

Với trường hợp cá nhân chỉ có một số thuê bao, mã xác thực một lần (OTP) sẽ được gửi trực tiếp đến số đó để phục vụ quá trình xác thực.

Quy định riêng đối với người nước ngoài và phương thức thực hiện

Đối với người nước ngoài sử dụng hộ chiếu để đăng ký, dự thảo nêu rõ thuê bao H2H đầu tiên sẽ có thời gian sử dụng dịch vụ tối đa là 30 ngày.

Sau thời hạn này, số thuê bao sẽ bị giới hạn tính năng, chỉ có thể nhận cuộc gọi, tin nhắn và truy cập Internet hoặc gọi khẩn cấp. Nếu muốn sử dụng lâu dài, người dùng phải thực hiện xác thực trực tiếp tại điểm giao dịch của nhà mạng.

Về phương thức triển khai, người dùng có 3 lựa chọn để thực hiện xác thực thông tin bao gồm qua ứng dụng định danh quốc gia (VNeID); qua ứng dụng di động/trang web của nhà mạng hoặc trực tiếp tại các điểm giao dịch.

Tuy nhiên, với đối tượng là người nước ngoài hoặc người gốc Việt chưa xác định được quốc tịch, việc xác thực bắt buộc phải thực hiện trực tiếp để đảm bảo tính chính xác tuyệt đối của hồ sơ.

Xử lý đối với thuê bao di động không được xác thực thông tin thuê bao theo quy định

Theo dự thảo, doanh nghiệp tạm dừng cung cấp dịch vụ một chiều (chỉ nhận được cuộc gọi đến, tin nhắn đến và dịch vụ truy nhập Internet, dịch vụ viễn thông khẩn cấp) đối với các số thuê bao di động không thực hiện xác thực thông tin thuê bao hoặc xác thực không thành công cho đến khi hoàn tất xác thực thông tin thuê bao theo quy định.

Trong thời hạn quy định tại Điều 25 Nghị định số 163/2024/NĐ-CP , thực hiện tạm dừng cung cấp dịch vụ hai chiều và thanh lý hợp đồng, chấm dứt cung cấp dịch vụ đối với các số thuê bao di động không thực hiện xác thực thông tin thuê bao theo yêu cầu hoặc xác thực không thành công.

Bộ Khoa học và Công nghệ đang lấy ý kiến đối với dự thảo này trên Cổng TTĐT của Bộ trước khi ban hành chính thức