Chi phí nuôi ô tô xăng tăng 700 nghìn đồng/tháng, xe điện bỗng trở thành 'phao cứu sinh': Cả thế giới 'quay xe' chỉ trong 1 tuần

Chi phí nhiên liệu tăng vọt do căng thẳng tại Trung Đông đang trở thành “cú hích bất ngờ” cho các hãng xe điện (EV) Trung Quốc, khi ngày càng nhiều người tiêu dùng chuyển sang xe chạy pin để tránh gánh nặng giá xăng leo thang.

“Giờ thì với tôi, lựa chọn quá rõ ràng”, Wang Wenbo, 25 tuổi, người lần đầu mua ô tô, chia sẻ. “Tháng trước tôi còn cân nhắc giữa hai loại và ban đầu nghiêng về xe xăng vì nghĩ nó ổn định hơn. Nhưng giờ tôi sẽ chọn xe điện để tiết kiệm chi phí. Với mức giá dầu này, tiền nhiên liệu đơn giản là quá đắt đỏ”.

Đầu tuần này, cơ quan hoạch định kinh tế hàng đầu Trung Quốc đã điều chỉnh tăng giá bán lẻ xăng và dầu diesel, dù mức tăng chỉ bằng khoảng một nửa so với cơ chế định giá chính thức. Dù vậy, Wang ước tính chi phí nhiên liệu hàng tháng của anh vẫn tăng thêm khoảng 200 nhân dân tệ (tương đương 700 nghìn đồng).

Như vậy, với một chiếc ô tô con phổ thông, chi phí đổ xăng tại Trung Quốc có thể tăng thêm khoảng 10–15% chỉ sau một đợt điều chỉnh giá. Điều này tương đương hàng trăm nhân dân tệ mỗi tháng - một con số đủ lớn để khiến nhiều người tiêu dùng phải cân nhắc lại giữa xe xăng và xe điện.

Trong bối cảnh căng thẳng chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, cùng việc eo biển Hormuz vẫn bị đóng cửa, Wang cho rằng lợi thế của xe điện ngày càng rõ rệt. “Xe điện Trung Quốc giờ đã có chất lượng và hiệu suất rất tốt; lựa chọn này đơn giản là hợp lý hơn”, anh nói.

Ngân hàng UBS từng ước tính hồi đầu tháng 3 rằng nếu giá dầu duy trì quanh mức 90 USD/thùng, chi phí nhiên liệu hàng năm của người dùng xe xăng sẽ tăng khoảng 2.000 nhân dân tệ. Với mức giá hiện đã cao hơn đáng kể, áp lực tài chính lên người sử dụng xe xăng đang ngày càng gia tăng.

Chris Neff, một nhân viên công nghệ tại California, cũng cho biết anh đã quyết định mua xe điện sau khi giá xăng tại bang này tăng vọt lên hơn 5 USD/gallon trong giai đoạn khủng hoảng năng lượng.

“Tôi không nghĩ mình sẽ mua xe điện sớm như vậy. Nhưng khi chi phí đổ xăng mỗi tháng lên tới vài trăm USD, tôi nhận ra điều đó không còn hợp lý nữa”, anh nói.

Ban đầu, Neff vẫn cân nhắc xe xăng vì thói quen sử dụng lâu năm. Tuy nhiên, khi so sánh chi phí, anh nhận thấy tiền sạc điện rẻ hơn đáng kể so với tiền nhiên liệu, đặc biệt trong bối cảnh giá xăng biến động liên tục. Sau khi chuyển sang xe điện, anh cho biết chi phí vận hành giảm rõ rệt và gần như bản thân không còn bị “ám ảnh” bởi việc giá xăng tăng mỗi tuần.

Trong một báo cáo gần đây, tổ chức nghiên cứu năng lượng Ember gọi xe điện là “đòn bẩy lớn nhất để giảm hóa đơn nhập khẩu năng lượng”, đồng thời ước tính việc sử dụng xe điện đã giúp giảm tiêu thụ dầu toàn cầu khoảng 1,7 triệu thùng/ngày trong năm ngoái - tương đương khoảng 70% lượng xuất khẩu của Iran vào năm 2025. Các nhà phân tích cho rằng cuộc khủng hoảng dầu mỏ hiện tại có thể trở thành bước ngoặt mới cho ngành năng lượng sạch tại châu Á.

“Khi chỉ có một lần tăng giá trong môi trường lạm phát thấp, người ta có thể bỏ qua,” Lauri Myllyvirta, chuyên gia phân tích trưởng và đồng sáng lập Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Không khí sạch, nhận định. “Nhưng nếu điều đó lặp lại, nó sẽ khiến người ta nhận ra rằng giá nhiên liệu rất biến động và việc phụ thuộc vào xe chạy xăng khiến họ luôn bị cuốn theo những biến động đó”.

Trung Quốc, quốc gia nhập khẩu hơn 40% dầu từ Trung Đông, được cho là đang hưởng lợi lớn nhất nhờ chiến lược chuyển dịch sang năng lượng tái tạo. Với trữ lượng dầu lớn nhất thế giới cùng vị thế là nhà sản xuất điện gió và điện mặt trời hàng đầu, Trung Quốc có khả năng chống chịu tốt hơn nhiều nước châu Á trước khủng hoảng năng lượng.

Theo ước tính của Myllyvirta, sự phổ biến của xe điện - chiếm khoảng 50% doanh số xe mới và 12% tổng số xe lưu hành - đã giúp Trung Quốc giảm gần 10% mức tiêu thụ dầu trong năm ngoái.

“Đây chính là kịch bản mà Trung Quốc đã tính đến khi theo đuổi chiến lược an ninh năng lượng”, ông nói.

Zhu Zhaoyi, Giám đốc điều hành Viện Nghiên cứu Trung Đông thuộc Trường Kinh doanh HSBC Đại học Bắc Kinh, cho rằng khủng hoảng dầu mỏ có thể thúc đẩy nhanh hơn các mục tiêu năng lượng sạch của Trung Quốc, bao gồm đạt đỉnh phát thải vào năm 2030 và trung hòa carbon vào năm 2060.

“Lãnh đạo Trung Quốc đã nhiều lần chứng kiến kịch bản này. Mỗi khi Trung Đông bất ổn, bài học lại càng rõ: phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu không chỉ gây hại môi trường, mà còn là vấn đề an ninh quốc gia”, ông nói.

Theo: SCMP, CNN