Dự án chip 32nm của Viettel được Viện nghiên cứu Mỹ xướng tên: Việt Nam là "nhân tố có võ" trong chuỗi bán dẫn thế giới

Dù cách xa nhau về địa lý và quy mô nền kinh tế, Việt Nam và Ireland đang nổi lên như những đối tác chiến lược quan trọng, góp phần củng cố tính bền vững của chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu. Thực tế cho thấy không một quốc gia nào có thể tự mình nắm giữ toàn bộ quy trình sản xuất chip từ đầu đến cuối. Sự hợp tác với các trung tâm chuyên biệt là điều bắt buộc.

Trong bối cảnh đó, những quốc gia từng được xem là "nhỏ bé" trong ngành công nghiệp này lại đang nắm giữ các vị trí trọng yếu. Nếu Ireland dẫn đầu về mảng thiết kế và trung tâm nghiên cứu, thì Việt Nam đang từng bước khẳng định thế mạnh chuyên môn trong khâu đóng gói và thử nghiệm, công đoạn cuối cùng mang tính quyết định để bảo vệ mạch điện và đảm bảo hiệu suất của chip

Trong nhiều thập kỷ qua, Việt Nam đã xây dựng được một nền tảng vững chắc trong ngành lắp ráp và thử nghiệm điện tử, hưởng lợi lớn từ xu hướng đa dạng hóa chuỗi sản xuất quốc tế. Hiện tại, Việt Nam đang tiến lên những nấc thang cao hơn trong chuỗi giá trị bán dẫn. Điển hình là việc tập đoàn Amkor đang đầu tư khoảng 1,6 tỷ USD vào một nhà máy tại Bắc Ninh để cung cấp các dịch vụ đóng gói chip cao cấp.

Không chỉ dừng lại ở việc thu hút vốn ngoại, các doanh nghiệp nội địa Việt Nam cũng đang cho thấy tham vọng lớn. Tháng 1 năm 2026, Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) đã chính thức khởi công dự án nhà máy sản xuất bán dẫn quy mô lớn tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc, Hà Nội. C

ơ sở này được định hướng thiết kế và sản xuất các dòng chip tiến trình 32 nanomet. Dù khoảng cách công nghệ vẫn còn so với các dòng chip tiên tiến nhất thế giới, dự án của Viettel được giới phân tích đánh giá là một bước đi nền tảng mang tính thực tế cao, giúp doanh nghiệp trong nước từng bước làm chủ công nghệ lõi.

Theo chiến lược phát triển ngành công nghiệp bán dẫn quốc gia, Việt Nam đặt mục tiêu tham vọng đào tạo 50.000 kỹ sư thiết kế vào năm 2030 và mở rộng quy mô nhân sự ngành chip lên hơn 100.000 người vào năm 2040.

Ở bên kia bán cầu, chiến lược "Hòn đảo Silicon" của Ireland mang một sắc thái khác. Quốc gia này đóng vai trò là điểm kết nối quản trị và doanh nghiệp, một khu vực có môi trường thuế suất ổn định để các tập đoàn công nghệ đa quốc gia đặt trụ sở, trung tâm thiết kế và xây dựng nhà máy.

Khu tổ hợp Leixlip của Intel tại Ireland hiện đang nhận khoản đầu tư mở rộng 12 tỷ Euro, được định vị là trung tâm sản xuất chủ lực tại thị trường châu Âu. Tương tự, Analog Devices cũng công bố khoản đầu tư 630 triệu Euro để xây dựng cơ sở R&D và sản xuất mới tại Limerick.

Theo chiều hướng phát triển hiện tại, cả Việt Nam và Ireland đều mang đến những giá trị chuyên biệt cho ngành công nghiệp mà không nhất thiết phải trở thành những trung tâm sản xuất toàn diện. Tuy nhiên, hai quốc gia cũng phải đối mặt với những rào cản riêng. Bài toán đặt ra cho Việt Nam là cần tiếp tục nâng cấp hạ tầng năng lượng, nguồn nước, đồng thời đáp ứng nhu cầu hàng chục nghìn kỹ sư chất lượng cao để duy trì lợi thế cạnh tranh trước các trung tâm đóng gói lâu đời tại Đông Nam Á.

Các chuyên gia khuyến nghị các nhà đầu tư và hoạch định chính sách quốc tế cần tiếp tục thúc đẩy dòng vốn vào các cơ sở đóng gói tiên tiến tại Việt Nam, cũng như mở rộng các chương trình hợp tác đào tạo nhằm gắn kết trực tiếp nguồn nhân lực với nhu cầu thực tiễn của thị trường toàn cầu. Sự đóng góp của những nhân tố như Việt Nam và Ireland chính là chìa khóa để duy trì tính liền mạch và hiệu quả của chuỗi cung ứng bán dẫn thế giới.

Bài phân tích trên được chắp bút bởi Christopher Cytera, một cựu giám đốc điều hành công nghệ với hơn 30 năm kinh nghiệm thực tiễn trong ngành công nghiệp bán dẫn và điện tử. Bài viết được đăng tải trên Bandwidth, tạp chí trực tuyến chuyên sâu về chính sách công nghệ thuộc Trung tâm Phân tích Chính sách Châu Âu (CEPA) - một viện nghiên cứu chiến lược có trụ sở tại Washington, Mỹ.