Vì sao ngày càng nhiều gia đình không còn lát kín sân bằng gạch? 2 cách làm vừa mát vừa thoát nước tốt đang dần trở thành xu hướng mới

Có một thời, sân nhà lát kín bằng gạch gần như là lựa chọn mặc định của rất nhiều gia đình Việt. Chỉ cần hoàn thiện phần sân bằng gạch hoặc bê tông là không gian trông sạch sẽ, bằng phẳng, dễ quét dọn và ít phải chăm sóc. Thậm chí, nhiều người còn cho rằng sân càng lát kín càng sang và gọn gàng.

Thế nhưng vài năm trở lại đây, khi xây mới hoặc cải tạo nhà, không ít gia chủ lại chủ động giảm diện tích lát kín. Thay vào đó, họ ưu tiên những giải pháp giúp nước mưa thấm xuống đất tốt hơn, bề mặt ít hấp thụ nhiệt và tạo cảm giác gần gũi với thiên nhiên. Đây không đơn thuần là thay đổi về thẩm mỹ mà còn xuất phát từ những vấn đề rất thực tế trong quá trình sử dụng.

Vì sao sân lát kín bằng gạch không còn được nhiều gia đình ưu tiên?

Lát kín toàn bộ sân vẫn có nhiều ưu điểm như sạch sẽ, thuận tiện cho việc đi lại, hạn chế cỏ mọc và việc vệ sinh cũng khá đơn giản. Tuy nhiên, sau một thời gian sử dụng, nhiều gia đình nhận ra một số hạn chế. Đầu tiên là khả năng hấp thụ nhiệt khá lớn. Vào mùa hè, đặc biệt ở những khu vực có nắng gắt, bề mặt gạch hoặc bê tông có thể nóng lên nhanh chóng. Nhiệt lượng tích tụ khiến khu vực trước nhà nóng hơn, đồng thời hơi nóng cũng tỏa ngược vào không gian bên trong nếu sân nằm sát phòng khách hoặc cửa chính.

Bên cạnh đó là khả năng thoát nước. Khi toàn bộ mặt sân được lát kín bằng vật liệu gần như không thấm nước, nước mưa chỉ còn cách chảy về các miệng thu hoặc cống thoát. Nếu độ dốc không hợp lý hoặc hệ thống thoát nước quá tải trong những trận mưa lớn, sân dễ xảy ra hiện tượng đọng nước.

Một vấn đề khác là cảnh quan khá đơn điệu. Những khoảng sân lát kín từ đầu đến cuối đôi khi tạo cảm giác cứng và thiếu sự kết nối với thiên nhiên. Đây cũng là lý do nhiều xu hướng thiết kế nhà ở hiện nay đều cố gắng đưa thêm cây xanh hoặc các khoảng đất tự nhiên vào khuôn viên. Chính vì vậy, thay vì lát kín 100% diện tích như trước, nhiều gia đình lựa chọn các phương án cân bằng hơn giữa công năng, khả năng thoát nước và yếu tố thẩm mỹ.

1. Gạch cỏ, gạch thấm nước - giải pháp giúp sân "dễ thở" hơn

Một trong những lựa chọn được nhắc đến nhiều hiện nay là sử dụng gạch cỏ hoặc gạch thấm nước. Khác với gạch lát truyền thống, loại gạch này được thiết kế có các ô rỗng hoặc cấu trúc cho phép nước mưa thấm xuống nền đất thay vì chảy hoàn toàn trên bề mặt. Sau khi thi công, các ô có thể được trồng cỏ hoặc rải sỏi, vừa tạo điểm nhấn vừa giúp giảm diện tích bề mặt hấp thụ nhiệt.

Nhờ còn những khoảng đất tiếp xúc trực tiếp với nước mưa, sân có xu hướng thoát nước nhanh hơn và giảm nguy cơ đọng nước sau mưa nếu nền được xử lý đúng kỹ thuật. Ngoài ra, lớp cỏ hoặc sỏi xen kẽ cũng giúp tổng thể khuôn viên mềm mại hơn, tạo cảm giác mát mắt thay vì chỉ toàn gạch hoặc bê tông.

Tuy nhiên, giải pháp này vẫn cần được thi công đúng cách. Phần nền phải có lớp cấp phối và hệ thống thoát nước phù hợp để đảm bảo khả năng chịu lực, nhất là với khu vực thường xuyên đỗ ô tô.

2. Kết hợp mảng xanh thay vì lát kín toàn bộ sân

Xu hướng thứ hai cũng ngày càng phổ biến là không lát kín toàn bộ diện tích sân. Thay vào đó, nhiều gia đình chỉ lát những lối đi chính, khu vực để xe hoặc khoảng thường xuyên sử dụng. Phần còn lại được dành cho bồn cây, thảm cỏ, sỏi, cây bụi hoặc các khoảng đất trồng cây. Cách làm này mang lại khá nhiều lợi ích. Cây xanh góp phần giảm bức xạ nhiệt quanh nhà, đồng thời tạo bóng mát và giúp không gian có cảm giác dễ chịu hơn vào mùa hè. Khi mưa xuống, phần đất và thảm cỏ cũng hỗ trợ hấp thụ một phần nước thay vì để toàn bộ lượng nước dồn về hệ thống thoát nước. Đối với những ngôi nhà phố có diện tích sân nhỏ, chỉ cần chừa một vài mảng xanh kết hợp bồn cây hoặc các dải cỏ dọc theo tường cũng đủ tạo khác biệt rõ rệt về mặt thị giác.

Không phải bỏ hoàn toàn gạch lát sân, mà là sử dụng hợp lý hơn

Thực tế, gạch lát sân vẫn là vật liệu phù hợp với nhiều công trình nhờ độ bền cao, dễ vệ sinh và thuận tiện cho việc đi lại. Điều đang thay đổi không phải là bản thân vật liệu này, mà là cách sử dụng.

Thay vì phủ kín toàn bộ mặt sân như trước, nhiều thiết kế hiện đại lựa chọn kết hợp nhiều loại vật liệu khác nhau: khu vực cần chịu tải vẫn lát gạch, còn những vị trí phù hợp sẽ dành cho gạch thấm nước, thảm cỏ, sỏi hoặc cây xanh. Cách bố trí này giúp sân vừa đảm bảo công năng sử dụng hằng ngày, vừa cải thiện khả năng thoát nước, giảm cảm giác oi nóng và tạo cảnh quan gần gũi hơn. Đó cũng là lý do ngày càng nhiều gia đình không còn chọn lát kín sân bằng gạch. Xu hướng hiện nay hướng đến một khoảng sân biết “thở”, nơi yếu tố tiện nghi, khí hậu và thiên nhiên được cân bằng thay vì chỉ ưu tiên sự sạch sẽ hay bằng phẳng như trước.