4 người trẻ 9X bỏ phố về quê xây nhà: Căn rẻ nhất chỉ khoảng 387 triệu, đổi cách tính tiền để có chỗ ở rộng rãi

Với nhiều người trẻ, bài toán nhà ở thường được mặc định theo một con đường quen thuộc: làm việc tại thành phố lớn, tiết kiệm nhiều năm, vay thêm một khoản lớn rồi mua một căn hộ vừa túi tiền. Nhưng khi giá nhà, tiền thuê và chi phí sinh hoạt cùng tăng, ngày càng có người bắt đầu đặt một câu hỏi khác: Có nhất thiết phải sở hữu một căn nhà ở thành phố mới được xem là ổn định tài chính?

Bốn người trẻ sinh sau năm 1990 trong câu chuyện dưới đây đã chọn một phương án hoàn toàn khác. Họ trở về quê, cải tạo nhà cũ hoặc tự xây nhà trên đất của gia đình. Mức chi phí rất khác nhau, từ khoảng 100.000 NDT cho một dự án cải tạo đến hàng triệu NDT cho những công trình lớn hơn, nhưng điểm chung nằm ở cách họ thay đổi thứ tự ưu tiên: thay vì dồn toàn bộ tài chính cho một địa chỉ ở thành phố, họ dùng tiền để mua lấy nhiều diện tích sống hơn, gần gia đình hơn và giảm áp lực nhà ở dài hạn.

100.000 NDT cải tạo 250m²: Không làm mọi thứ mới cũng là một cách tiết kiệm tiền

Trường hợp đầu tiên nằm tại Trùng Khánh. Ngôi nhà rộng khoảng 250m² vốn được xây từ năm 1984, sau đó xây lại bằng gạch đỏ vào năm 2011. Đến năm 2022, gia đình quyết định cải tạo, chủ yếu tập trung vào khu vườn và nhà bếp.

Tổng chi phí được chia sẻ vào khoảng 100.000 NDT. Một phần đáng kể của ngân sách phải dành cho vận chuyển vật liệu do ngôi nhà nằm trên sườn đồi. Tuy nhiên, gia đình tiết kiệm được khoản nhân công khá lớn vì không thuê đội thợ hoàn chỉnh mà các thành viên trong nhà và người dân trong làng cùng tham gia thi công.

Điểm đáng chú ý không nằm ở việc căn nhà có giá bao nhiêu, mà ở tư duy cải tạo. Chủ nhà không cố thay mới toàn bộ. Những xà gỗ cũ vẫn được giữ lại, vật liệu ưu tiên loại đơn giản, phù hợp ngân sách; thậm chí đồ cũ, đá cũ từ những căn nhà tháo dỡ cũng được tái sử dụng.

Theo chủ nhà, ngoài yếu tố thẩm mỹ, "tính tiết kiệm chi phí" luôn được đặt lên hàng đầu. Gạch đỏ bình thường được chọn thay vì những vật liệu cầu kỳ hơn. Một số yếu tố nguyên bản được giữ lại không chỉ vì đẹp mà còn bởi thay mới chúng không đem lại nhiều giá trị sử dụng tương xứng với số tiền phải bỏ ra.

Đây cũng là một nguyên tắc tài chính khá đáng tham khảo khi sửa nhà: không phải món nào cũ cũng cần bỏ, và không phải phần ngân sách nào cũng tạo ra giá trị như nhau. Tiền được ưu tiên cho những thay đổi trực tiếp cải thiện sinh hoạt, chẳng hạn làm lại bếp, chống trơn trượt và mở rộng không gian sử dụng.

Xây nhà 5 tầng 800.000 NDT, chấp nhận đi làm 3 giờ mỗi ngày

Một trường hợp khác tại Phật Sơn, Quảng Đông lại cho thấy một kiểu đánh đổi tài chính khác.

Ngôi nhà gồm 5 tầng, mỗi tầng khoảng 60m², tổng chi phí xây dựng và trang trí khoảng 800.000 NDT. Gia đình nhiều thế hệ cùng sinh sống: tầng một là khu vực chung, các tầng còn lại được phân chia cho từng thành viên theo nhu cầu riêng.

Điều đáng nói là chủ nhà vẫn làm việc tại Quảng Châu và mất khoảng 3 tiếng di chuyển mỗi ngày. Trước đó, cô từng sống trong những căn phòng thuê chật chội tại thành phố. Sau khi có nhà ở quê, dù thời gian đi lại dài hơn, cô vẫn cho rằng sự đánh đổi này đáng giá vì đổi lại là không gian sống rộng rãi, riêng tư và ổn định hơn.

Nếu nhìn dưới góc độ tài chính, đây không hẳn là câu chuyện "về quê sẽ rẻ". 800.000 NDT vẫn là một khoản đầu tư lớn. Nhưng thay vì dùng khoản tiền đó để sở hữu diện tích hạn chế ở đô thị, gia đình có một căn nhà đủ chỗ cho nhiều thế hệ.

