5 khoản tiền nên tách riêng trước tuổi 45 nếu muốn an tâm khi về già

Nhiều người bước sang tuổi 40 mới bắt đầu nhận ra một nghịch lý: Thu nhập có thể cao hơn thời 25-30 tuổi, tiền trong tài khoản cũng nhiều hơn, nhưng cảm giác an toàn tài chính lại không tăng tương ứng.

Nguyên nhân nằm ở chỗ từ độ tuổi này, một đồng tiền thường phải cùng lúc gánh quá nhiều nhiệm vụ: Nuôi con, chăm sóc cha mẹ, trả nợ nhà, dự phòng thất nghiệp, chữa bệnh và chuẩn bị cho chính tuổi già của mình.

Nếu tất cả tiền đều nằm chung trong một tài khoản tiết kiệm, chúng ta rất dễ có cảm giác rằng mình "đang có tiền". Nhưng chỉ cần một biến cố xảy ra, khoản tiền tưởng dành cho nghỉ hưu có thể lập tức biến thành tiền sửa nhà, học phí của con hoặc chi phí y tế.

Bởi vậy, trước tuổi 45, điều cần làm không chỉ là tiết kiệm nhiều hơn mà còn là tách tiền thành những ngăn rõ ràng.

1. Quỹ khẩn cấp: Khoản tiền để cuộc sống không đảo lộn khi thu nhập gặp vấn đề

Đây nên là khoản tiền đầu tiên được tách riêng.

Ở tuổi 25, mất việc đôi khi đồng nghĩa với việc giảm bớt một vài khoản ăn chơi. Nhưng đến tuổi 40-45, phía sau mỗi khoản thu nhập thường là cả một gia đình.

Tiền thuê hoặc trả góp nhà vẫn phải đóng. Tiền học của con vẫn phải chi. Điện, nước, ăn uống và những nghĩa vụ cố định không thể biến mất chỉ vì thu nhập tạm thời giảm.

Một quỹ khẩn cấp thường nên đủ để trang trải vài tháng chi phí thiết yếu của gia đình. Con số cụ thể phụ thuộc vào mức độ ổn định nghề nghiệp, số người phụ thuộc và chi phí sinh hoạt của mỗi nhà.

Ví dụ, một gia đình cần khoảng 20 triệu đồng/tháng cho các khoản bắt buộc có thể đặt mục tiêu quỹ khẩn cấp khoảng 120-180 triệu đồng thay vì gom toàn bộ tiền vào một khoản tiết kiệm chung.

Điều quan trọng nhất là: Quỹ này không dùng để mua xe, sửa bếp hay đi du lịch.

Nó tồn tại để mua cho gia đình một thứ rất đắt nhưng khó nhìn thấy: thời gian.

Thời gian để tìm công việc mới. Thời gian để xử lý một biến cố. Và quan trọng nhất, thời gian để không phải bán tháo tài sản hoặc vay tiền trong lúc khó khăn.

2. Quỹ y tế: Đừng mặc định mọi chi phí sức khỏe đều có thể lấy từ tiền tiết kiệm

Một trong những sai lầm phổ biến khi chuẩn bị tuổi già là chỉ tính tiền ăn ở mà bỏ quên chi phí sức khỏe.

Khi còn trẻ, khoản này thường rất nhỏ. Nhưng càng lớn tuổi, xác suất phải chi cho khám bệnh, thuốc men, nha khoa, phục hồi chức năng hoặc những dịch vụ chăm sóc khác càng tăng.

Nếu tất cả chi phí này đều lấy từ tiền tiết kiệm chung, một đợt điều trị lớn có thể làm kế hoạch tài chính nhiều năm bị xáo trộn.

Bởi vậy, ngoài bảo hiểm phù hợp với hoàn cảnh cá nhân, mỗi gia đình vẫn nên có một khoản tiền mặt hoặc tài sản có tính thanh khoản cao dành riêng cho sức khỏe.

Khoản tiền này không nhất thiết phải tích đủ ngay lập tức. Có thể bắt đầu bằng việc đều đặn chuyển một phần thu nhập mỗi tháng sang một tài khoản riêng.

Vấn đề không nằm ở con số ban đầu lớn hay nhỏ. Điều quan trọng là tạo ra một ranh giới tâm lý:

Tiền chữa bệnh không phải tiền tiêu dùng. Tiền chữa bệnh cũng không nên cạnh tranh với tiền nghỉ hưu.

3. Quỹ hỗ trợ con cái: Nên có giới hạn ngay từ đầu

Đây có thể là một trong những khoản khó tách nhất với nhiều gia đình.

Cha mẹ thường muốn dành những gì tốt nhất cho con: học đại học, du học, mua nhà, kết hôn hay khởi nghiệp. Nhưng nếu mọi khoản hỗ trợ cho con đều lấy trực tiếp từ tiền tích lũy tuổi già, cha mẹ có thể vô tình chuyển rủi ro tài chính từ thế hệ trẻ sang chính mình.

Trước tuổi 45, nên bắt đầu xác định rõ: Gia đình có thể hỗ trợ con đến đâu?

Ví dụ, cha mẹ có thể lập riêng quỹ học tập cho con và đặt một mức đóng góp cố định mỗi tháng. Khi khoản tiền này được tách riêng, kế hoạch giáo dục của con sẽ không liên tục "ăn" vào tiền nghỉ hưu.

