Tòa tháp cao hơn Landmark 81 gần 200m: Nặng tới 850.000 tấn, hơn 2.000 người làm việc liên tục 60 giờ để đổ 61.000m³ bê tông phần móng

Tháp Thượng Hải (Shanghai Tower) là một trong những tòa nhà chọc trời tại khu Lục Gia Chủy, Phố Đông, Thượng Hải, Trung Quốc. Công trình được khởi công từ tháng 11/2008 và hoàn thành vào mùa hè năm 2015.

Theo đơn vị vận hành Shanghai Tower, tòa tháp cao 632 m, gồm 127 tầng nổi và 5 tầng ngầm. Để dễ hình dung về quy mô, Landmark 81 tại TP.HCM có chiều cao 461,2 m với 81 tầng. Như vậy, Shanghai Tower cao hơn công trình cao nhất Việt Nam ở thời điểm hiện tại khoảng 170,8 m. Nếu đặt hai công trình cạnh nhau, khoảng chênh lệch này tương đương chiều cao của một tòa nhà hơn 50 tầng tại nhiều dự án cao tầng thông thường.

Shanghai Tower do công ty kiến trúc Kohn Pedersen Fox Associates (KPF), có trụ sở tại New York và mạng lưới văn phòng trên thế giới, thiết kế. Công trình được định hướng như một tổ hợp đa chức năng, gồm không gian thương mại, trung tâm hội nghị ở các tầng thấp, khu văn phòng và khách sạn ở phía trên.

Một trong những thách thức lớn đối với dự án nằm ở điều kiện tự nhiên của Thượng Hải. Thành phố nằm trên khu vực đồng bằng với nền đất tương đối yếu, đồng thời thường chịu ảnh hưởng của gió mạnh, bão và nguy cơ động đất. Vì vậy, việc tạo ra một công trình cao hơn 600 m nhưng vẫn đảm bảo độ ổn định là bài toán phức tạp đối với đội ngũ thiết kế và thi công.

Kiến trúc sư Tim Johnson, người đứng đầu ủy ban bình chọn của Hội đồng Các tòa nhà cao tầng và Quy hoạch đô thị, từng mô tả kết cấu Shanghai Tower dựa trên hệ giàn thép có khả năng chịu tác động của gió và động đất. Thiết kế kết cấu này giúp giảm trọng lượng công trình, qua đó hạn chế lượng thép sử dụng nhưng vẫn đảm bảo khả năng chịu lực và độ ổn định của tòa tháp.

Để hoàn thành phần móng, hơn 2.000 công nhân đã thi công hệ thống hàng trăm cọc sâu dưới lòng đất. Khoảng 61.000 m³ bê tông được chuẩn bị và đổ liên tục trong 60 giờ để tạo nên phần móng của công trình.

Với chiều cao 632 m và trọng lượng ước tính khoảng 850.000 tấn, bài toán kiểm soát tác động của gió đặc biệt quan trọng. Shanghai Tower được tạo hình theo dạng xoắn ốc, giúp giảm tác động của gió lên bề mặt công trình và góp phần duy trì sự ổn định của kết cấu.

Tòa tháp gồm 9 khối hình trụ được xếp chồng lên nhau. Toàn bộ mặt ngoài được bao phủ bởi hệ thống hai lớp kính trong suốt có khả năng phản chiếu cao, góp phần hạn chế hấp thụ nhiệt. Hệ thống mặt dựng và các không gian bên trong cũng được tổ chức theo dạng xoắn, tạo nên một lớp đệm giúp hỗ trợ điều hòa không khí và kiểm soát nhiệt cho công trình.

Một trong những ý tưởng đáng chú ý của Shanghai Tower là biến một công trình siêu cao tầng thành dạng “thành phố đứng” (vertical city).

Thay vì tổ chức toàn bộ tòa nhà như một khối chức năng đơn nhất, các kiến trúc sư chia công trình thành 9 khu vực theo chiều cao. Mỗi khu vực có khoảng 12–15 tầng, được tổ chức xung quanh các tầng kỹ thuật, không gian công cộng và những khu vườn trên cao.

Các atrium nằm giữa lớp vỏ bên ngoài và lõi bên trong vừa tạo không gian sinh hoạt, vừa đóng vai trò như những vùng đệm khí hậu. Những khu vườn trên cao được bố trí như các “quảng trường” giữa tòa nhà, tạo không gian giao tiếp và nghỉ ngơi cho người sử dụng.

Công trình tích hợp nhiều chức năng gồm văn phòng, khách sạn, thương mại, giải trí và tham quan. Theo các thông tin được công bố, tòa tháp có khoảng 377.000 m2 diện tích sàn dành cho các không gian chính, trong đó riêng khu văn phòng tại khoảng 70 tầng có thể phục vụ khoảng 12.000 nhân viên. Các tầng thấp được bố trí không gian kinh doanh và trung tâm hội nghị, trong khi khách sạn nằm ở khu vực phía trên.