Lần đầu tiên sau 13 năm Nga không còn tàu chiến nào ở Địa Trung Hải

“Dữ liệu hiện tại cho thấy không có tàu hải quân Nga nào xuất hiện ở Địa Trung Hải. Kể từ năm 2013, Nga luôn duy trì hiện diện hải quân liên tục tại khu vực này. Tuy nhiên, chuỗi hiện diện đó hiện dường như đã bị gián đoạn”, dự án này nhận định.

Theo các nhà phân tích, một trong những nguyên nhân chính là việc eo biển Thổ Nhĩ Kỳ vẫn đóng cửa với tàu chiến kể từ khi xung đột Nga - Ukraine bùng lên năm 2022, khiến Hạm đội Biển Đen của Nga không thể luân chuyển lực lượng một cách tự do.

Ngoài ra, cơ sở hậu cần hải quân của Nga tại cảng Tartus (Syria) chỉ còn đóng vai trò là điểm trung chuyển hậu cần hạn chế, không còn là căn cứ bảo đảm hiện diện hải quân thường trực của Mátxcơva tại Địa Trung Hải.

“Các đợt triển khai của Nga hiện có vẻ mang tính gián đoạn thay vì liên tục. Chuỗi hiện diện đã bị phá vỡ. Câu hỏi đặt ra lúc này là liệu Nga có thể khôi phục điều đó hay đây sẽ là sự thay đổi lâu dài trong thế trận hải quân của họ tại Địa Trung Hải”, báo cáo nhận định.

Ông Mark Douglas - chuyên gia của hãng phân tích tình báo hàng hải Starboard Maritime Intelligence, nói với The Insider rằng hiện nay các tàu Nga muốn tới Địa Trung Hải phải xuất phát từ Bắc Âu và cũng phải quay lại theo tuyến đường này.

Nga đồng thời phải “đàm phán với nhiều quốc gia để có thể bảo đảm hậu cần cho các tàu chiến, trong bối cảnh việc hỗ trợ Nga hiện nay có thể khiến họ bất lợi trong quan hệ với châu Âu”.

Ông Douglas cũng cho rằng nhiều yếu tố khác đang làm phân tán lực lượng hải quân Nga.

“Các tàu chiến Nga từng bị tấn công ở St. Petersburg, buộc Nga phải điều lực lượng hộ tống du thuyền của Tổng thống Vladimir Putin ở khu vực phía Bắc. Một số tàu khác lại bận hộ tống các tàu Nga đi qua vùng biển gần Anh, đôi khi phải bắn cảnh cáo”, ông Douglas nói.

Theo ông, tất cả những yếu tố này làm suy giảm khả năng duy trì hiện diện thường trực của Nga tại Địa Trung Hải.

Tuy nhiên, chuyên gia này cho rằng việc vắng bóng tàu chiến Nga chỉ mang tính tạm thời.

“Rất có khả năng các tàu Nga sẽ quay trở lại Địa Trung Hải. Vấn đề không phải là có hay không, mà là khi nào”, ông nói.

Sau khi chính quyền của Tổng thống Syria Bashar al-Assad sụp đổ vào tháng 12/2024, Nga bắt đầu rút lực lượng và khí tài quân sự khỏi Syria.

Cuối năm 2024 và đầu năm 2025, một lượng lớn vũ khí cùng phương tiện quân sự đã được chuyển khỏi căn cứ hải quân Tartus bằng đường biển. Quá trình này gặp nhiều sự cố.

Rạng sáng 24/12/2025, tàu chở hàng URSA MAJOR thuộc công ty Oboronlogistika của Nga bị chìm tại vùng biển quốc tế giữa Tây Ban Nha và Algeria.

Công ty cho biết con tàu bị đánh chìm sau “vụ tấn công khủng bố”, với 3 vụ nổ xảy ra ở mạn phải trước khi tàu chìm.

Sau sự cố này, các tàu Oboronlogistika vận chuyển hàng hóa từ Syria bắt đầu được tàu chiến Nga hộ tống. Sau đó, tàu vận tải Sparta của Nga cũng xảy ra hỏa hoạn khi đang trên hành trình rời Tartus.

Tháng 1 vừa qua, Reuters đưa tin Nga bắt đầu rút quân khỏi căn cứ không quân Qamishli ở đông bắc Syria. Một phần binh sĩ và trang thiết bị được chuyển đến căn cứ không quân Hmeimim, số còn lại được đưa về Nga.

Trong khi đó, Mátxcơva đang tìm cách chuyển đổi cảng Tartus sang mục đích thương mại.

Ngày 11/7, Reuters đưa tin công ty Syria Rus Line đang tham gia chuẩn bị xây dựng trung tâm logistics tại cảng Tartus để trung chuyển hàng hóa của Nga, bao gồm ngũ cốc, than đá, gỗ và thép.

Theo ông Jinan Mubadda - Giám đốc điều hành Rus Line, 1 cầu cảng sẽ được sử dụng cho hoạt động thương mại, trong khi cầu cảng còn lại vẫn duy trì chức năng quân sự.