Quan trọng hơn, việc có giới hạn giúp cha mẹ tránh một tâm lý rất phổ biến: "Cứ lo cho con trước, sau này mình tính sau".

Vấn đề là "sau này" thường đến nhanh hơn chúng ta tưởng.

Ở tuổi 50-55, thời gian để phục hồi một khoản tiết kiệm đã tiêu hết ngắn hơn rất nhiều so với tuổi 35.

Giúp con là lựa chọn của cha mẹ. Nhưng giúp con đến mức khiến mình phụ thuộc vào con khi về già lại là một bài toán hoàn toàn khác.

4. Quỹ nghỉ hưu: Khoản tiền càng ít bị động tới càng tốt

Đây là khoản dễ bị trì hoãn nhất.

Nhiều người cho rằng phải đến 50 tuổi mới cần nghĩ tới nghỉ hưu. Nhưng lợi thế lớn nhất của việc chuẩn bị từ trước tuổi 45 không nằm ở số tiền đóng mỗi tháng mà nằm ở thời gian.

Một người có 15-20 năm chuẩn bị rõ ràng sẽ có nhiều lựa chọn hơn một người chỉ còn 5 năm trước nghỉ hưu.

Quỹ này có thể được hình thành từ tiền gửi, các sản phẩm đầu tư phù hợp với khả năng chịu rủi ro, bảo hiểm hưu trí hoặc những tài sản tạo dòng tiền khác. Cấu trúc cụ thể của mỗi người sẽ khác nhau.

Điều quan trọng là khoản này phải được nhìn như tiền của tương lai, thay vì một "kho tiền dự phòng" có thể rút ra bất cứ lúc nào.

Nếu cứ ba năm lại rút quỹ nghỉ hưu để đổi xe, sửa nhà hoặc hỗ trợ người thân, việc tích lũy sẽ liên tục quay lại vạch xuất phát.

Một nguyên tắc đơn giản có thể áp dụng là: Trước khi dùng tới tiền nghỉ hưu cho một mục đích khác, hãy tự hỏi liệu khoản chi đó có thực sự đáng để đổi lấy vài tháng hoặc vài năm tự do tài chính trong tương lai hay không.

5. Quỹ sống cho chính mình sau nghỉ hưu: Đừng chỉ chuẩn bị tiền để "tồn tại"

Có một khoản thường bị bỏ quên trong các kế hoạch tài chính tuổi già: tiền để sống vui.

Phần lớn mọi người tính tiền nghỉ hưu dựa trên những khoản tối thiểu như ăn uống, điện nước, thuốc men. Nhưng một cuộc sống kéo dài 20-30 năm sau khi nghỉ việc không thể chỉ xoay quanh việc trả hóa đơn.

Bạn có thể muốn đi du lịch mỗi năm một lần. Học một kỹ năng mới. Chăm khu vườn. Về quê dài ngày. Gặp bạn bè, chơi thể thao hoặc đơn giản là thỉnh thoảng mua một món đồ mình thích mà không phải suy nghĩ quá lâu.

Những thứ ấy đều cần tiền.

Bởi vậy, ngoài quỹ nghỉ hưu cơ bản, trước tuổi 45 có thể bắt đầu tạo một khoản nhỏ dành cho "cuộc sống sau công việc".

Giả sử mỗi tháng dành 1 triệu đồng cho quỹ này, giá trị lớn nhất không chỉ nằm ở số tiền tích lũy được. Nó còn giúp chúng ta bắt đầu hình dung rõ hơn một câu hỏi:

Sau khi không còn đi làm toàn thời gian, mình muốn sống như thế nào?

Đây mới là câu hỏi quan trọng nhất của kế hoạch nghỉ hưu.

Tách tiền không khiến chúng ta giàu lên ngay, nhưng giúp mỗi đồng tiền có một nhiệm vụ

Không phải gia đình nào trước tuổi 45 cũng đủ khả năng lập ngay 5 quỹ với số tiền lớn. Thực tế, nhiều người vẫn đang trả nợ nhà, nuôi con nhỏ hoặc hỗ trợ cha mẹ.

Nhưng tách tiền không nhất thiết có nghĩa phải mở 5 tài khoản và mỗi tài khoản có hàng trăm triệu đồng.

Bạn có thể bắt đầu rất đơn giản.

Ví dụ, mỗi khi nhận thu nhập, tiền được chia thành những phần nhỏ: một phần cho quỹ khẩn cấp, một phần cho sức khỏe, một phần cho con, một phần cho nghỉ hưu và một phần rất nhỏ cho cuộc sống tương lai của chính mình.

Có tháng chỉ chuyển được vài trăm nghìn đồng vào một quỹ cũng không sao.

Điều quan trọng nhất là không để một khoản tiền phải gánh tất cả mọi mục tiêu.

Bởi cảm giác an tâm khi về già không chỉ đến từ việc nhìn thấy một con số lớn trong tài khoản. Nó đến từ việc biết rằng nếu mất việc đã có tiền xử lý, nếu sức khỏe có vấn đề đã có khoản dự phòng, việc học của con đã có giới hạn và tiền nghỉ hưu vẫn được bảo vệ.

Trước tuổi 45, khoảng thời gian phía trước vẫn đủ dài để điều chỉnh.

Và có lẽ đây cũng là lợi thế tài chính lớn nhất ở giai đoạn này: Chúng ta chưa cần có thật nhiều tiền ngay lập tức, nhưng vẫn còn đủ thời gian để đặt từng đồng tiền vào đúng chỗ.