Không phải chứng khoán hay bất động sản, đây mới là nhóm cổ phiếu hưởng lợi đầu tiên khi lãi suất giảm

Lãi suất là một trong những yếu tố tác động lớn đến tâm lý nhà đầu tư và diễn biến thị trường chứng khoán. Sau nhiều tháng chịu sức ép từ chi phí vốn gia tăng, việc Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo triển khai các giải pháp giảm mặt bằng lãi suất đang mở ra kỳ vọng về một bước ngoặt mới của dòng tiền. Tuy nhiên, để dòng tiền thực sự dịch chuyển từ tiền gửi sang cổ phiếu, lãi suất cần bước vào xu hướng giảm bền vững, đồng thời thanh khoản thị trường phải cải thiện rõ rệt.

Theo ông Đỗ Bảo Ngọc, Tổng giám đốc Chứng khoán Kirin (CSI), tác động của xu hướng giảm lãi suất sẽ có sự phân hóa giữa các nhóm ngành, tùy thuộc vào mức độ tiếp cận chính sách, cơ cấu chi phí vốn và khả năng hưởng lợi từ sự phục hồi của nền kinh tế. Trong đó, xây dựng và xây dựng hạ tầng là những nhóm có khả năng hưởng lợi trực tiếp, trong khi bất động sản và chứng khoán chủ yếu hưởng lợi gián tiếp, với mức độ và thời điểm tác động khác nhau.

Cụ thể, nhóm xây dựng có thể hưởng lợi từ chính sách giảm lãi suất cho vay đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh và các dự án trọng điểm. Chi phí vay thấp hơn giúp doanh nghiệp tiết giảm chi phí vốn, thuận lợi hơn trong tiếp cận tín dụng và triển khai dự án. Nếu đi cùng tiến độ giải ngân và khối lượng công việc cải thiện, những yếu tố này có thể hỗ trợ doanh thu, lợi nhuận của các doanh nghiệp xây dựng và hạ tầng.

Với bất động sản, tác động tích cực có thể đến chậm hơn. Theo ông Ngọc, lĩnh vực này không trực tiếp nằm trong trọng tâm ưu tiên của đợt giảm lãi suất nói trên. Tuy nhiên, nếu mặt bằng lãi suất chung đã tạo đỉnh, lãi suất cho vay bất động sản cũng có thể giảm theo trong thời gian tới. Khi chi phí vốn hạ nhiệt, doanh nghiệp có thể giảm áp lực tài chính, còn người mua nhà có thêm điều kiện tiếp cận tín dụng. Dù vậy, mức độ hưởng lợi vẫn phụ thuộc vào tốc độ giảm lãi suất và sức cầu thực tế trên thị trường.

Đối với nhóm chứng khoán, cơ hội chủ yếu đến từ khả năng thanh khoản thị trường cải thiện và dòng tiền quay trở lại. Khi lãi suất giảm, triển vọng kinh doanh của các doanh nghiệp niêm yết có thể tích cực hơn, qua đó hỗ trợ tâm lý và sức hấp dẫn của cổ phiếu. Nếu thanh khoản gia tăng, các công ty chứng khoán sẽ có thêm cơ hội cải thiện doanh thu từ môi giới, cho vay ký quỹ và các hoạt động kinh doanh khác.

Ông Ngọc đánh giá cổ phiếu chứng khoán là nhóm đáng chú ý nếu xu hướng giảm lãi suất được xác lập. Nhóm này đã giảm giá sâu trong giai đoạn lãi suất tăng, đưa mặt bằng định giá về mức tương đối thấp. Dù kết quả kinh doanh quý III có thể vẫn phản ánh những khó khăn của giai đoạn trước, định giá đã điều chỉnh cùng kỳ vọng lãi suất đảo chiều có thể tạo cơ sở để nhà đầu tư quan tâm trở lại.

Bên cạnh đó, các ngành sản xuất hàng tiêu dùng trong nước và bán lẻ cũng có thể hưởng lợi khi chi phí vốn giảm và hoạt động kinh tế phục hồi. Tuy nhiên, tác động tích cực chỉ thực sự rõ nét khi điều kiện kinh doanh và sức mua cải thiện, thay vì chỉ đến từ việc lãi suất giảm.

Ở chiều ngược lại, ngành ngân hàng có thể chịu sức ép lên biên lãi ròng (NIM) khi giảm lãi suất cho vay để hỗ trợ doanh nghiệp. Theo ông Ngọc, việc các ngân hàng thực hiện chính sách hỗ trợ theo định hướng có thể khiến biên lợi nhuận chịu điều chỉnh giảm. Đây là sự chia sẻ cần thiết trong bối cảnh nền kinh tế cần thêm nguồn lực để duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh và thúc đẩy tăng trưởng.

Tuy nhiên, NIM thu hẹp không đồng nghĩa lợi nhuận toàn ngành ngân hàng nhất thiết suy giảm tương ứng. Các nhà băng có thể bù đắp một phần áp lực thông qua tăng trưởng tín dụng, mở rộng dư nợ hoặc đẩy mạnh nguồn thu dịch vụ, qua đó giảm mức độ phụ thuộc vào thu nhập lãi thuần. Khả năng thích ứng sẽ tạo ra sự phân hóa giữa các ngân hàng: những đơn vị còn dư địa tăng trưởng tín dụng, có khả năng đa dạng hóa nguồn thu và kiểm soát chi phí tốt có thể hạn chế tác động từ NIM suy giảm.

Nhìn chung, xu hướng giảm lãi suất có thể tạo điều kiện thuận lợi hơn cho thị trường chứng khoán, nhưng chưa đủ để khẳng định dòng tiền đã thực sự quay trở lại. Theo ông Ngọc, nhà đầu tư cần theo dõi đồng thời diễn biến lãi suất và thanh khoản thị trường. Nếu lãi suất giảm bền vững, thanh khoản được cải thiện và triển vọng kinh doanh của doanh nghiệp khởi sắc, thị trường sẽ có thêm cơ sở cho một nhịp phục hồi bền vững hơn.