TPHCM cần 'chiếc áo thể chế mới' cho siêu đô thị: Đề xuất Luật Đô thị đặc biệt

Ngày 4/4, UBND TPHCM phối hợp Đại học quốc gia TPHCM tổ chức hội thảo tham vấn chuyên gia về dự thảo Luật Đô thị đặc biệt – Chính sách đột phá và không gian phát triển cho TPHCM trong kỷ nguyên mới.

Tại hội thảo, PGS.TS Đỗ Phú Trần Tình - Viện trưởng Viện Phát triển chính sách ĐHQG HCM, Trường Đại học Kinh tế - Luật (ĐHQG TPHCM) - cho rằng phải định vị lại TPHCM trong quá trình xây dựng Luật Đô thị đặc biệt. Theo ông, sau sáp nhập, TPHCM có không gian phát triển lớn.

Trong khi đó, thời gian qua, các cơ chế đặc thù đã tạo thuận lợi cho TPHCM phát triển và đạt được nhiều thành tựu nhất định. Tuy nhiên, những cơ chế đặc thù này chưa phù hợp trong bối cảnh mới của một mô hình siêu đô thị.

Theo ông Tình, nếu được định vị đúng TPHCM sẽ xác lập được mô hình phát triển phù hợp. Từ đó sẽ quy hoạch được không gian phát triển tương thích, kiến tạo những thể chế phù hợp, trong đó hình thành nên Luật Đô thị đặc biệt.

Vị chuyên gia nhấn mạnh: Nếu định vị được như vậy, thành phố sẽ có cơ sở khoa học để lập luận với Trung ương, Quốc hội rằng TPHCM phát triển vì cả nước và cả nước phải đồng hành cùng TPHCM.

“Chúng ta cũng cần phải có một sandbox - phòng thí nghiệm chính sách để xây cơ chế vượt qua khuôn khổ pháp luật hiện hành, giúp thành phố có một chiếc áo đủ rộng, phù hợp với một siêu đô thị”, PGS.TS Đỗ Phú Trần Tình nêu ý kiến.

Điểm qua một loạt các nghị quyết Bộ Chính trị dành cho TPHCM, PGS.TS Trần Hoàng Ngân - Chủ tịch Hội đồng tư vấn đột phá phát triển Trường Đại học Sài Gòn - nhìn nhận thành phố vẫn chưa phát huy được hết tiềm năng và lợi thế của mình. Theo ông, một trong những lý do là vướng mắc về thể chế.

Ông Ngân cho rằng có quá nhiều nghị quyết để tháo gỡ các điểm nghẽn, nhưng mang tính sự vụ, ngắn hạn. TPHCM cần hơn một thể chế ổn định lâu dài. “Đó là lý do chúng ta cần thiết có một đạo luật cho thành phố”, PGS.TS Trần Hoàng Ngân nói.

Cũng theo PGS.TS Trần Hoàng Ngân, thành phố cũng phải khai thác, phát triển được các động lực tăng trưởng của mình sau khi sáp nhập như kinh tế biển, trung tâm logistics, khu thương mại tự do, khu công nghệ cao, khu công nghiệp sinh thái, trung tâm tài chính quốc tế… Mặt khác, tận dụng được các nghị quyết trụ cột, chiến lược của Bộ Chính trị vào luật cho TPHCM.

Chính sách vượt trội

Theo PGS.TS Thái Thị Tuyết Dung - Trưởng ban Pháp chế, ĐHQG TPHCM, Luật Đô thị đặc biệt vừa để xây dựng cái chung nhưng vẫn có cái riêng của TPHCM. Các luật hiện hành chỉ xác định hai đô thị đặc biệt là Hà Nội và TPHCM.

Đề xuất một số chính sách vượt trội, nữ chuyên gia cho rằng cần giao quyền cho HĐND, UBND ban hành văn bản khác với Trung ương; ban hành văn bản quy phạm pháp luật đơn giản hóa trình tự, thủ tục, thẩm quyền so với quy định của Trung ương.

Tại hội thảo, ông Nguyễn Mạnh Cường - Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch UBND TPHCM - cho biết hội thảo là dịp phối hợp mang tính chiến lược trên tinh thần chính quyền và nhà khoa học cùng chung tay để kiến tạo cho không gian phát triển của thành phố trong kỷ nguyên mới.

Ông Cường thông tin, vừa qua, Bộ Chính trị đã có chủ trương đồng ý tạo điều kiện cho TPHCM tổng kết toàn diện Nghị quyết 31 của Bộ Chính trị về phương hướng, nhiệm vụ phát triển thành phố đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Đồng thời, đồng tình TPHCM xây dựng dự thảo nghị quyết mới thay thế cho Nghị quyết 31, xác định tầm nhìn đến năm 2075 - kỷ niệm 100 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Lãnh đạo TPHCM nói đây là cơ sở rất là quan trọng để nghiên cứu, đề xuất và lập các nội dung, hồ sơ, thủ tục để tiếp tục đề xuất, đề nghị với Trung ương, Bộ Chính trị về xây dựng dự thảo Luật Đô thị đặc biệt.