Cuộc chiến với Iran gây thiệt hại thế nào cho toàn khu vực?

Theo phân tích của công ty nghiên cứu năng lượng Rystad, cuộc chiến giữa Mỹ và Israel chống lại Iran có thể đẩy chi phí sửa chữa khu vực ở Trung Đông lên tới 58 tỷ USD, riêng các cơ sở dầu khí có thể lên tới 50 tỷ USD.

Tuy nhiên, báo cáo nhấn mạnh, trở ngại chính không phải là vấn đề kinh phí, mà là năng lực toàn cầu hạn chế trong việc cung cấp các thiết bị và dịch vụ kỹ thuật quan trọng, điều này có thể làm trì hoãn việc sửa chữa trong nhiều năm.

Ước tính của Rystad đánh dấu sự gia tăng mạnh so với dự báo ban đầu là 25 tỷ USD mà công ty này đưa ra 3 tuần trước, phản ánh phạm vi thiệt hại rộng hơn trước thỏa thuận ngừng bắn ngày 8/4 giữa Mỹ và Iran.

“Công tác sửa chữa không tạo ra năng lực sản xuất mới. Nó chỉ chuyển hướng năng lực sản xuất hiện có. Sự chuyển hướng này sẽ dẫn đến tình trạng chậm trễ dự án và lạm phát gia tăng ở nhiều khu vực ngoài Trung Đông”, nhà phân tích cấp cao Karan Satwani của Rystad cho biết.

“58 tỷ USD là con số thu hút sự chú ý, nhưng những tác động dây chuyền đến tiến độ đầu tư năng lượng trên toàn cầu có thể cũng quan trọng không kém”, ông Satwani nhấn mạnh.

Rystad cho biết, tổng chi phí sửa chữa dự kiến sẽ vào khoảng 46 tỷ USD, trong đó các tài sản thuộc lĩnh vực lọc dầu và hóa dầu chiếm tỷ trọng lớn nhất do quy mô và độ phức tạp của thiệt hại.

Các cơ sở công nghiệp, điện lực và khử muối có thể tiêu tốn thêm từ 3 tỷ đến 8 tỷ USD, với thời gian phục hồi khác nhau giữa các tài sản và quốc gia, do sự khác biệt về năng lực thực hiện và các hạn chế trong chuỗi cung ứng.

Iran phải đối mặt với thiệt hại nặng nề nhất, với chi phí có thể lên tới 19 tỷ USD trên các cơ sở hạ tầng xử lý, lọc dầu và xuất khẩu khí đốt, theo công ty Rystad.

Trong khi đó, tác động đối với Qatar được xem là tập trung hơn nhưng phức tạp về mặt kỹ thuật, tập trung vào trung tâm khí hóa lỏng Ras Laffan, nơi việc sửa chữa có thể trùng với các dự án mở rộng đang diễn ra.

Đại sứ Iran tại Liên hợp quốc Amir Saeid Iravani cho biết, nước này dự định đòi bồi thường từ năm quốc gia, gồm: Arab - Bahrain, Jordan, Qatar, UAE và Saudi Arabia - vì những thiệt hại từ cuộc đối đầu quân sự mới nhất.

“Các nước này đã hành động như những "đồng phạm" với Mỹ và Israel và vi phạm nghĩa vụ của họ đối với Iran”, ông Iravani nói.

Tuần trước, Hội Chữ thập đỏ Iran báo cáo, 125.630 đơn vị dân sự đã bị ảnh hưởng bởi chiến tranh, trong đó có 100.000 nhà ở, một số bị phá hủy hoàn toàn.

Hội cũng cho biết, có thiệt hại đối với 23.500 cơ sở thương mại, 339 cơ sở y tế, 32 trường đại học, 857 trường học và 20 trung tâm Chữ thập đỏ.

Ông Pir Hossein Kolivand, Chủ tịch Hội Trăng lưỡi liềm đỏ Iran (IRCS) nhấn mạnh, khoảng 15 địa điểm hậu cần quan trọng, bao gồm các kho nhiên liệu, sân bay và máy bay dân dụng đã bị ảnh hưởng.

Điều này đã gây ra sự gián đoạn trên diện rộng đối với giao thông, năng lượng và các dịch vụ công cộng.