Một trong những lý do khiến các tập
đoàn, tổng công ty kêu khó thoái vốn đầu tư ngoài ngành là lo sợ bị đánh
giá điều hành không hiệu quả.
Với
quy định hiện hành, điều hành không hiệu quả trong hai năm liên tục
cũng đồng nghĩa với việc người đứng đầu doanh nghiệp phải giải trình
trước chủ sở hữu, cơ quan chức năng và nguy cơ bị loại khỏi vị trí.
“Rủi ro” khi trích lập dự phòng rủi ro
Phản
hồi ý kiến dư luận về việc một số doanh nghiệp gặp vướng trong quá
trình thoái vốn, Bộ Tài chính cho biết, thoái vốn không phải vấn đề mới,
hiện nay tất cả những vướng mắc đã được cơ quan quản lý dự đoán, những
khó khăn và cả thực trạng doanh nghiệp thoái vốn thành công.
Trong
đó, nguyên nhân phải thoái vốn đã được chỉ ra cùng với lý giải về việc
các doanh nghiệp ngần ngại không thoái vốn do không bảo toàn vốn.
Bộ
Tài chính cũng đã có hướng dẫn cụ thể về thoái vốn, trong đó có giải
pháp quan trọng là trích lập dự phòng để phòng ngừa rủi ro khi đầu tư.
Theo đó, nếu doanh nghiệp nghiêm túc thực hiện trích lập dự phòng, khi
thoái vốn nếu thấp hơn thì đưa vào chi phí, giảm rủi ro trong quá trình
thoái vốn của doanh nghiệp.
Tuy nhiên, theo
ông Đặng Quyết Tiến, Phó Cục trưởng Cục Tài chính Doanh nghiệp (Bộ Tài
chính), một thực trạng phổ biến là nếu doanh nghiệp thực hiện trích lập
dự phòng rủi ro thì “miếng bánh” lợi nhuận giảm xuống. Khi đó, chủ sở
hữu sẽ hỏi và nhà điều hành là Hội đồng thành viên, tổng giám đốc phải
giải trình với chủ sở hữu là các bộ trưởng, cơ quan chức năng, cơ quan
quản lý.
“Trong khi đó, theo quy định nếu điều
hành không hiệu quả thì sau 2 năm phải rút lui khỏi vị trí đó. Đó chính
là áp lực khiến nhiều nhà quản lý doanh nghiệp không thực hiện nghiêm
việc trích lập dự phòng và hệ quả tất yếu sẽ khó khăn khi thoái vốn”,
ông Tiến nói.
Tình trạng kêu khó chung chung
Từ
đầu năm, Cục Tài chính Doanh nghiệp đã có chủ trương kêu gọi các doanh
nghiệp gặp khó trong việc thoái vốn thì gửi kiến nghị vướng mắc về Cục
để phối hợp giải quyết. Tuy nhiên, đến thời điểm này, Cục mới nhận được
văn bản kiến nghị của 2-3 tập đoàn, tổng công ty. Theo ông Tiến, điều
này cho thấy, các tập đoàn, tổng công ty có đề án rồi nhưng không triển
khai quyết liệt và có hiện tượng nghe theo một hai các doanh nghiệp
vướng mắc cùng kêu khó.
Vị Cục phó cũng tiết
lộ, vướng mắc về thoái vốn của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã được
Bộ Tài chính báo cáo Thủ tướng Chính phủ và đã có hướng xử lý cho EVN
bán cổ phần tại công ty bảo hiểm. “EVN đã khẳng định với giải pháp đó,
họ bán được”, ông Tiến nhấn mạnh.
“Doanh
nghiệp cứ nói không bán được trên thị trường vì giá thấp và đề nghị cho
bán chỉ định là không ổn, vì bán chỉ định sẽ có những việc không lường
trước được, gian lận và thất thoát là vấn đề đã thấy trong quá trình cổ
phần hóa”, ông Tiến chia sẻ.
“Ngoài
tập trung rà soát để đơn giản hóa thêm một bước các thủ tục về thoái
vốn áp dụng đối với DN do Nhà nước sở hữu 100% vốn, Bộ Tài chính đang
tổng hợp tiếp các vướng mắc liên quan đến cơ chế cổ phần hóa, thoái vốn
đầu tư ngoài ngành, dự kiến trình Thủ tướng Chính phủ trong tháng 7 -
8/2013. Trên cơ sở đó, Chính phủ sẽ ban hành nghị quyết về các giải pháp
gỡ khó cho DN trong quá trình triển khai đề án tái cơ cấu, trong đó có
thoái vốn đầu tư ngoài ngành”, ông Tiến cho biết.
Theo
ông Tiến, để các giải pháp đưa ra có tính khả thi cao, các doanh nghiệp
cần tích cực phản ánh vướng mắc về Bộ Tài chính, tránh tình trạng kêu
khó chung chung như hiện tại.
Số liệu từ Bộ Tài
chính cho biết, tính đến nay, đã có 66 tập đoàn, tổng công ty xây dựng
đề án tái cấu trúc trình bộ chủ quản, Thủ tướng Chính phủ xem xét phê
duyệt, trong đó có 44 đề án được phê duyệt.
Tháng
9 là hạn cuối để các doanh nghiệp hoàn thiện đề án trình Chính phủ. Đến
thời điểm đó, Bộ Tài chính sẽ công khai minh bạch thông tin các doanh
nghiệp chưa hoàn tất đề án.
Theo Mai Khanh