Một chi tiết khác cũng khá thực tế: họ không cố hoàn thiện mọi thứ theo tiêu chuẩn đắt tiền. Một số mảng tường, mái cũ được giữ lại; thiết kế ưu tiên ánh sáng và công năng. Chủ nhà thừa nhận chính việc không xử lý quá nhiều bề mặt cũng giúp tiết kiệm một phần chi phí.

Thành phố mất 2.000 NDT/tháng chỉ để thuê một phòng, cô gái 9X quyết định quay về quê

Trường hợp thứ ba là một cô gái sinh năm 1994 tại Tuyền Châu. Trước đây cô làm thiết kế tại Hạ Môn nhưng sau khi kết hôn đã quyết định trở về quê.

Một trong những lý do rất rõ ràng là chi phí sống tại thành phố quá cao. Theo chia sẻ của cô, khoảng 2.000 NDT mỗi tháng chỉ đủ thuê một căn phòng đơn. Sau những ngày làm việc mệt mỏi, trở về một không gian nhỏ khiến cô bắt đầu suy nghĩ lại về điều mình thực sự muốn đổi lấy từ thu nhập hàng tháng.

Ngôi nhà ở quê của gia đình có diện tích xây dựng lên tới 650m², chi phí từ 3,5 triệu NDT trở lên. Đây rõ ràng không phải lựa chọn tiết kiệm theo nghĩa tuyệt đối. Nhưng nó cho thấy một bài toán khác: gia đình dồn nguồn lực để tạo ra một tài sản sử dụng lâu dài cho nhiều thế hệ, thay vì mỗi người tiếp tục tách ra thuê hoặc mua một chỗ ở riêng.

Ngôi nhà được thiết kế cả cho nhu cầu tuổi già của bố mẹ, có thang máy và các khu vực hạn chế nguy cơ trượt ngã. Như vậy, khoản tiền xây nhà không đơn thuần mua diện tích, mà còn được tính cho nhu cầu sinh hoạt nhiều năm sau.

Sau 8 năm làm việc ở thành phố, người trẻ ngành tài chính quay về trang trại

Người cuối cùng trong câu chuyện từng học nghệ thuật và thiết kế nhưng sau khi tốt nghiệp lại làm việc trong ngành tài chính. Sau 8 năm ở thành phố, anh quyết định trở về trang trại của gia đình ở Giang Tây.

Ý định ban đầu không phải xây một căn nhà để "khoe thành quả", mà là tạo nơi để gia đình có thể đoàn tụ và ở gần người ông đã lớn tuổi. Công trình sau đó được thiết kế thành một ngôi nhà nằm giữa thiên nhiên, với nhiều phòng ngủ để người thân và bạn bè có thể cùng ở.

Sau khi chuyển về quê, nhịp sống của anh thay đổi đáng kể. Công việc không còn chiếm toàn bộ thời gian như trước, trong khi cuộc sống gắn nhiều hơn với gia đình và mùa vụ tại trang trại.

"Tự do về nhà ở" không nhất thiết đồng nghĩa với mua được nhà thành phố

Điểm đáng suy nghĩ trong bốn câu chuyện này không phải là lời khuyên "hãy bỏ phố về quê".

Bởi trên thực tế, phương án này chỉ khả thi khi có những điều kiện nhất định: đất hoặc nhà sẵn có, công việc cho phép di chuyển hoặc làm từ xa, gia đình đồng thuận, hạ tầng phù hợp và một khoản vốn ban đầu đủ lớn.

Nhưng những trường hợp trên cho thấy một góc nhìn khác về tài chính nhà ở.

Trong nhiều năm, chúng ta thường đo mức độ ổn định bằng câu hỏi: Bao giờ mua được một căn nhà? Trong khi câu hỏi quan trọng hơn có thể là: Mình phải trả bao nhiêu tiền mỗi tháng để duy trì nơi ở đó, và đổi lại mình nhận được chất lượng sống như thế nào?

Một căn nhà rẻ chưa chắc là lựa chọn tốt nếu khiến chi phí đi lại, sửa chữa và thời gian tăng quá cao. Ngược lại, một căn nhà lớn ở quê cũng không đương nhiên là một khoản đầu tư tài chính tốt nếu xây vượt quá nhu cầu và khả năng chi trả.

Điều đáng học từ những người trẻ này là cách họ chia lại ngân sách: ưu tiên công năng thay vì phô trương, tận dụng tài sản cũ thay vì thay mới toàn bộ, dùng nguồn lực gia đình khi phù hợp và đặc biệt là không mặc định rằng mọi đồng tiền kiếm được đều phải hướng tới việc sở hữu một căn hộ giữa thành phố.

Có lẽ "tự do về nhà ở" cuối cùng không nằm ở việc căn nhà rộng bao nhiêu mét vuông hay nằm ở đâu. Nó nằm ở thời điểm một người có thể sống trong căn nhà của mình mà không để chi phí nhà ở nuốt hết thu nhập và những lựa chọn khác của cuộc đời.