Bán gần 170 tấn vàng dự trữ, nước đồng minh của Mỹ giờ chịu thiệt hơn 20 tỷ USD

Trong bối cảnh bất ổn địa chính trị và căng thẳng trên toàn cầu gia tăng, vàng trở thành lựa chọn an toàn nhất đối với các nhà đầu tư.

Đầu tuần này, giá vàng đã lần đầu tiên vượt mốc 4.600 USD/ounce, tức tăng khoảng 73% so với thời điểm Tổng thống Mỹ Donald Trump nhậm chức cách đây 14 tháng.

Mức tăng này còn nhanh hơn cả thời kỳ đại dịch khi nền kinh tế toàn cầu đóng cửa, nhanh hơn cả cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu (GFC) khi ngành ngân hàng Mỹ sụp đổ, và nhanh hơn cả giai đoạn sau sự kiện 11/9. Thời điểm duy nhất giá vàng tăng nhanh hơn 14 tháng đầu nhiệm kỳ của ông Trump là trong cuộc khủng hoảng OPEC năm 1973 và cuộc khủng hoảng dầu mỏ năm 1979 sau cuộc cách mạng Iran.

Giữa cơn sốt vàng gần đây, Australia - nước đồng minh của Mỹ - là một trong những bên đang gián tiếp hưởng lợi.

Australia là quốc gia sản xuất vàng lớn thứ 3 thế giới. Khi giá vàng tăng, giá trị xuất khẩu vàng của Australia cũng tăng theo.

Giá vàng đã tăng mạnh đến mức kim loại quý này sắp trở thành mặt hàng xuất khẩu lớn thứ 2 của Australia, có khả năng vượt qua khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) và than đá.

Điều đó có nghĩa là các công ty khai thác vàng ở Australia phải nộp thuế doanh nghiệp cao hơn nhiều so với dự kiến.

Điều này đã được ghi nhận trong báo cáo triển vọng kinh tế và tài chính giữa năm ngoái. Đơn cử, tập đoàn Myefo đã ghi nhận doanh thu thuế doanh nghiệp tăng 4,3 tỷ USD trong năm tài chính 2025-2026.

Như vậy, một cách gián tiếp, chính phủ hưởng lợi nhờ thuế cao hơn.

Không chỉ vậy, giá vàng cao cũng giúp Ngân hàng Trung ương Australia (RBA) trực tiếp hưởng lợi. NHTW Australia đang nắm khoảng 80 tấn vàng dự trữ với giá trị khoảng 15,7 tỷ USD, tăng so với mức 9,6 tỷ USD vào cuối năm 2024.

Nhưng theo ông Greg Jericho, cây viết của tờ The Guardian (Anh) kiêm nhà kinh tế trưởng của Viện Australia, giá trị dự trữ vàng của RBA đáng lẽ có thể còn cao hơn rất nhiều.

Năm 1997, NHTW Australia, với sự ủng hộ hoàn toàn của Bộ trưởng Tài chính lúc bấy giờ là Peter Costello, đã bán đi 2/3 lượng vàng dự trữ, tương đương 167 tấn trong tổng số 250 tấn. RBA giải thích rằng giá trị của vàng thực sự không tăng nhiều và nhiều ngân hàng trung ương khác cũng đang bán vàng vì chế độ bản vị vàng cũ đã lỗi thời. Ông đánh giá cao động thái này và cho biết "việc tái đầu tư sẽ mang lại lợi nhuận hàng năm cao hơn cho RBA so với việc giữ tiền dưới dạng vàng". Và trong một thời gian, điều đó đã đúng.

Trong giai đoạn khai khoáng bùng nổ, khi giá trị các khoản đầu tư khác tăng vọt, việc bán vàng là một ý tưởng sáng suốt. Nhưng cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu đã xoá sạch lợi nhuận.

Theo ước tính, 167 tấn vàng có giá trị ước tính khoảng 33 tỷ

Giá trị của 167 tấn vàng  ước tính khoảng 33 tỷ USD, cao hơn nhiều so với khoảng 2,5 tỷ USD thu được từ việc bán số vàng vào năm 1997. Nếu phân bổ số tiền này vào tất cả các tài sản không phải vàng mà RBA nắm giữ, thì giá trị hiện tại sẽ là 9,6 tỷ USD.

Điều đó có nghĩa là việc bán vàng năm 1997 đã khiến tài sản của Ngân hàng Trung ương Australia thiệt hại khoảng 23,4 tỷ USD. Vì vậy, đó không phải là quyết định sáng suốt nhất dựa trên bối cảnh hiện tại, Jericho nhận định.

Theo Guardian