Chuyên gia dinh dưỡng cảnh báo 3 bộ phận của cá dễ chứa kim loại nặng, độc tố và ký sinh trùng nhất

Cá rất giàu dinh dưỡng nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ gây ngộ độc thực phẩm. Một chuyên gia dinh dưỡng cảnh báo rằng có ba bộ phận của cá dễ tích tụ kim loại nặng, độc tố và thậm chí cả ký sinh trùng. Việc thường xuyên tiêu thụ các bộ phận này có thể dẫn đến nguy cơ ngộ độc.

Cụ thể, chuyên gia dinh dưỡng Cheung Yu-hei (làm việc tại Đài Loan, Trung Quốc) giải thích trong một bài đăng trên Facebook rằng, mặc dù ăn cá giúp bổ sung dinh dưỡng, nhưng phần da, mang cá và nội tạng của cá cũng tiềm ẩn nguy cơ gây ngộ độc.

Da cá

Mặc dù giàu collagen và axit béo không bão hòa, nhưng cần lưu ý rằng đây là bộ phận dễ tích tụ kim loại nặng như thủy ngân và chì nhất, đặc biệt là ở các loài cá biển lớn.

Mang cá

Độc tố và ký sinh trùng thường dễ tồn tại ở khu vực mang cá. Cần làm sạch kỹ lưỡng trước khi chế biến. Tốt nhất, bạn nên bỏ mang cá trước khi nấu chín cũng là một cách bảo vệ sức khỏe cho cả nhà.

Nội tạng cá

Chuyên gia nhận định, giá trị dinh dưỡng không cao nhưng nhiều người lại mê ăn nội tạng cá. Đây lại là bộ phận dễ tích tụ độc tố, kim loại nặng và ký sinh trùng nhất. Khuyến cáo nên tránh ăn các bộ phận này.

5 món ăn từ cá có thể gây hại cho sức khỏe do chứa độc tố

Các món cá săn mồi cỡ lớn: Các loại cá săn mồi lớn phổ biến bao gồm cá kiếm, cá ngừ và cá mập; chúng dễ tích tụ nồng độ cao thủy ngân và kim loại nặng. Phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ nên hạn chế ăn các loại cá này.

Các món cá chiên ở nhiệt độ cao: Chiên ở nhiệt độ cao dễ sinh ra chất béo chuyển hóa (trans fat). Tiêu thụ thường xuyên trong thời gian dài có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch.

Các món cá chế biến theo kiểu Trung Hoa với nhiều gia vị: Thường có hàm lượng natri cao. Những người bị cao huyết áp hoặc dễ bị phù nề cần đặc biệt hạn chế ăn các món này, chẳng hạn như cá kho hoặc cá sốt chua ngọt.

Các món cá biển sâu: Mặc dù giàu axit béo omega-3, một số loài vẫn tiềm ẩn nguy cơ dư lượng kim loại nặng. An toàn hơn là chọn các loại cá nhỏ có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, chẳng hạn như cá thu...

Cá sống (Sashimi): Tiềm ẩn nguy cơ nhiễm ký sinh trùng và vi khuẩn. Những người có hệ miễn dịch yếu, phụ nữ mang thai và trẻ em nên tránh ăn cá sống.

4 cách ăn cá an toàn nhất: Chế biến theo cách này có thể giảm 40% lượng kim loại nặng

Ông Cheung cho biết, chỉ khi chọn lựa đúng cách, chế biến phù hợp và tiêu thụ cá một cách hợp lý, chúng ta mới thực sự hấp thụ được dinh dưỡng lành mạnh mà không biến việc nạp dưỡng chất thành nguy cơ đối với sức khỏe. Việc áp dụng 4 phương pháp sau đây sẽ đảm bảo mỗi miếng cá đều an toàn và bổ dưỡng:

Bỏ da cá hồi trước khi áp chảo: Phương pháp này có thể giảm khoảng 40% lượng kim loại nặng tồn dư. Nếu chỉ bỏ da sau khi đã chiên/áp chảo, lượng kim loại nặng giảm đi chỉ khoảng 20%, cho thấy sự khác biệt đáng kể về hiệu quả.

Ưu tiên chọn các loại cá nhỏ: Chẳng hạn như cá thu đao Thái Bình Dương, cá thu và cá đù vàng nhỏ. Do có kích thước nhỏ và nằm ở bậc thấp hơn trong chuỗi thức ăn, các loài cá này thường có mức độ nhiễm tạp chất thấp hơn.

