AI: ‘Cái cớ’ khiến hàng chục nghìn nhân viên công nghệ mất việc

Như tin đã đưa, Oracle được cho là có kế hoạch sa thải hàng nghìn nhân viên. Đây là cái tên mới nhất trong danh sách ngày càng dài các ông lớn công nghệ cắt giảm nhân sự dù vẫn chi hàng trăm tỷ USD cho các trung tâm dữ liệu AI.

Năm ngoái, Microsoft đã sa thải 15.000 người. Amazon cắt 16.000 việc làm vào tháng 1. Atlassian cho nghỉ 10% lực lượng lao động như một phần trong chiến lược xoay trục sang AI. Block cắt giảm 40% nhân sự, cho rằng AI có thể đảm nhận phần lớn công việc lập trình cơ bản.

Meta, công ty đặt mục tiêu xây dựng một AI “siêu trí tuệ” gần như thần thánh cũng được cho là đã sa thải 700 nhân viên, đồng thời tăng mạnh chương trình thưởng cổ phiếu cho một nhóm nhỏ lãnh đạo cấp cao.

Có lẽ điều này không quá bất ngờ: Các lãnh đạo Big Tech từ lâu đã cảnh báo rằng AI sẽ dẫn đến mất việc làm. Chỉ có điều họ dường như quên nói rằng những mất mát đó không hẳn đến từ việc AI trực tiếp thay thế con người, mà chủ yếu đến từ những lý do rất “kinh doanh” như thời tiền AI: Khi chi tiêu quá nhiều, cuối cùng bạn sẽ phải cắt giảm chi phí.

Các lãnh đạo cũng nhanh chóng gắn việc sa thải với AI theo cách mơ hồ nhất có thể, để tránh thực tế nghe “khó chịu” hơn: Nhiều công ty công nghệ đã tuyển dụng quá đà trong thời kỳ đại dịch và giờ đang bị bóp nghẹt bởi lãi suất cao, lạm phát, cùng chính những quyết định đặt cược vào những kỳ vọng AI còn mơ hồ.

Hiện chưa rõ có bao nhiêu trong số khoảng 162.000 nhân viên của Oracle bị ảnh hưởng. CNBC, dẫn lời hai nguồn tin cho biết con số nằm ở mức “hàng nghìn”, trong khi các nhà phân tích của TD Cowen gần đây dự báo Oracle có thể cắt giảm tới 30.000 việc làm cùng với các biện pháp khác để cải thiện tài chính. Oracle từ chối bình luận.

Dù chưa rõ chiến lược cụ thể phía sau đợt sa thải, nhưng có một điều chắc chắn: Oracle đang rất cần tiền. Công ty đang cố gắng tái định vị thành một “người chơi” lớn trong lĩnh vực AI, ngang hàng với Microsoft và Amazon.

Kế hoạch này phụ thuộc vào một mục tiêu rất tốn kém: Xây dựng các trung tâm dữ liệu để cung cấp dịch vụ AI cho khách hàng như OpenAI. Tháng trước, Oracle cam kết huy động tới 50 tỷ USD trong năm nay thông qua kết hợp nợ và vốn chủ sở hữu.

Trong giai đoạn đầu của cơn sốt AI trên Phố Wall, các nhà đầu tư đã cổ vũ tham vọng của Oracle, đẩy giá cổ phiếu tăng 50% trong năm 2023 và 60% trong năm 2024.

Tuy nhiên, khi công ty gánh thêm hàng tỷ USD nợ và chi phí xây dựng trung tâm dữ liệu tăng cao, tâm lý thị trường đã thay đổi. Cổ phiếu Oracle đã giảm 54% kể từ đỉnh tháng 9. Một số ngân hàng đã rút lại việc tài trợ cho các dự án trung tâm dữ liệu liên quan đến Oracle.

Và tuần trước, một chỉ số quan trọng đo lường rủi ro tín dụng của Oracle đã chạm mức cao kỷ lục, theo Bloomberg, đó là dấu hiệu cho thấy nhà đầu tư đang lo ngại về gánh nặng nợ của công ty.

Oracle không phải là trường hợp duy nhất vay nợ để theo đuổi tham vọng AI, nhưng công ty có dòng tiền tự do thấp hơn nhiều so với các đối thủ. Đồng thời, Oracle cũng đang đặt cược tương lai AI của mình vào một khách hàng lớn duy nhất là OpenAI, công ty chưa từng có lãi và đang trong quá trình tái cấu trúc chiến lược để nới rộng khoảng cách với đối thủ Anthropic.

Rõ ràng, “cuộc tắm máu” việc làm văn phòng mà các lãnh đạo công nghệ từng cảnh báo lâu nay được cho là hệ quả tất yếu của AI thay thế con người. Tuy nhiên, hiện chưa có bằng chứng cho thấy AI thực sự đang thay thế lao động ở quy mô lớn.

Cho đến nay, sự gián đoạn lớn nhất trên thị trường lao động lại đến từ chính các lãnh đạo doanh nghiệp, những người đã gắn tương lai công ty mình vào một công nghệ vẫn chưa chứng minh được kỳ vọng mà nó tự tạo ra.

Theo: Fortune