Từ một vùng tối trên Google Earth, phát hiện hố sụt khổng lồ sâu 120 m chưa từng thấy trong Vườn Quốc gia ở Việt Nam: Chuyên gia nhận định ngay 1 điều

Ngày 22/10, thông tin về một hố sụt tự nhiên khổng lồ tại Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng (tỉnh Quảng Trị) thu hút sự chú ý. Đáng nói, dấu hiệu đầu tiên dẫn tới phát hiện này không xuất phát từ một chuyến đi rừng mà từ vùng tối bất thường trên ảnh vệ tinh Google Earth.

Cụ thể, ông Kevin Ditamore, chuyên gia thuộc Hiệp hội Hang động Hoa Kỳ (NSS), là người nhận thấy dấu hiệu khác thường khi quan sát địa hình rừng núi đá vôi. Nghi ngờ có một cấu trúc địa chất đặc biệt, ông cùng các chuyên gia và Công ty Jungle Boss tổ chức ba đợt khảo sát bằng thiết bị bay không người lái để xác định vị trí.

Kết quả cho thấy vùng tối bí ẩn nằm tại khu vực Chà Nòi – Khe Gát, thuộc Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng. Tuy nhiên, việc tiếp cận khu vực này không hề dễ dàng.

Ngày 27/4/2025, đoàn tiền trạm gồm 10 người, trong đó có hai kiểm lâm, bắt đầu hành trình xuyên rừng. Sau ba ngày di chuyển qua địa hình hiểm trở, đoàn đến được khu vực vành miệng hố nhưng phải quay về do nguồn nước khan hiếm cùng nhiều khó khăn khác.

Phải đến đợt khảo sát từ ngày 23–29/7/2025, đoàn 24 thành viên mới có thể xuống đáy hố. Các thành viên phải vượt hơn 20 km đường rừng, băng qua những dãy núi đá vôi sắc nhọn, sau đó sử dụng hệ thống dây và thiết bị an toàn chuyên dụng để tiếp cận phía dưới.

Kết quả đo đạc cho thấy hố sụt có miệng hình bầu dục, kích thước khoảng 190 x 140 m, diện tích gần 2 ha và độ sâu khoảng 120 m. Đặc biệt, không gian bên trong mở rộng dần về phía đáy, đạt kích thước khoảng 250 x 200 m, tạo thành cấu trúc giống chiếc bát úp ngược.

Ông Lê Lưu Dũng, Giám đốc Jungle Boss, cho biết hố sụt đã được khảo sát từ năm 2025 nhưng đến tháng 10/2026 mới công bố rộng rãi và chưa được đặt tên chính thức.

Bên dưới hố sụt khổng lồ là cả một khu rừng nguyên sinh

Không chỉ gây ấn tượng bởi kích thước, hố sụt mới còn khiến các chuyên gia bất ngờ khi bên dưới tồn tại một hệ sinh thái nguyên sinh xanh tốt, với nhiều cây cổ thụ và thảm thực vật dày đặc.

Trong quá trình khảo sát, đoàn thám hiểm ghi nhận nhiều khối đá vôi lớn bị sạt lở, dấu tích thạch nhũ trên vách đá cùng những bộ xương, sọ khỉ nằm rải rác dưới đáy hố. Đáng chú ý, số lượng lớn vỏ sò, vỏ ốc được tìm thấy, tập trung thành từng đống gần các vách đá. Theo ước tính ban đầu của đoàn khảo sát được báo Tuổi Trẻ dẫn lại, số vỏ ốc có thể lên tới hàng triệu con.

Tiếng khỉ vang vọng giữa các tán rừng cũng cho thấy khu vực này vẫn là nơi sinh sống của động vật hoang dã.

Một câu hỏi được đặt ra là liệu bên dưới hố sụt có tồn tại hệ thống hang động ngầm chưa được khám phá hay không.

Cụ thể, đoàn khảo sát phát hiện một khe nứt cao khoảng 5 m, ăn sâu từ 12–15 m vào vách đá nhưng không ghi nhận luồng khí lưu thông. Bên cạnh đó, nền đá vôi xuất hiện nhiều khe nứt và lỗ rỗng, có thể là nơi nước thoát xuống phía dưới.

Tuy nhiên, các chuyên gia chưa tìm thấy cửa hang lớn hay bằng chứng xác nhận hố sụt kết nối trực tiếp với hệ thống hang động khác. Do đó, những bí ẩn dưới đáy hố vẫn cần được nghiên cứu thêm.

Ông Nguyễn Văn Úy, Phó giám đốc Jungle Boss, đánh giá đây là một trong những hố sụt lớn nhất ông từng ghi nhận sau hơn 20 năm đi rừng tại Phong Nha – Kẻ Bàng.

Vườn quốc gia sở hữu những hố sụt kỳ vĩ, du khách có thể trải nghiệm gì?

Thực tế, hố sụt sâu 120 m không phải cấu trúc địa chất khổng lồ đầu tiên được tìm thấy tại Phong Nha – Kẻ Bàng.

Theo UNESCO, cảnh quan karst tại khu vực này bắt đầu hình thành từ khoảng 400 triệu năm trước, thuộc những hệ thống núi đá vôi cổ nhất châu Á. Quá trình nước bào mòn đá vôi trong thời gian dài đã tạo nên mạng lưới hang động, sông ngầm và các hố sụt đặc biệt.

Một trong những địa danh nổi tiếng là Kong Collapse, từng được đoàn thám hiểm Anh khám phá năm 1997 với tên gọi Ngõ Cụt. Các nhà thám hiểm sau đó đo được độ sâu khoảng 450 m từ điểm cao nhất của miệng hố xuống đáy.

Trong hang Sơn Đoòng, hai hố sụt cũng tạo nên cảnh quan hiếm có. Theo đơn vị khai thác tour Oxalis Adventure, hố sụt thứ nhất, còn gọi là Vọng Khủng Long, sâu khoảng 449 m, nổi bật với những luồng ánh sáng xuyên qua giếng trời. Hố sụt thứ hai sâu khoảng 252 m, được gọi là Vườn Địa Đàng, nơi ánh sáng mặt trời nuôi dưỡng một khu rừng nguyên sinh ngay trong lòng hang.

Những cảnh quan này góp phần tạo nên sức hút đặc biệt cho Phong Nha – Kẻ Bàng, di sản thiên nhiên thế giới được UNESCO ghi danh lần đầu năm 2003.

Hiện nay, du khách đến đây có thể lựa chọn nhiều hình thức khám phá, từ đi thuyền trên sông Son vào động Phong Nha, chiêm ngưỡng thạch nhũ tại động Thiên Đường đến trải nghiệm chèo kayak, zipline tại sông Chày – hang Tối hoặc thư giãn giữa thiên nhiên ở suối Nước Moọc.

Với những người yêu thích mạo hiểm, một số hành trình thám hiểm chuyên sâu cũng đã được khai thác. Theo thông tin từ Jungle Boss, tour chinh phục hố sụt Kong kéo dài 5 ngày 4 đêm, kết hợp đu dây, băng rừng, khám phá hang động và cắm trại. Trong khi đó, tour Sơn Đoòng do Oxalis tổ chức đưa du khách tới những khu vực đặc biệt, bao gồm hai hố sụt nổi tiếng bên trong hang.