Chần cá trước khi nấu canh: Bước này không chỉ giúp loại bỏ mùi tanh và tạp chất mà còn góp phần giảm lượng kim loại nặng tồn dư.

Chọn cá có thương hiệu và chứng nhận kiểm định: Hãy mua các sản phẩm thủy sản có chứng nhận (như nhãn CAS) hoặc có hồ sơ truy xuất nguồn gốc đầy đủ. Các loại cá có thương hiệu này đã trải qua quy trình kiểm tra và chứng nhận, có nguồn gốc rõ ràng, mang lại sự an toàn và tin cậy cao hơn khi sử dụng.

Những kim loại nặng nào thường gặp trong thực phẩm?

Theo thông tin từ Trung tâm An toàn Thực phẩm Hồng Kông, do tính độc hại cao của chì, asen (thạch tín), cadmium và thủy ngân, cần đặc biệt lưu ý đến 4 loại kim loại nặng này trong thực phẩm, nhất là nguy cơ phơi nhiễm lâu dài (mãn tính). Chúng có thể tích tụ trong cơ thể người và gây tổn thương các cơ quan nội tạng, đặc biệt ảnh hưởng đến những nhóm đối tượng nhạy cảm như thai nhi và trẻ nhỏ. Mặc dù các kim loại này có thể gây ngộ độc cấp tính, nhưng phần lớn các trường hợp như vậy lại bắt nguồn từ những con đường khác không phải qua ăn uống. Mỗi kim loại trong số bốn loại kể trên đều có thể tạo thành các hợp chất khác nhau khi kết hợp với những nguyên tố khác; tính chất và độc tính của các hợp chất này sau khi đi vào cơ thể cũng rất khác nhau.

Trung tâm An toàn Thực phẩm đã chỉ ra các nguồn phơi nhiễm của 4 loại kim loại nặng này như sau:

Chì: Có thể xâm nhập vào cơ thể người qua nhiều môi trường khác nhau như không khí, đất, nước và thực phẩm. Các nghiên cứu cho thấy hút thuốc lá, sử dụng ô tô chạy bằng xăng pha chì, dùng đường ống dẫn nước bằng chì và sử dụng mối hàn chứa chì trong các loại hộp đựng thực phẩm là những nguồn chính khiến con người bị phơi nhiễm chì. Các hạt chì lơ lửng trong không khí có thể lắng đọng và tích tụ, bám lại trên bề mặt rau củ hoặc thâm nhập vào rau củ và các loại ngũ cốc. Ngoài ra, chì còn có thể tích tụ trong các loại thủy hải sản (như động vật có vỏ) và trong nội tạng của động vật trên cạn.

Thủy ngân: Ngoài nguồn thực phẩm, con người có thể tiếp xúc với thủy ngân thông qua các vật liệu trám răng có chứa hợp chất thủy ngân, môi trường làm việc và các loại thuốc thảo dược. Phần lớn lượng thủy ngân hấp thụ qua đường ăn uống là dạng thủy ngân vô cơ. Tuy nhiên, một số loài cá săn mồi kích thước lớn như cá kiếm có thể tích tụ một lượng đáng kể methylmercury – một dạng hợp chất hữu cơ độc hại hơn.

Asen: Chủ yếu xâm nhập vào cơ thể thông qua việc tiêu thụ các loại thủy hải sản, đặc biệt là động vật có vỏ và các loài sinh vật kiếm ăn dưới đáy biển. Ngoài ra, một lượng nhỏ asen có thể đi vào các loại cây trồng làm thực phẩm thông qua các hóa chất nông nghiệp (như phân bón) có chứa thành phần này.

Cadmi: Cadmi thường xâm nhập vào cơ thể chủ yếu qua đường ăn uống; tuy nhiên, các loại cây trồng bị nhiễm cadmi từ đất hoặc nguồn nước ô nhiễm có thể chứa hàm lượng kim loại này cao hơn. Bên cạnh đó, việc tiêu thụ thận động vật, các loài giáp xác và động vật thân mềm, những loại thực phẩm có xu hướng tích tụ kim loại này, cũng là các nguồn cung cấp cadmi khác.

(Ảnh minh họa: Internet)

(Nguồn: The Standard)