3 món ăn nhà làm mà gan “thích nhất”

Người hiện đại thường xuyên thức khuya, thích ăn những món đậm vị, chịu nhiều áp lực và ngồi lâu, ít vận động. Theo quan niệm của y học cổ truyền Trung Quốc, những thói quen này có thể khiến tình trạng “can hỏa vượng” (gan bốc hỏa) và “can khí uất kết” (khí ở gan bị ứ trệ) xuất hiện. Các biểu hiện thường được nhắc đến gồm khô miệng, đắng miệng, dễ cáu gắt, mắt khô mờ, sắc mặt vàng sạm, cơ thể nặng nề và mệt mỏi.

Mới đây, trang tin tức Sohu (Trung Quốc) giới thiệu ba món ăn gia đình mà gan “thích nhất”. Tất cả các món ăn này đều sử dụng các nguyên liệu tự nhiên giúp “làm dịu gan và giảm nhiệt trong cơ thể”.

Sohu giới thiệu: “Chúng không đắt tiền, dễ làm và có thể ăn hai lần một tuần để thanh lọc gan, giải nhiệt, thúc đẩy tuần hoàn máu và giúp bạn cảm thấy sảng khoái và thư giãn.”

Trứng xào lá hẹ

Nguyên liệu: 1 nắm lá hẹ tươi, 3 quả trứng gà, một ít muối và lượng dầu ăn vừa đủ.

Cách làm:

Lá hẹ nhặt bỏ phần lá úa, rửa sạch, để ráo nước rồi cắt thành những đoạn ngắn vừa ăn. Đập trứng vào bát, thêm một chút muối và đánh đều. Làm nóng chảo với lượng dầu vừa đủ, đổ trứng vào xào nhanh trên lửa vừa nhỏ đến khi trứng tơi, bông mềm rồi trút ra đĩa.

Tiếp tục để lại một ít dầu trong chảo, cho lá hẹ vào xào nhanh trên lửa lớn khoảng 1 phút để dậy mùi thơm. Sau đó, cho trứng đã xào vào, nêm thêm chút muối, đảo đều cho các nguyên liệu hòa quyện rồi tắt bếp.

Dinh dưỡng và công dụng: Theo Sohu, lá hẹ được gọi là “loại rau số 1 giúp làm dịu gan”, giúp giải tỏa tình trạng khí ở gan bị ứ trệ theo quan niệm y học cổ truyền. Lá hẹ có tính ấm, được cho là giúp thúc đẩy tuần hoàn máu và cải thiện cảm giác bức bối, khó chịu. Trứng gà được mô tả là có tác dụng bổ dưỡng, hỗ trợ nuôi dưỡng gan.

Xét về dinh dưỡng, trứng cung cấp protein cùng nhiều dưỡng chất cần thiết, còn lá hẹ bổ sung chất xơ và các hợp chất thực vật. Kết hợp hai nguyên liệu này tạo thành món ăn đơn giản, có thể góp phần làm phong phú thực đơn hằng ngày.

Cần tây xào đậu phụ khô

Nguyên liệu: 1 bó cần tây, 4 miếng đậu phụ khô, một ít tỏi băm, muối, nước tương và dầu ăn.

Cách làm:

Cần tây nhặt bỏ lá già, tước phần xơ cứng nếu có, rửa sạch rồi cắt thành đoạn ngắn. Đậu phụ khô thái thành những sợi vừa ăn. Đun sôi một nồi nước, cho cần tây vào chần khoảng 30 giây rồi vớt ra, có thể tráng nhanh bằng nước mát để giữ màu xanh.

Làm nóng chảo với một ít dầu, cho tỏi băm vào phi trên lửa nhỏ đến khi dậy mùi thơm. Tiếp theo, thêm đậu phụ khô và đảo khoảng 1 phút. Cho cần tây vào xào trên lửa lớn khoảng 2 phút, nêm lượng muối và nước tương vừa phải, đảo đều rồi tắt bếp.

Dinh dưỡng và công dụng: Cần tây có tác dụng thanh nhiệt, bình can, giảm cảm giác bứt rứt và khó chịu được cho là liên quan đến tình trạng “can hỏa vượng”. Đậu phụ khô bổ sung protein thực vật, tạo độ chắc và vị bùi cho món ăn.

Ở góc độ dinh dưỡng hiện đại, cần tây cung cấp chất xơ và một số vitamin, còn đậu phụ khô là nguồn protein thực vật. Đây là sự kết hợp phù hợp để đa dạng hóa bữa ăn, nhất là khi muốn tăng lượng rau và bổ sung đạm thực vật.

Viên bí đỏ nấu chín

Nguyên liệu: 200g bí đỏ già, 150g bột gạo nếp và một ít đường nếu muốn.

Cách làm:

Bí đỏ gọt vỏ, bỏ ruột và hạt, thái thành lát mỏng rồi cho vào xửng hấp khoảng 15 phút hoặc đến khi mềm nhừ. Khi bí còn nóng, dùng thìa nghiền thành hỗn hợp mịn; nếu thích vị ngọt, có thể thêm một chút đường và khuấy đều.

Cho bột nếp vào từng phần, nhào đến khi thu được khối bột mịn, không dính tay. Lấy từng phần bột nhỏ, vo thành những viên tròn có kích thước tương đối đồng đều. Đun sôi nước, thả các viên bí đỏ vào nồi và nấu trên lửa vừa nhỏ. Khi viên bột nổi lên mặt nước và chín đều, vớt ra để thưởng thức.

Dinh dưỡng và công dụng: Sohu cho biết bí đỏ có tính ấm, giúp sơ can, hòa vị, đồng thời hỗ trợ tỳ vị và điều hòa khí huyết theo quan niệm y học cổ truyền. Theo cách lý giải này, những người có biểu hiện “gan bốc hỏa” đôi khi cũng gặp vấn đề về tiêu hóa, vì vậy món bí đỏ được xem là lựa chọn vừa dưỡng gan vừa hỗ trợ tỳ vị.

Về mặt dinh dưỡng, bí đỏ cung cấp beta-carotene, chất xơ và một số vitamin; bột nếp chủ yếu bổ sung tinh bột. Món viên bí đỏ có vị ngọt nhẹ, mềm dẻo, thích hợp làm món ăn phụ hoặc món tráng miệng.

Nhìn chung, cả ba món đều sử dụng nguyên liệu phổ biến, dễ tìm và có thể góp phần tạo nên chế độ ăn đa dạng. Để chăm sóc sức khỏe gan, điều quan trọng hơn là hạn chế rượu bia, duy trì cân nặng hợp lý, ăn uống cân bằng, vận động thường xuyên và ngủ đủ giấc. Nếu tình trạng mệt mỏi kéo dài, mắt hoặc da vàng, nước tiểu sẫm màu hay đau bụng bất thường, người bệnh nên đi khám thay vì chỉ dựa vào thực phẩm để tự điều trị.