Bảng xếp hạng đại học 2026 đảo chiều: Harvard tụt hạng, bất ngờ vị trí số 1

Bảng xếp hạng TIME World's Top Universities of 2026 cho thấy các trường đại học Mỹ và Anh tiếp tục giữ vị trí nổi bật trong hệ thống giáo dục đại học toàn cầu. Danh sách được đánh giá dựa trên nhiều khía cạnh, không chỉ thành tích học thuật mà còn bao gồm năng lực đổi mới, tác động kinh tế và mức độ kết nối toàn cầu.

Theo bảng xếp hạng, University of Oxford của Anh đứng vị trí số 1 với 89,88 điểm. Yale University của Mỹ xếp thứ 2 với 88,37 điểm, tiếp đến là Stanford University ở vị trí thứ 3 với 88,30 điểm.

Massachusetts Institute of Technology (MIT) đứng thứ 4 với 88,01 điểm, University of Chicago đứng thứ 5 với 87,40 điểm. Harvard University xếp thứ 6 với 87,01 điểm. Cambridge đứng thứ 7, Imperial College London đứng thứ 8. University of Michigan và University of Pennsylvania lần lượt giữ vị trí thứ 9 và 10.

Như vậy, Mỹ có 6 đại diện trong Top 10 và tổng cộng 17 trường trong Top 30. Bên cạnh đó, Anh có Oxford, Cambridge, Imperial College London và University of Edinburgh trong nhóm 30 trường dẫn đầu.

Sau Top 10, Princeton University đứng thứ 11, Johns Hopkins University thứ 12, California Institute of Technology (Caltech) thứ 13 và Duke University thứ 14. Northwestern University và Cornell University lần lượt xếp thứ 15 và 16.

Đại diện đầu tiên ngoài Mỹ và Anh trong nhóm này là École polytechnique fédérale de Lausanne (EPFL) của Thụy Sĩ, đứng thứ 17. University of Edinburgh đứng thứ 18, Washington University in St. Louis đứng thứ 19 và University of California, Berkeley đứng thứ 20.

University of Hong Kong xếp thứ 21 với 77,42 điểm. UCLA đứng thứ 22, University of Wisconsin–Madison đứng thứ 23 và The Chinese University of Hong Kong đứng thứ 24.

New York University đứng thứ 25, Emory University thứ 26, University of Zurich thứ 27, Vanderbilt University thứ 28, ETH Zurich thứ 29 và Rice University khép lại Top 30.

Không chỉ nhìn vào thành tích học thuật

Một điểm đáng chú ý trong bảng xếp hạng năm nay là cách TIME đánh giá vị thế của các trường đại học. Thay vì chỉ tập trung vào kết quả học tập hoặc danh tiếng truyền thống, bảng xếp hạng còn xem xét khả năng tạo ra đổi mới, tác động đến nền kinh tế và mức độ hiện diện trên phạm vi quốc tế.

Ba nhóm tiêu chí chính gồm năng lực và thành tích học thuật, đổi mới và tác động kinh tế, cùng mức độ gắn kết toàn cầu. Điều này giúp lý giải tại sao một số trường có thứ hạng tổng thể cao dù không dẫn đầu ở tất cả tiêu chí.

Bên cạnh việc xếp hạng các trường đại học, bài viết của TIME do hai nhà kinh tế Raj Chetty và John Friedman thực hiện còn đi sâu vào một câu hỏi đáng chú ý phía sau những thứ hạng danh giá này là Ai đang thực sự có cơ hội bước vào cánh cửa của những trường đại học tinh hoa nhất thế giới?

Nghiên cứu của hai tác giả sử dụng dữ liệu của hàng triệu sinh viên Mỹ để theo dõi kết quả học tập và nghề nghiệp trong thời gian dài. Nhóm nghiên cứu tập trung vào 12 trường thuộc nhóm “Ivy-Plus”, gồm 8 trường Ivy League cùng Stanford, MIT, Duke và University of Chicago.

