Hoàng gia Nhật Bản lần đầu thay đổi luật thừa kế sau nhiều năm khủng hoảng thiếu người kế vị

Các nhà lập pháp Nhật Bản đang tiến hành cải cách chế độ quân chủ cha truyền con nối liên tục có lịch sử hơn một thiên niên kỷ nhằm duy trì sự tồn tại của nó trong bối cảnh Hoàng gia đang dần thu hẹp.

Công chúa có thể giữ tước vị sau khi kết hôn với thường dân

Các sửa đổi đối với Luật Hoàng gia Nhật Bản (vốn được thông qua vào tháng 7) đã chính thức có hiệu lực vào thứ Bảy (24/10). Một sửa đổi cho phép các công chúa Nhật Bản giữ lại thân phận hoàng tộc ngay cả khi kết hôn với người thường, dù con cái tương lai của họ sẽ không được tính là thành viên Hoàng gia.

Sửa đổi vừa có hiệu lực cho phép Aiko và 4 công chúa độc thân khác giữ lại thân phận hoàng tộc nếu họ kết hôn với người ngoài Hoàng gia. Trước đây, các công chúa làm điều này sẽ mất thân phận hoàng tộc, đồng nghĩa với việc con cái họ không đủ điều kiện nằm trong dòng kế vị; trường hợp gần đây nhất là Mako, một trong các cháu gái của Nhật Hoàng Naruhito. Mako đã kết hôn với bạn học đại học vào năm 2021 và chuyển đến Mỹ sinh sống.

Mặc dù Nhật Hoàng Naruhito và gia đình Hoàng gia chủ yếu đảm nhận các nhiệm vụ nghi lễ và không can thiệp vào chính trị đất nước, họ cũng đã đưa ra những ẩn ý về góc nhìn của mình. Vào tháng 6, Nhật Hoàng chia sẻ ông hy vọng bất kỳ quyết định nào nhằm mở rộng gia đình Hoàng gia cũng nên có sự đồng thuận từ công chúng: "Tôi hy vọng đó sẽ là điều nhận được sự thấu hiểu từ nhân dân."

Chào đón sự trở lại của các nhánh Hoàng gia cũ

Sửa đổi còn lại là một phương pháp nhằm bảo tồn quy tắc kế vị theo dòng nam: các thành viên Hoàng gia có thể nhận con nuôi là nam giới từ các nhánh hoàng tộc cũ, và con trai tương lai của những người con nuôi này có thể được xem là người thừa kế ngai vàng hợp pháp.

Các sửa đổi này nhằm mục đích mở rộng nguồn người thừa kế tiềm năng trong tương lai, đồng thời củng cố việc loại bỏ phụ nữ khỏi vị trí đứng đầu chế độ quân chủ Nhật Bản.

Trước khi các quy định sửa đổi có hiệu lực, Nhật Hoàng Naruhito chỉ có một vài người thừa kế khả dĩ: em trai ông là Thân vương Akishino, tiếp theo là cháu trai 20 tuổi (Hoàng tử Hisahito), và người chú 90 tuổi (Hoàng tử Hitachi).

Số người thừa kế ít ỏi này đã dấy lên lo ngại về tương lai của Hoàng gia Nhật Bản. Công chúng Nhật Bản từng thể hiện sự ủng hộ đối với các nữ hoàng. Những người ủng hộ Công chúa Aiko, người con gái duy nhất của Nhật Hoàng, đã xuống đường diễu hành tại Nhật Bản trong những tuần gần đây để ủng hộ quyền trở thành Nữ hoàng của cô.

Các sửa đổi cho phép thành viên Hoàng gia nhận nuôi một nam giới từ 15 tuổi trở lên và là hậu duệ hợp pháp thuộc dòng nam của một thành viên Hoàng gia trước khi quy mô gia tộc bị cắt giảm sau Thế chiến II. Người được nhận làm con nuôi này không được kết hôn hoặc có con tại thời điểm đó.

Nhiều nhánh của Hoàng gia Nhật Bản đã từ bỏ thân phận hoàng tộc vào năm 1947 nhằm giảm bớt chi phí mà chế độ quân chủ gánh chịu sau chiến tranh. Giới chức chính phủ trước đó cho biết 11 gia tộc này đã tách ra từ một tổ tiên chung dòng nam khoảng 600 năm trước, và hiện cách Nhật Hoàng Naruhito ít nhất 36 đời tộc thuộc.

Dù vậy, những nam giới được nhận nuôi sẽ không trực tiếp có quyền thừa kế ngai vàng; chỉ con trai hợp pháp của họ mới có quyền này. Luật này sẽ được xem xét lại sau mỗi 30 năm.

Nguồn: TIME