Hôm qua - 21/8, sân bay Tân Sơn Nhất ghi nhận 1 máy bay đặc biệt, mang theo sứ mệnh thiêng liêng cất cánh

Sáng 21/8, chiếc máy bay vận tải quân sự CASA-295 rời sân bay Tân Sơn Nhất thực hiện nhiệm vụ đặc biệt. Trên máy bay là 7.104 mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ được đóng gói trong 100 thùng chuyên dụng, phủ Quốc kỳ, bắt đầu hành trình ra Hà Nội để giám định ADN, tìm lại danh tính cho những người đã hy sinh.

100 thùng phủ Quốc kỳ trên chuyến bay rời Tân Sơn Nhất

Theo Cổng Thông tin điện tử Thành ủy TP.HCM, sáng 21/8, tại Ga Quân sự, sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất, Ban Chỉ đạo TP.HCM về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ phối hợp với Quân chủng Phòng không - Không quân tổ chức lễ dâng hoa, dâng hương tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ trước khi vận chuyển 7.104 mẫu sinh phẩm ra Hà Nội.

Toàn bộ số mẫu được niêm phong trong 100 thùng chuyên dụng, phủ Quốc kỳ. Hồ sơ, tài liệu và biên bản bàn giao cũng được chuẩn bị đầy đủ theo quy trình phục vụ xác định danh tính hài cốt liệt sĩ bằng phương pháp giám định ADN.

 Báo Quân khu 7 cho biết tổng trọng lượng của số mẫu được vận chuyển khoảng 1.300 kg. Phương tiện thực hiện nhiệm vụ là máy bay vận tải quân sự CASA-295 số hiệu 8901 của Quân chủng Phòng không - Không quân. Máy bay đưa các mẫu từ sân bay quân sự Tân Sơn Nhất tới sân bay quân sự Gia Lâm, Hà Nội, sau đó bàn giao cho Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam để giám định ADN.

Để bảo đảm an toàn cho nhiệm vụ, Đại tá Phan Việt Anh, Phó Sư đoàn trưởng Sư đoàn Không quân 370, cho biết lực lượng chức năng cũng đã bố trí thêm một máy bay dự bị đi cùng. Đơn vị cũng phối hợp với cơ quan điều hành bay dân dụng để ưu tiên chuyến bay cất cánh đúng kế hoạch, đồng thời theo dõi chặt chẽ tình hình thời tiết trong hành trình.

Khoảng 11h30 cùng ngày, máy bay chở các mẫu sinh phẩm đã hạ cánh an toàn tại sân bay Gia Lâm. Sau lễ dâng hương, tưởng niệm tại đây, các mẫu được chuyển bằng xe chuyên dụng tới Trung tâm Giám định ADN thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.

Về con số 7.104

Con số 7.104 là kết quả của một quá trình lấy mẫu quy mô lớn tại TP.HCM.

Theo Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường, thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, thành phố đã hoàn thành 100% kế hoạch lấy mẫu tại 18/18 nghĩa trang liệt sĩ, thu được tổng cộng 9.854 mẫu sinh phẩm. Trong số này, 7.104 mẫu đủ điều kiện để tiếp tục giám định ADN.

Như vậy, 7.104 không phải tổng số mẫu TP.HCM đã thu thập, mà là số mẫu đáp ứng điều kiện để bước sang giai đoạn phân tích, xây dựng dữ liệu di truyền và đối sánh nhằm xác định danh tính.

Theo Cổng Thông tin điện tử Thành ủy TP.HCM, thời gian tới thành phố sẽ tiếp tục phối hợp với Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Viện Pháp y Quân đội và các cơ quan thuộc Bộ Công an để giám định ADN, thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ và xây dựng dữ liệu phục vụ đối sánh.

Chuyến bay này cũng nằm trong một chương trình có quy mô lớn hơn trên cả nước. Theo Báo Điện tử Chính phủ, “Chiến dịch 500 ngày đêm” được triển khai từ ngày 15/3/2026 đến 27/7/2027, đặt mục tiêu tìm kiếm, quy tập khoảng 7.000 hài cốt liệt sĩ, lấy mẫu khoảng 230.000 mộ liệt sĩ chưa xác định thông tin và giám định ADN khoảng 18.000 mẫu.

Đến ngày 6/8, lực lượng chức năng trên cả nước đã lấy mẫu của 265.761 thân nhân liệt sĩ, trong đó 66.909 mẫu đã được đồng bộ vào cơ sở dữ liệu để phục vụ đối sánh.

Thêm cơ hội tìm lại tên cho các liệt sĩ sau hàng chục năm

Ý nghĩa của chuyến bay vì thế không dừng ở việc vận chuyển một khối lượng mẫu lớn từ Nam ra Bắc.

Trung tướng Trần Ngọc Quyến, Chính ủy Quân chủng Phòng không - Không quân, đánh giá việc vận chuyển mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ là nhiệm vụ có ý nghĩa chính trị và nhân văn đặc biệt, thể hiện lòng biết ơn đối với những người đã hy sinh cho Tổ quốc.

Ở góc độ khoa học, những tiến bộ về công nghệ ADN đang mở thêm cơ hội cho các trường hợp hài cốt đã chôn cất hàng chục năm.

Theo TS. Trần Trung Thành, Giám đốc Trung tâm Giám định ADN, các mẫu hài cốt lâu năm thường có ADN bị phân mảnh, phân hủy nghiêm trọng hoặc còn lại với hàm lượng rất thấp. Công nghệ giải trình tự gen thế hệ mới NGS-SNP có khả năng phân tích hàng nghìn chỉ thị di truyền từ lượng ADN nhỏ và bị tổn thương, qua đó hỗ trợ xác định quan hệ huyết thống kể cả khi chỉ còn thân nhân ở các thế hệ xa. Quy trình mới có thể hỗ trợ xác định quan hệ theo cả dòng cha và dòng mẹ tới 4-5 thế hệ.

Trong thử nghiệm tại Nghĩa trang Liệt sĩ Trà Lĩnh, 54/58 mẫu hài cốt thu được dữ liệu SNP đủ điều kiện đối sánh, đạt tỷ lệ 93%.

GS.TS. Chu Hoàng Hà, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, nhấn mạnh rằng phía sau mỗi mẫu hài cốt là sự chờ đợi của một gia đình trong nhiều thập kỷ; mỗi kết quả giám định thành công vì thế không chỉ có giá trị khoa học mà còn mang ý nghĩa tri ân sâu sắc.