Dù chưa đến 1% người Mỹ theo học tại các trường này, cựu sinh viên của họ chiếm hơn 13% số người thuộc nhóm 0,1% có thu nhập cao nhất tại Mỹ. Nhóm này cũng chiếm khoảng một phần tư số thượng nghị sĩ Mỹ, một nửa số học giả Rhodes và khoảng ba phần tư số thẩm phán Tòa án Tối cao được bổ nhiệm trong nửa thế kỷ qua.

Theo nghiên cứu, những trường đại học có tính chọn lọc cao có thể tác động đáng kể đến quỹ đạo nghề nghiệp của sinh viên. Việc được theo học tại đây không chỉ mang lại một tấm bằng mà còn có thể mở ra những cơ hội nghề nghiệp và thu nhập khác biệt sau khi tốt nghiệp. Tuy nhiên, cơ hội tiếp cận các trường này lại không đồng đều giữa các nhóm thu nhập.

Hơn 15% sinh viên tại 12 trường Ivy-Plus đến từ các gia đình thuộc nhóm 1% có thu nhập cao nhất nước Mỹ, với mức thu nhập trên 600.000 USD mỗi năm. Nghiên cứu đưa ra một phép so sánh đáng chú ý: nếu hai học sinh cùng đạt 1.500 điểm SAT nhưng một người thuộc gia đình nằm trong nhóm 1% thu nhập cao nhất và người còn lại thuộc tầng lớp trung lưu, học sinh giàu có có khả năng được nhận vào các trường Ivy League cao hơn.

Khoảng cách này cũng xuất hiện khi xét đến nghề nghiệp của cha mẹ. Những ứng viên có cha mẹ là lãnh đạo doanh nghiệp có khả năng được nhận vào các trường đại học hàng đầu cao hơn so với ứng viên có thành tích học tập tương đương nhưng cha mẹ làm giáo viên hoặc tài xế xe buýt.

Ba yếu tố tạo lợi thế cho sinh viên có thu nhập cao

Theo nghiên cứu, ba yếu tố chính góp phần tạo lợi thế cho sinh viên thuộc các gia đình giàu có là ưu tiên con em cựu sinh viên, đánh giá hoạt động ngoại khóa và tuyển sinh thể thao.

Những ứng viên thuộc nhóm 1% thu nhập cao có cha mẹ từng theo học tại các trường Ivy-Plus có khả năng được nhận vào Ivy League cao gấp khoảng 5 lần so với ứng viên có năng lực tương đương nhưng cha mẹ không từng học tại các trường này. Hoạt động ngoại khóa cũng tạo ra khác biệt. Sinh viên từ các gia đình có điều kiện kinh tế tốt thường có nhiều cơ hội theo học trường tư thục, tham gia hoạt động ngoại khóa, tiếp cận tư vấn tuyển sinh và sử dụng các nguồn lực hỗ trợ quá trình chuẩn bị hồ sơ.

Yếu tố thứ ba là tuyển sinh thể thao. Các vận động viên được tuyển chọn chiếm khoảng 10-15% số sinh viên tại những đại học hàng đầu của Mỹ và thường đến từ các gia đình có điều kiện, do thể thao thành tích cao đòi hỏi nhiều nguồn lực.

Đáng chú ý, những lợi thế này không dự báo tốt hơn về thành công sau khi tốt nghiệp. Theo nghiên cứu, việc là con em cựu sinh viên, có thành tích ngoại khóa nổi bật hay là vận động viên được tuyển chọn không cho thấy khả năng dự báo cao hơn về thu nhập, học sau đại học hoặc làm việc tại các công ty uy tín. Trong khi đó, điểm thi và thành tích học tập lại có giá trị dự báo rõ hơn.

Từ đó, các nhà nghiên cứu cho rằng vấn đề không nằm ở lựa chọn giữa “trọng dụng nhân tài” và “đa dạng”, mà ở cách các trường xác định tài năng. Họ đề xuất giảm ảnh hưởng của những yếu tố gắn với điều kiện gia đình và chú trọng hơn vào năng lực học thuật của ứng viên.