MỚI NHẤT!

Đọc nhanh >>

Kỹ sư Đức xây cây cầu chưa từng có trên thế giới, "khai tử" hoàn toàn bê tông, bền gấp 5 lần

| | Thị trường

Phát minh này đã được Quỹ DBU của Đức đầu tư 140.000 euro để áp dụng ngay ngoài đời thực.

Trong suốt nhiều thập kỷ, bê tông cốt thép luôn giữ vị thế độc tôn trong ngành xây dựng hạ tầng nhờ sự bền bỉ và khả năng chịu lực vượt trội. Tuy nhiên, đằng sau sự vững chãi đó là cái giá không hề nhỏ đối với môi trường, khi quy trình sản xuất xi măng chiếm một tỷ trọng khổng lồ trong tổng lượng phát thải khí nhà kính toàn cầu.

Trước bài toán cấp bách về biến đổi khí hậu và nhu cầu giảm thiểu dấu chân carbon trong xây dựng, các kỹ sư người Đức từ Đại học Kỹ thuật Berlin (TU Berlin) phối hợp cùng Công ty kỹ thuật Miebach đã tạo nên một bước ngoặt mang tính lịch sử: Chế tạo thành công cây cầu đầu tiên trên thế giới từ vật liệu composite gỗ và đá granit, loại bỏ hoàn toàn bê tông.

Sáng kiến đột phá này không chỉ cắt giảm đáng kể lượng khí thải CO₂ mà còn hứa hẹn kéo dài tuổi thọ của công trình lên gấp 3 - 5 lần so với các phương pháp truyền thống.

Sự kết hợp táo bạo giải quyết bài toán thời tiết và kết cấu

Từ lâu, gỗ đã được biết đến là vật liệu xây dựng thân thiện với môi trường, nhẹ và mang lại tính thẩm mỹ cao. Thế nhưng, điểm yếu chí mạng khiến những cây cầu gỗ truyền thống khó lòng trụ vững qua hàng thế kỷ chính là sự bào mòn của thời tiết. Khi tiếp xúc liên tục với mưa, nắng và độ ẩm thay đổi, kết cấu gỗ dễ bị mục nát, cong vênh và suy giảm khả năng chịu lực.

Kỹ sư Đức xây cây cầu chưa từng có trên thế giới, "khai tử" hoàn toàn bê tông, bền gấp 5 lần - Ảnh 1.

Ảnh minh họa về đá hoa cương.

Để khắc phục nhược điểm này mà không cần nhờ đến sự trợ giúp của bê tông, nhóm nghiên cứu do Tiến sĩ Volker Schmid tại TU Berlin dẫn đầu đã tìm ra một lời giải đầy sáng tạo: Kết hợp gỗ với đá granit tự nhiên.

Theo thiết kế mới, phần dầm gỗ chịu lực bên dưới được bao phủ bởi những tấm đá granit dày dặn ở phía trên. Lớp đá này vừa đóng vai trò như một bề mặt di chuyển bền chắc, chống trơn trượt cho người đi bộ và người đi xe đạp, vừa hoạt động như một "chiếc ô" khổng lồ che chắn cho phần gỗ khỏi tác động trực tiếp của nắng mưa.

Để hai vật liệu có đặc tính vật lý hoàn toàn khác biệt này có thể gắn kết chặt chẽ thành một khối thống nhất, các kỹ sư đã sử dụng hệ thống vít chuyên dụng kết hợp với lớp keo epoxy bịt kín mọi khe hở. Bên cạnh đó, hình dáng của các dầm gỗ cũng được tính toán vát thon dần một cách tinh tế, giúp nước mưa nhanh chóng thoát đi thay vì đọng lại trên bề mặt.

Chia sẻ về thành tựu này, Tiến sĩ Volker Schmid cho biết: "Các loại cầu hỗn hợp làm từ gỗ và bê tông vốn đã tồn tại từ trước. Tuy nhiên, phương pháp kết hợp trực tiếp giữa gỗ và đá granit/đá hoa cương của chúng tôi là đầu tiên trên thế giới. Nhờ tận dụng tối đa ưu thế của cả hai loại vật liệu tự nhiên, cây cầu có thể được kiến tạo với những đường nét thanh mảnh, nhẹ nhàng và trang nhã hơn rất nhiều."

