Dân châu Âu than trời vì nắng nóng, kỳ lạ thay vẫn có người nói: “Tôi thấy bình thường mà, cứ nhặng xị cả lên”

Người than nóng, người kêu bình thường

Khi cái nóng đỉnh điểm chạm mốc kinh hoàng 41,7°C ở phía đông bang Brandenburg, đẩy nhiệt độ tại Đức lên mức cao chưa từng có trong lịch sử, ông Mario, 65 tuổi, đã chủ động phòng tránh nhưng không hề hoảng sợ.

Hai năm trước, một đợt nắng nóng gay gắt dữ dội đã thôi thúc ông xuống tiền mua một thiết bị mà rất ít người Đức sở hữu: máy điều hòa nhiệt độ.

“Mùa hè đang dần nóng lên,” người thợ thủ công đã nghỉ hưu chia sẻ. Ngôi nhà kiểu bungalow của ông hiện nằm trong số 6% hộ gia đình hiếm hoi tại Đức có lắp điều hòa cố định. “Và khi bạn già đi, sức chịu đựng cái nóng cũng kém dần.”

Châu Âu đang quay cuồng trong đợt nắng nóng tồi tệ nhất từng được ghi nhận. Trong lúc gồng mình chuẩn bị đón làn sóng thời tiết thiêu đốt tiếp theo, việc thiếu vắng hệ thống điều hòa không khí tại đây đang trở thành tâm điểm chỉ trích mạnh mẽ hơn bất kỳ giải pháp chậm chạp nào khác từ phía các chính phủ.

Thế nhưng, không phải ai cũng có nhu cầu điều hòa nhiệt độ dù cái nóng đang khiến người ta kêu ca suốt cả tuần qua.

Với Đức, quốc gia có tỷ lệ sử dụng điều hòa thấp thuộc hàng bậc nhất châu Âu – một phần do tỷ lệ người thuê nhà chiếm số đông – một số chủ nhà cảm thấy ngay cả cái nóng kỷ lục của tháng 6 vừa qua vẫn chưa đủ phiền toái để họ phải bỏ tiền mua máy.

“Chúng tôi sẽ cân nhắc mua điều hòa nếu các mùa hè tiếp theo cứ tiếp tục nóng lên, nhưng nếu chỉ nóng vài ngày như thế này thì chúng tôi vẫn chịu đựng được,” bà Gabriele Werner, nhân viên văn phòng thông tin du lịch tại Neuzelle, chia sẻ.

Khi phóng viên tờ The Guardian ghé thăm Neuzelle và quận lân cận Neißemünde, phản ứng phổ biến nhất của người dân trước cái nóng thiêu đốt cuối tuần là sự thờ ơ, thậm chí có cả những tư tưởng phủ nhận hoàn toàn.

“Biến đổi khí hậu chỉ là một cái từ ngữ được người ta rêu rao loa đài thôi,” ông Reinhard Lange, một thợ điện đã nghỉ hưu, cho biết. Ngôi nhà 150 tuổi của ông nằm ngay dưới chân con đường dẫn đến trạm khí tượng ở Coschen – nơi vừa ghi nhận mức phá vỡ kỷ lục nhiệt độ quốc gia của Đức.

“Hồi tôi còn nhỏ trời cũng nóng vậy mà. Chỉ là hồi đó người ta không làm quá lên thôi.”

Những quan điểm trái chiều của người dân châu Âu về nắng nóng đã đặt ra câu hỏi rằng liệu nhiệt độ tăng cao và yêu cầu phải lắp điều hòa có phải là xu hướng sống còn trong tương lai hay không.

Điều hòa vẫn cần thiết dù muốn hay không

Luca Funaro, một thanh niên 32 tuổi mang trong mình căn bệnh di truyền hiếm gặp, đã phải gồng mình chịu đựng đợt nắng nóng kỷ lục vào tháng này ngay trong căn hộ của mình ở thủ đô nước Pháp mà không có hệ thống điều hòa. Lý do rất đơn giản: hàng xóm của anh không cho phép lắp đặt.

Họ đã thẳng thừng từ chối lời khẩn cầu lắp một cục nóng điều hòa ở khu sân chung của tòa nhà tại Marais – một khu phố sầm uất ngay trung tâm Paris. Những người hàng xóm cho rằng thiết bị này sẽ gây ra tiếng ồn quá lớn.

