Địa phương sắp lên thành phố trực thuộc Trung ương của Việt Nam sử dụng hệ thống chống bỏ quên trên xe buýt cho học sinh, áp dụng ngay năm nay

Ngày 27/7/2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 202/NQ-CP, thông qua hồ sơ Đề án thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương và giao Bộ Nội vụ hoàn thiện hồ sơ, dự thảo nghị quyết để trình Quốc hội xem xét.

Theo Cổng Thông tin điện tử Chính phủ, Quảng Ninh hiện đáp ứng đầy đủ 7/7 tiêu chuẩn, từ quy mô dân số, diện tích, tỷ lệ đô thị hóa đến cơ cấu và trình độ phát triển kinh tế - xã hội. Việt Nam hiện có 7 thành phố trực thuộc Trung ương; vì vậy, nếu đề án được Quốc hội thông qua, Quảng Ninh sẽ trở thành địa phương thứ 8 mang cấp hành chính này.

Trong lúc hoàn thiện các thủ tục trên, địa phương này cũng chuẩn bị áp dụng một mô hình giao thông học đường đáng chú ý ngay từ năm học 2026-2027.

Khoảng 3.000 học sinh đăng ký đi xe buýt điện miễn phí

Theo Báo Công Lý, UBND tỉnh Quảng Ninh đã phê duyệt đề án đưa đón học sinh miễn phí bằng xe buýt điện tại ba phường Hồng Gai, Hạ Long và Hà Tu.

Mô hình dự kiến được thí điểm tại 22 cơ sở giáo dục, gồm trường tiểu học, THCS, THPT và trường liên cấp. Đến cuối tháng 7, khoảng 3.000 học sinh đã đăng ký tham gia, trong khi đa số phụ huynh và nhà trường bày tỏ sự đồng thuận.

Giai đoạn đầu, tỉnh dự kiến tổ chức 66 tuyến, sử dụng 30 xe buýt điện loại 30 chỗ, kết nối 139 điểm đón, trả học sinh. Thời gian di chuyển từ điểm đón đến trường và chiều ngược lại được tính toán không quá 30 phút. Khi nhu cầu tăng, quy mô của đề án có thể được mở rộng lên khoảng 100 xe.

Cổng Thông tin điện tử tỉnh Quảng Ninh cho biết 96,64% phụ huynh tham gia khảo sát có nhu cầu sử dụng dịch vụ và mong muốn được tỉnh hỗ trợ. Khoảng 58,8% trường học được khảo sát xảy ra ùn tắc cục bộ vào giờ cao điểm, trong đó việc phụ huynh sử dụng phương tiện cá nhân để đưa đón con là một trong những nguyên nhân chính. 

Vì vậy, đề án không chỉ giúp giảm áp lực đưa đón cho gia đình mà còn hướng tới hạn chế ùn tắc trước cổng trường, hình thành thói quen sử dụng phương tiện công cộng và thúc đẩy giao thông xanh.

Hệ thống chống bỏ quên không chỉ là một chiếc camera

Điểm đáng chú ý của mô hình nằm ở việc nhiều công nghệ và thao tác kiểm tra được kết nối thành một quy trình tương đối khép kín.

Khi lên hoặc xuống xe, học sinh sẽ được điểm danh trên nền tảng số thông qua thiết bị nhận diện đặt tại cửa, điện thoại hoặc thẻ học sinh. Dữ liệu được cập nhật theo thời gian thực để phụ huynh và nhà trường theo dõi hành trình, qua đó biết học sinh đã lên xe, xuống xe hay chưa được ghi nhận tại điểm dự kiến.

Sau khi hành trình kết thúc, camera trên xe có nhiệm vụ nhận diện xem khoang hành khách còn người hay không. Cuối mỗi xe còn có một nút xác nhận. Lái xe cùng nhân viên phục vụ phải đi qua các hàng ghế, kiểm tra toàn bộ phương tiện rồi mới được bấm nút hoàn tất hành trình. Sở Xây dựng Quảng Ninh đang tiếp tục thử nghiệm và hoàn thiện phần mềm quản lý trước khi hệ thống chính thức vận hành.

Việc đặt nút xác nhận ở cuối xe mang ý nghĩa đặc biệt: tài xế không thể ngồi tại vị trí lái và xác nhận theo thói quen, mà phải trực tiếp di chuyển qua khoang hành khách. Công nghệ vì vậy không thay thế con người, mà tạo ra một bước bắt buộc để quy trình an toàn thực sự được thực hiện.

Thiết bị chống bỏ quên không phải yêu cầu hoàn toàn mới tại Việt Nam. Điều 46 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ quy định xe kinh doanh vận tải chở trẻ em mầm non, học sinh phải có thiết bị ghi nhận hình ảnh và thiết bị cảnh báo, chống bỏ quên. Người quản lý và người lái cũng có trách nhiệm kiểm tra khi học sinh xuống xe, không được rời phương tiện khi vẫn còn trẻ bên trong.

Điểm khác biệt tại Quảng Ninh là các yêu cầu này được đưa vào một mạng lưới do địa phương tổ chức, kết nối đồng thời phương tiện, phần mềm quản lý, nhà trường, phụ huynh, lái xe và nhân viên phục vụ.

Thế giới đã triển khai hệ thống tương tự như thế nào?

Mô hình tích hợp nhiều lớp an toàn đã được một số quốc gia áp dụng từ nhiều năm trước.

Tại UAE, Bộ Giáo dục và Emirates Transport từng triển khai hệ thống gồm thẻ nhận diện học sinh, thông báo cho phụ huynh, nút kiểm tra đặt ở cuối xe và thiết bị phát hiện chuyển động. Tài xế phải đi đến cuối khoang để xác nhận; nếu không thực hiện, hệ thống sẽ phát cảnh báo.

Năm 2018, chính quyền Seoul, Hàn Quốc triển khai hệ thống “Sleeping Child Check” trên 53 xe buýt trường tiểu học công lập. Các thiết bị NFC được đặt tại hàng ghế cuối, bên trong và bên ngoài xe. Nếu tài xế không dùng điện thoại xác nhận đã kiểm tra, cảnh báo sẽ được gửi mỗi phút tới tài xế, nhân viên đi cùng và máy tính của nhà trường.

Tại California, Mỹ, xe buýt trường học thuộc diện điều chỉnh phải được trang bị hệ thống cảnh báo an toàn trẻ em chậm nhất từ năm 2019. Trong khi đó, Abu Dhabi phát triển nền tảng Salama, cho phép phụ huynh theo dõi hành trình theo thời gian thực, nhận thông báo về thời điểm học sinh lên, xuống xe và liên hệ với nhân viên giám sát khi cần thiết.

Điểm chung của các hệ thống này là không đặt toàn bộ sự an toàn vào trí nhớ của một cá nhân. Điểm danh điện tử giúp quản lý quá trình bàn giao; nút cuối xe buộc nhân viên kiểm tra thực tế; camera và cảm biến tạo lớp dự phòng; còn dữ liệu thời gian thực giúp phát hiện, xử lý bất thường nhanh hơn.