AI-first và bước ngoặt tái kiến thiết ngành bảo hiểm Việt Nam

Trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và sự thay đổi mạnh mẽ trong hành vi khách hàng đang đưa ngành bảo hiểm bước vào giai đoạn chuyển đổi mang tính nền tảng, ảnh hưởng trực tiếp đến mô hình kinh doanh, quản trị rủi ro và trải nghiệm khách hàng.

Tại sự kiện InsurTech 2026 với chủ đề "Tái định hình ngành bảo hiểm trong kỷ nguyên AI-First" diễn ra ngày 27/3 tại TP.HCM, các lãnh đạo và chuyên gia trong lĩnh vực bảo hiểm, công nghệ và tài chính trong nước, quốc tế đã cùng thảo luận về tương lai của ngành.

InsurTech - xu hướng tất yếu được dẫn dắt bởi AI và dữ liệu

Chia sẻ tại sự kiện, ông Yifan Liu, Giám đốc Chiến lược cấp cao tại ZhongAn Insurance, một trong những công ty bảo hiểm số toàn diện đầu tiên và lớn nhất Trung Quốc, cho rằng lĩnh vực bảo hiểm đang đứng trước một bước ngoặt lớn.

Các báo cáo của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) cho thấy thế giới đang ngày càng đối mặt nhiều rủi ro, từ bất ổn địa chính trị, rủi ro công nghệ đến biến đổi khí hậu. Điều này càng khẳng định vai trò của bảo hiểm trong việc bảo vệ con người và doanh nghiệp, đồng thời buộc ngành phải chuyển dịch từ phản ứng sang dự đoán và phòng ngừa rủi ro - một quá trình mà AI đang đóng vai trò trung tâm.

Kinh nghiệm từ ZhongAn Insurance cho thấy InsurTech không còn là thử nghiệm. Thành lập từ năm 2013, doanh nghiệp này đã xây dựng thành công mô hình bảo hiểm số với 99% quy trình thẩm định được xử lý tự động và hơn một nửa yêu cầu bồi thường được giải quyết hoàn toàn bằng AI chỉ trong vài phút. Bên cạnh đó, AI cũng tham gia vào toàn bộ hoạt động marketing và phần lớn công việc lập trình.

Hiện mỗi ngày, hệ thống AI của ZhongAn xử lý khoảng 100.000 cuộc hội thoại để phân loại phản hồi khách hàng, qua đó giúp doanh nghiệp cải tiến sản phẩm, dịch vụ ngay lập tức. Công nghệ này cũng hỗ trợ doanh nghiệp bước vào những thị trường hoàn toàn mới cho như bảo hiểm thú cưng, bảo hiểm xe điện hay các sản phẩm "siêu" cá nhân hóa.

Đáng chú ý, ZhongAn Insurance đã duy trì lợi nhuận nghiệp vụ trong 5 năm liên tiếp, mở ra triển vọng tích cực cho mô hình bảo hiểm số tại Trung Quốc nói riêng và toàn cầu nói chung.

Theo ông Yifan Liu, bối cảnh của Việt Nam có nhiều điểm tương đồng với Trung Quốc, khi dân số đông nhưng tỷ lệ thâm nhập bảo hiểm còn thấp, chỉ bằng 1/5 đến 1/10 các thị trường phát triển. Ông tin rằng khi thu nhập bình quân đầu người vượt các ngưỡng như 5.000 USD , 10.000 USD , nhu cầu bảo vệ sức khỏe và tài sản sẽ được thúc đẩy mạnh mẽ. Với đà tăng trưởng hiện tại, Việt Nam đang tiến gần tới “điểm bùng phát” của thị trường bảo hiểm.

"Việc ứng dụng AI và dữ liệu lớn còn nhiều thách thức, nhưng đây là hướng đi tất yếu để mở rộng độ phủ bảo hiểm và nâng cao trải nghiệm khách hàng. Sự kết hợp giữa tăng trưởng kinh tế và công nghệ sẽ tạo ra 'điểm hội tụ thuận lợi' cho ngành bảo hiểm Việt Nam trong tương lai gần", ông nhấn mạnh.

Hệ sinh thái Techcombank tiên phong tái định hình ngành bảo hiểm Việt Nam

Tại Việt Nam, Techcom Life và Techcom Insurance, hai công ty thuộc hệ sinh thái Techcombank, đang là những đơn vị tiên phong tái định hình ngành bảo hiểm bằng sự kết hợp giữa công nghệ, dữ liệu và nâng tầm trải nghiệm khách hàng.

Làm việc trong lĩnh vực bảo hiểm hơn 30 năm, trong đó có thời gian dài dẫn dắt các doanh nghiệp bảo hiểm tại Việt Nam, ông Chung Bá Phương - Chủ tịch HĐQT Techcom Life cho rằng sản phẩm bảo hiểm tốt nhất là sản phẩm mà khách hàng không bao giờ phải dùng đến, tức không chỉ tập trung vào việc chi trả mà còn giúp khách hàng giảm thiểu khả năng phải đối mặt với rủi ro. Nhờ AI và dữ liệu lớn, các doanh nghiệp hiện nay đã có thể dự báo sớm các nguy cơ về sức khỏe hoặc tài sản, từ đó đưa ra cảnh báo và giải pháp phòng ngừa, giúp khách hàng chủ động bảo vệ mình ngay từ đầu.