Quá trình hiện thực hóa ý tưởng này đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối trong tính toán cơ học, bởi gỗ có tính đàn hồi và giãn nở theo độ ẩm, trong khi đá granit lại cứng và giòn.

Nhóm nghiên cứu đã phải thử nghiệm nhiều tấm đá granit với độ dày khác nhau để tìm ra tỷ lệ liên kết tối ưu. Hàng loạt bài kiểm tra chịu tải khắc nghiệt trong phòng thí nghiệm đã chứng minh rằng kết cấu composite mới không chỉ đảm bảo tính ổn định, an toàn tuyệt đối mà còn có khả năng chịu được tải trọng nặng hơn dự kiến.

Khoản đầu tư 140.000 euro đưa giải pháp ra đời thực

Giá trị của những cây cầu gỗ - đá granit không chỉ dừng lại ở độ bền hay tính thẩm mỹ, mà còn nằm ở triết lý "xây dựng tuần hoàn" mà nó đại diện.

Trong ngành xây dựng hiện đại, việc phá dỡ một cây cầu bê tông cũ thường tạo ra hàng trăm tấn phế thải khó xử lý. Ngược lại, với cấu trúc liên kết bằng vít và keo chuyên dụng của TU Berlin, toàn bộ các bộ phận của cây cầu mới có thể dễ dàng tháo rời khi hết vòng đời sử dụng hoặc khi cần bảo trì.

Các tấm đá granit và dầm gỗ sau khi tháo dỡ hoàn toàn có thể được tái sử dụng cho những công trình khác hoặc tái chế một cách trọn vẹn, giảm thiểu tối đa rác thải xây dựng ra môi trường.

Nhận thấy tiềm năng to lớn của dự án, Quỹ Môi trường Liên bang Đức (DBU) đã quyết định tài trợ khoản kinh phí khoảng 140.000 euro (gần 4 tỷ VND) để đưa công nghệ này từ phòng thí nghiệm ra thực tiễn.

Theo kế hoạch, hai cây cầu nguyên mẫu đầu tiên, mỗi cây dài 15 mét, sẽ được xây dựng để thay thế cho những cây cầu đã xuống cấp tại quận Spandau, thủ đô Berlin.

Hiện tại, công ty kỹ thuật Miebach đang gấp rút hoàn thiện các khâu quy hoạch chi tiết và tính toán kết cấu cuối cùng trước khi tiến hành lắp đặt.

Thành công của dự án thí điểm tại Berlin được kỳ vọng sẽ mở ra một kỷ nguyên mới cho việc cải tạo và xây mới hệ thống cầu dành cho người đi bộ và xe đạp trên khắp nước Đức cũng như toàn châu Âu.

Kỹ sư Đức xây cây cầu chưa từng có trên thế giới, "khai tử" hoàn toàn bê tông, bền gấp 5 lần - Ảnh 2.

Ông Alexander Bonde, Tổng thư ký của DBU. Ảnh: Agrarzeitung

Ông Alexander Bonde, Tổng thư ký của DBU, nhấn mạnh tầm quan trọng của bước tiến này: "Rất nhiều cây cầu trên khắp đất nước chúng ta đang ở trong tình trạng xuống cấp và cần được sửa chữa gấp. Các cây cầu bê tông cốt thép truyền thống vốn tiêu tốn quá nhiều tài nguyên và thải ra lượng lớn khí CO₂ gây hại cho khí hậu. Giờ đây, chúng ta đã có trong tay những giải pháp bền vững hơn, đòi hỏi ít năng lượng hơn nhưng vẫn đảm bảo chất lượng vượt trội."

Nguồn: Science

Theo Trang Ly

Việt Nam Daily

Trở lên trên