Hàng trăm chuyến bay sắp bị hủy, 14 triệu lao động rủi ro mất việc làm: Chuyện gì đang xảy ra với ngành hàng không châu Âu?

Theo các chuyên gia, ngành hàng không Châu Âu đang đứng trước rủi ro thiếu hụt nhiên liệu bay mang tính hệ thống trong vài tuần tới nếu lệnh phong tỏa eo biển Hormuz tiếp diễn, kéo theo khả năng hàng trăm chuyến bay bị hủy bỏ.

Claudio Galimberti, Kinh tế trưởng tại Rystad Energy, chia sẻ với CNBC rằng tình cảnh của các hãng hàng không hiện nay phụ thuộc hoàn toàn vào lưu lượng dầu thô đi qua eo biển này.

Ông cho biết thêm: ‘Tình hình có thể trở nên tồi tệ mang tính hệ thống trong vòng 3 đến 4 tuần tới. Chúng ta có thể chứng kiến sự sụt giảm nghiêm trọng số lượng chuyến bay tại Châu Âu ngay từ tháng 5 và tháng 6”.

Lưu lượng giao thương qua tuyến đường thủy huyết mạch này đã tê liệt sau khi Iran tuyên bố đóng cửa eo biển trong cuộc xung đột với Mỹ và Israel, khiến giá dầu tăng vọt. Sau khi các cuộc đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran đổ vỡ vào cuối tuần qua, Mỹ đã bắt đầu thiết lập một vành đai phong tỏa hải quân đối với các tàu ra vào cảng của Iran tại eo biển Hormuz.

Rico Luman, chuyên gia kinh tế cao cấp tại ING, nhận định: “Đã có rất nhiều cảnh báo về tình trạng khan hiếm nguồn cung trong những tuần tới nếu dòng chảy nhiên liệu không được khơi thông. Các tàu vận tải hiện đã dừng hoạt động, nguồn cung từ Trung Đông cạn kiệt và chúng ta đang cần các nguồn thay thế gấp”.

Hội đồng Sân bay Quốc tế Châu Âu (ACI Europe) cảnh báo rằng sự thiếu hụt có thể xảy ra ngay trong 3 tuần tới, gây gián đoạn mùa du lịch cao điểm và dẫn đến những tác động kinh tế khắc nghiệt. Nhiều quốc gia thành viên EU vốn sống dựa vào đà tăng trưởng kinh tế từ mùa du lịch hè - lĩnh vực tạo ra 851 tỷ Euro (gần 1.000 tỷ USD) GDP hàng năm cho Châu Âu và hỗ trợ 14 triệu việc làm.

Ông Luman phân tích thêm: “Chúng ta đã thấy những hạn chế tại châu Á - khu vực vốn liên kết chặt chẽ và phụ thuộc nhiều nhất vào Trung Đông về nhiên liệu bay. Các quốc gia như Thái Lan đã ghi nhận những khó khăn trong vận tải hàng không, và tình trạng này đang lan rộng sang Châu Âu”.

Cuộc chiến giữa Mỹ-Israel với Iran bắt đầu từ ngày 28/2 đã đẩy giá dầu vượt ngưỡng 100 USD/thùng, gây ra một cú sốc năng lượng. Theo Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), giá nhiên liệu bay đã tăng phi mã 103% chỉ trong tháng 3.

Tại Mỹ, giá nhiên liệu bay gần như tăng gấp đôi, từ mức 2,50 USD/gallon (27/2) lên 4,88 USD/gallon (2/4). Tính đến sáng thứ Ba, giá dầu thô ngọt nhẹ WTI giao tháng 5 giảm 1,86% xuống 97,24 USD/thùng, trong khi dầu Brent giao tháng 6 giảm 0,33% xuống mức 99,03 USD/thùng.

Galimberti từ Rystad Energy cho biết thị trường từng kỳ vọng một giải pháp nhanh chóng, nhưng với lệnh phong tỏa của Mỹ, cuộc khủng hoảng này có vẻ sẽ kéo dài. “Lịch sử cho thấy nếu các xung đột không được giải quyết trong vòng 8 đến 9 tuần đầu tiên, chúng rất dễ trở thành những cuộc chiến tiêu hao kéo dài”, ông nói.

Trước tình hình đó, các hãng hàng không Châu Âu đang bắt đầu hủy chuyến và hạ dự báo lợi nhuận. Ông Luman (ING) cho biết nhiều hãng đã công bố tăng giá vé và xu hướng này sẽ còn tiếp tục khi giá dầu khó có thể quay về mức cũ.

Hãng hàng không Aurigny giảm bớt số chuyến trên một số chặng từ tháng 4 đến tháng 6 và áp thêm phụ phí 2 Bảng Anh mỗi vé, trong khi SAS (Scandinavia) thông báo hủy 1.000 chuyến bay trong tháng 4. CEO của Ryanair, Michael O’Leary, cũng cảnh báo về việc cắt giảm chuyến bay và công suất trong suốt mùa hè.

CEO của Wizz Air dự báo lợi nhuận ròng năm 2026 sẽ thiệt hại 50 triệu Euro. Trong khi đó, lãnh đạo của Virgin Atlantic chia sẻ với Financial Times rằng hãng sẽ rất khó khăn để có lãi trong năm nay, ngay cả khi đã áp dụng phụ phí nhiên liệu.

“Bất kể điều gì xảy ra tại vùng Vịnh sắp tới... sự xáo trộn đối với giá năng lượng toàn cầu này sẽ vẫn tồn tại dai dẳng”, Corneel Koster, CEO của Virgin Atlantic, kết luận.

Theo: CNBC