Ở góc nhìn thị trường, ông Mukesh Pilania, CEO Techcom Life, cho rằng niềm tin là rào cản lớn nhất. "Bảo hiểm thường bị gắn với trải nghiệm phức tạp và thiếu minh bạch. Chúng tôi kỳ vọng có thể mang niềm tin trở lại bằng cách sử dụng AI và dữ liệu để tóm tắt các bản hợp đồng dài hàng chục trang thành những nội dung dễ hiểu, minh bạch hóa quyền lợi và điều khoản, cũng như cá nhân hóa sản phẩm theo từng hồ sơ khách hàng", ông Mukesh Pilania chia sẻ.

Điểm khác biệt của Techcom Life và Techcom Insurance là được xây dựng như một doanh nghiệp bảo hiểm AI-native, không chịu ảnh hưởng của mô hình cũ, công nghệ không hỗ trợ vận hành mà định hình cách doanh nghiệp ra quyết định từ đầu.

Theo đó, toàn bộ quy trình từ tư vấn, phát hành hợp đồng đến bồi thường đều được ưu tiên xử lý bằng AI trước khi có sự can thiệp của con người. Công nghệ cũng liên tục phân tích và cập nhật hồ sơ riêng của từng khách hàng, giúp đưa ra những hỗ trợ tư vấn và dịch vụ cá nhân hóa một cách chính xác, kịp thời và tùy biến tinh tế với nhu cầu thực.

Cách tiếp cận dựa trên dữ liệu không chỉ nâng cao chất lượng thẩm định, mà còn đơn giản hóa quy trình, rút ngắn thời gian xử lý. Đồng thời, nhờ vậy, những nhóm khách hàng từng bị từ chối, như người có bệnh nền, vẫn có thể tiếp cận các sản phẩm được thiết kế riêng.

Trong khi đó, ông Pranav Seth, Chủ tịch HĐQT Techcom Insurance nhấn mạnh mục tiêu xây dựng hệ sinh thái khép kín, nơi bảo hiểm không chỉ là sản phẩm tài chính mà là một phần của hành trình chăm sóc sức khỏe toàn diện. Một trong những ưu tiên của Techcom Insurance là xóa bỏ tình trạng gián đoạn chăm sóc khách hàng sau bán bằng các nền tảng số, giúp khách hàng luôn duy trì kết nối và được hỗ trợ kịp thời, từ đó mang đến trải nghiệm bảo hiểm mượt mà, minh bạch và thuận tiện hơn.

Theo các chuyên gia, lợi thế hệ sinh thái, nền tảng dữ liệu lớn và hệ thống core banking thế hệ mới của các ngân hàng lớn như Techcombank, cùng với Techcom Life và Techcom Insurance, đang tạo điều kiện để những mô hình bảo hiểm mới tiếp cận khách hàng theo cách toàn diện hơn, trở thành một phần trong hệ sinh thái dịch vụ rộng lớn hơn, nơi khách hàng có thể chủ động quản trị rủi ro và bảo vệ sức khỏe, tài chính.

Như vậy, sự hội tụ giữa trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu và hệ sinh thái tài chính - bảo hiểm đang mở ra cơ hội để ngành bảo hiểm Việt Nam bước sang một giai đoạn phát triển mới, minh bạch hơn, chủ động hơn và lấy khách hàng làm trung tâm.

Dù vậy, ông Chung Bá Phương cho rằng không một hệ sinh thái doanh nghiệp nào có thể đơn lẻ thay đổi toàn ngành. Ông nhấn mạnh vai trò của sự phối hợp giữa doanh nghiệp và cơ quan quản lý, đặc biệt trong việc xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung. Việc hình thành Trung tâm Dữ liệu Quốc gia được xem là nền tảng quan trọng, cung cấp nguồn dữ liệu sạch và có cấu trúc, giúp các mô hình AI nâng cao độ chính xác, từ đó mở đường cho một ngành bảo hiểm minh bạch, hiệu quả và bền vững.

Dù mới thành lập, Techcom Life và Techcom Insurance đã nhanh chóng ghi nhận những kết quả đáng chú ý. Techcom Life lọt top 5 thị trường về doanh thu khai thác mới chỉ sau hai tháng đầu năm 2026, trong khi Techcom Insurance đã phục vụ hơn 650.000 khách hàng trong năm 2025, thông qua mạng lưới 280 chi nhánh và đội ngũ 3.500 nhân sự kinh doanh.

Hướng tới tầm nhìn tái kiến thiết ngành bảo hiểm tại Việt Nam, các đơn vị này đặt trọng tâm vào việc ứng dụng công nghệ và dữ liệu để xây dựng những mô hình bảo hiểm hiện đại, trao quyền tự chủ cho mỗi cá nhân và tổ chức trong hành trình bảo vệ tương lai.