Giáo viên 30 năm phán: Không biết tiên tri nhưng nhìn vào cặp sách của đứa trẻ, tôi nhìn được tương lai em sẽ giàu sang hay chật vật

* Dưới đây là tâm sự của một giáo viên có hơn 30 năm kinh nghiệm làm giáo viên chủ nhiệm tại Chiết Giang (Trung Quốc). Tâm sự mang quan điểm cá nhân.

Nhiều người sẽ cười khi nghe tôi nói rằng chỉ cần nhìn vào một chiếc cặp sách có thể đoán định được tương lai giàu nghèo của một con người. Với họ, đó là sự mê tín hoặc phán xét phiến diện, nhưng với một người đã đứng lớp hơn 30 năm và ngần ấy thời gian làm chủ nhiệm như tôi, chiếc cặp ấy chính là bộ hồ sơ chân thực nhất về nền tảng giáo dục của một gia đình. Chiếc cặp không chỉ để đựng sách vở, nó là nơi chứa đựng thói quen, tư duy quản lý và cả sự quan tâm của cha mẹ - những yếu tố cốt lõi quyết định một đứa trẻ sau này sẽ là người làm chủ khối tài sản khổng lồ hay mãi loay hoay trong vòng xoáy cơm áo gạo tiền.

Những đứa trẻ có tương lai giàu sang và thành đạt thường sở hữu một chiếc cặp sách được sắp xếp theo quy tắc "tối ưu hóa". Khi mở cặp của các em, tôi luôn thấy một sự ngăn nắp đến kinh ngạc: sách giáo khoa một ngăn, vở ghi chép một ngăn, hộp bút được để ở vị trí dễ lấy nhất... Điều này cho thấy đứa trẻ được rèn luyện tư duy hệ thống và khả năng quản lý nguồn lực ngay từ nhỏ.

Cha mẹ của những em này thường dạy con cách chuẩn bị thời khóa biểu từ tối hôm trước, nghĩa là dạy con cách lập kế hoạch cho cuộc đời mình. Một người biết rõ mình có gì, cần dùng cái gì và mọi thứ đang ở đâu chính là người có tố chất của một nhà quản trị tài ba. Sự giàu có trong tương lai không đến từ may mắn, nó đến từ khả năng kiểm soát cuộc sống một cách kỷ luật như cái cách các em kiểm soát chiếc cặp của mình.

Ngược lại, tôi thấy xót xa khi nhìn vào những chiếc cặp sách hỗn độn của những đứa trẻ mà tôi dự cảm sẽ có một đời chật vật. Đó là những chiếc cặp "nhồi nhét" đủ thứ từ mẩu bút chì gãy, giấy kiểm tra cũ nát cho đến vỏ bánh kẹo được tích tụ từ nhiều ngày trước...

Sự lộn xộn trong cặp sách phản ánh một lối sống thiếu kế hoạch và sự lơ là trong giáo dục của phụ huynh. Khi một đứa trẻ không thể quản lý nổi không gian nhỏ bé trong chiếc cặp, chúng sẽ khó lòng quản lý được dòng tiền hay các cơ hội kinh doanh khi trưởng thành. Những đứa trẻ này lớn lên thường có tư duy "đến đâu hay đến đó", luôn bị động trước các biến cố và dễ rơi vào cảnh đầu tắt mặt tối mà vẫn thiếu hụt vì không biết cách ưu tiên những điều quan trọng.

Đặc biệt, sự giàu sang bền vững còn lộ diện qua cách đứa trẻ trân trọng những món đồ dùng học tập bên trong cặp. Một đứa trẻ biết giữ gìn từng chiếc thước kẻ, biết bọc lại bìa vở sạch sẽ thường là người biết quý trọng giá trị của đồng vốn sau này. Cha mẹ các em hiểu rằng việc nuông chiều bằng cách sẵn sàng mua mới mỗi khi con làm mất hay làm hỏng đồ mà không cần lý do chính là đang hủy hoại tư duy tài chính của con.

Muốn biết một người có giữ được tiền hay không, hãy xem cách họ đối xử với những tài sản nhỏ nhất khi còn là một đứa trẻ. 30 đứng lớp đã minh chứng cho tôi một sự thật hiển nhiên chiếc cặp sách tươm tất ngày hôm nay chính là tấm hộ chiếu đưa các em bước vào thế giới của sự thịnh vượng và tự do tài chính mai sau.