Anh Funaro, một người phải gắn liền với chiếc xe lăn và duy trì sự sống bằng máy thở, đã phải đâm đơn kiện những người hàng xóm ra tòa. Gia đình anh đã tiêu tốn hàng ngàn đô la cho cuộc chiến pháp lý kéo dài ròng rã suốt hai năm qua và vẫn chưa có hồi kết.

“Nếu trời quá nóng, người khuyết tật sẽ bị mất nước và rất khó thở,” anh Funaro chia sẻ.

Từ lâu, người dân châu Âu đã luôn ngó lơ điều hòa nhiệt độ. Họ coi đó là một thiết bị ồn ào, làm mất mỹ quan của các di sản kiến trúc, và trên hết là không cần thiết chừng nào mùa hè vẫn còn ôn hòa. Họ cũng lo ngại rằng việc sử dụng rộng rãi công nghệ ngốn điện này sẽ làm xói mòn tham vọng dẫn đầu cuộc chiến chống biến đổi khí hậu của châu lục.

Thế nhưng, làn sóng phản đối đó giờ đây đang va phải thực tế phũ phàng tại một châu lục có nhiệt độ tăng nhanh hơn bất kỳ khu vực nào khác trên hành tinh.

Các nghiên cứu chỉ ra rằng, những nỗ lực thích ứng đã giúp giảm tới 75% tỷ lệ tử vong đối với những kiểu thời tiết từng được coi là cực đoan cách đây hai thập kỷ. Thế nhưng, các đợt nắng nóng lại ngày càng trở nên khốc liệt hơn.

Theo ước tính của WHO, hơn 200.000 người đã tử vong vì nắng nóng ở châu Âu trong 4 năm qua, khiến những lời kêu gọi thay đổi nhanh chóng ngày một dồn dập. Đợt nóng kỷ lục vào tháng 6 vừa qua có khả năng sẽ cướp đi sinh mạng của hàng nghìn, nếu không muốn nói là hàng chục nghìn người – con số vượt xa mức báo động ở các quốc gia như Mỹ, nơi cũng đang đối mặt với đợt nắng nóng lịch sử nhưng có tới 90% hộ gia đình được làm mát bằng điều hòa.

Lời khuyên từ các chuyên gia là vẫn nên lắp đặt điều hòa tại những nơi người dân cần nhất – như bệnh viện, viện dưỡng lão, trường học và phương tiện giao thông công cộng.

Trên khắp khu vực, đợt nắng nóng mới nhất đã biến các bệnh viện và viện dưỡng lão không có điều hòa thành những lò thiêu đúng nghĩa. Các bác sĩ, y tá và bệnh nhân đã phải dán các tấm màng phản quang lên cửa sổ để ngăn ánh nắng mặt trời chiếu vào.

“Tình hình hoàn toàn kinh khủng,” ông Wilfrid Sammut, một bác sĩ phòng cấp cứu ở Versailles, Pháp cho biết. “Thậm chí đã có những trường hợp đổ bệnh ngay trong chính đội ngũ điều dưỡng, nhân viên y tế và bác sĩ vì bầu không khí ở đó không thể nào chịu đựng nổi.”

Chỉ một ngày sau khi nước Đức phá vỡ kỷ lục về nhiệt độ, ông Marc Bernhard, người phát ngôn về mảng xây dựng của Đảng Sự lựa chọn khác cho nước Đức, tuyên bố đảng của ông sẽ không để người dân phải “bị hiến tế trên bàn thờ” của ý thức hệ khí hậu cực đoan từ các đảng dòng chính, chẳng hạn như các quy định về xếp hạng hiệu quả năng lượng.

“Sự cuồng loạn về khí hậu đang dẫn đến nhiều ca tử vong do nắng nóng hơn, bắt nguồn từ những sai lầm mang tính hệ tư tưởng trong xây dựng, ví dụ như việc bài xích điều hòa không khí”, ông nói.

Một quan điểm khác thì nêu ra sự trớ trêu khi chúng ta tập trung làm mát cho các trung tâm AI trong khi con người thì ngó lơ.

“Chúng ta hiện đang tập trung quá nhiều nguồn lực về năng lượng và nguồn nước trong các đợt nắng nóng chỉ để làm mát cho các trung tâm dữ liệu,” Tiến sĩ Chloe Brimicombe, nhà khoa học khí hậu tại Đại học Oxford, người chuyên nghiên cứu về hiện tượng nhiệt độ cực đoan, thẳng thắn bày tỏ. “Mạng sống con người rõ ràng là có giá trị hơn AI đối với chúng ta phải không?”