Cú lừa triệu đô 'chạy' đoàn kiểm tra dự án Bệnh viện Bạch Mai và Việt Đức cơ sở 2

Từ “lại quả” đến hành vi lừa đảo

Theo kết luận điều tra vụ án xảy ra tại dự án cơ sở 2 Bệnh viện Bạch Mai - Việt Đức, bị can Lê Thanh Thiêm, Giám đốc Công ty TNHH Sao Nam Sông Hồng bị đề nghị truy tố về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.

Cụ thể, tháng 3/2021, Đoàn kiểm tra số 35 của Ủy ban Kiểm tra Trung ương do ông Nguyễn Quốc Hiệp làm Trưởng đoàn tiến hành kiểm tra Ban cán sự đảng Bộ Y tế nhiệm kỳ 2016–2021. Nội dung kiểm tra bao gồm hai dự án là Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2 và Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cơ sở 2.

Trong quá trình làm việc, đoàn mời ông Nguyễn Chiến Thắng, nguyên Giám đốc Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm (Bộ Y tế) đến giải trình. Theo kết luận điều tra, tại buổi làm việc, ông Hiệp nêu rõ đã phát hiện nhiều vi phạm liên quan hai dự án.

Kết luận điều tra xác định, trước áp lực từ hoạt động kiểm tra, cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến đã trao đổi với Nguyễn Chiến Thắng thông qua Nguyễn Hữu Tuấn (khi đó là Giám đốc Ban Y tế trọng điểm) và Lê Thành Công (Vụ phó Vụ Kế hoạch – Tài chính), nhằm tìm cách tiếp cận Đoàn kiểm tra số 35 để “nhờ giúp đỡ”.

Từ định hướng này, ông Thắng được giới thiệu gặp Lê Thanh Thiêm, Giám đốc Công ty TNHH Sao Nam Sông Hồng, người được cho là “có quan hệ rộng”, có quan hệ đồng hương với Trưởng đoàn kiểm tra và có thể tác động.

Lời khai và đối chất

Tại cuộc gặp ở nhà riêng trên phố Bạch Đằng (Hà Nội), Thiêm thông báo đã “nhờ được ông Hiệp” và yêu cầu chuẩn bị 2 triệu USD để lo việc.

Tin tưởng, Nguyễn Chiến Thắng đã sử dụng tiền có được từ nguồn “5%” thu của các nhà thầu trước đó để đưa cho Thiêm làm ba lần. Cụ thể, giữa tháng 9/2021, đưa 1 triệu USD tại một nhà hàng trên phố Nguyễn Khắc Cần (Hà Nội); sau đó, đưa 600.000 USD tại nhà riêng Thiêm, và lần cuối, đưa 400.000 USD, cũng tại nhà Thiêm. Tổng số tiền 2 triệu USD.

Tại cơ quan điều tra, Lê Thanh Thiêm khai rằng sau khi nhận tiền, ông đã hai lần đưa cho ông Nguyễn Quốc Hiệp tổng cộng 1,4 triệu USD để “nhờ giúp đỡ”.

Tuy nhiên, ông Hiệp phủ nhận hoàn toàn. Ông khẳng định: Không nhận tiền từ Thiêm; Không được nhờ vả, tác động; Đoàn kiểm tra thực hiện đúng quy định của Đảng; Khi phát hiện dấu hiệu vi phạm hình sự, đã chuyển hồ sơ, tài liệu cho Bộ Công an để điều tra theo thẩm quyền.

Cơ quan điều tra đã tổ chức đối chất giữa hai người, song cả hai giữ nguyên lời khai.

Từ tài liệu, chứng cứ thu thập được, cơ quan điều tra kết luận: Không có căn cứ xác định ông Nguyễn Quốc Hiệp nhận tiền; Không có căn cứ cho thấy 2 triệu USD được chuyển cho bất kỳ cá nhân, tổ chức nào trong Đoàn nhằm tác động kết quả kiểm tra. Lê Thanh Thiêm đã chiếm đoạt toàn bộ 2 triệu USD của Nguyễn Chiến Thắng.

Như vậy, phi vụ “chạy đoàn kiểm tra” thực chất là một vụ lừa đảo, trong đó tiền được rút từ nguồn “lại quả” của các nhà thầu, vốn đã là tiền có dấu hiệu phạm tội và tiếp tục bị chiếm đoạt.

Vụ việc cho thấy một chuỗi hành vi nối tiếp: Cơ chế “lại quả 5%” hình thành trong quá trình thực hiện các gói thầu. Khi bị kiểm tra, các cá nhân lo ngại trách nhiệm tìm cách tác động đoàn kiểm tra. Số tiền bất hợp pháp tiếp tục được sử dụng cho mục đích “chạy” Đoàn kiểm tra.