Láng giềng Việt Nam từ chối nhà thầu Pháp làm tàu điện ngầm, Trung Quốc nhảy vào lập tức được khen là “hoàn hảo”

Từ chối nhà thầu Pháp

Nhà vận hành đường sắt SMRT Trains vừa chính thức hợp tác với Tập đoàn Tàu điện ngầm Quảng Châu (Guangzhou Metro Group - GMG) của Trung Quốc để cùng nộp hồ sơ dự thầu quyền vận hành tuyến Cross Island Line (CRL) — tuyến MRT đi ngầm hoàn toàn dài nhất Singapore — ngay khi cơ quan chức năng mở lại đợt đấu thầu.

Phát biểu trước báo giới, Chủ tịch SMRT — ông Seah Moon Ming — nhấn mạnh nhà vận hành đến từ Trung Quốc sở hữu "kinh nghiệm hết sức phong phú" đối với hệ thống cấp điện bằng thanh dẫn cố định trên cao. Đây cũng chính là công nghệ nguồn điện sẽ được ứng dụng cho toàn bộ dàn tàu của tuyến CRL mới.

Tại Singapore hiện nay, chỉ duy nhất tuyến Đông Bắc (North East Line - NEL) do SBS Transit vận hành là áp dụng công nghệ cấp điện trên cao. Toàn bộ các tuyến MRT còn lại đều đang sử dụng hệ thống ray thứ ba chạy dọc đường ray để truyền điện cho tàu.

Đánh giá cao đối tác, ông Seah cho biết GMG đang quản lý mạng lưới tàu điện ngầm có lưu lượng phục vụ vượt mốc 9 triệu lượt khách mỗi ngày — cao gấp khoảng 3 lần toàn bộ mạng lưới MRT của Singapore. Do đó, năng lực của tập đoàn Trung Quốc "sẽ bổ sung hoàn hảo cho các thế mạnh của SMRT, đồng thời mang lại giá trị gia tăng bền vững cho hạ tầng giao thông Singapore". Trước đó, hai đơn vị đã ký kết thỏa thuận hợp tác liên danh vào tháng 6.

Với tổng chiều dài khoảng 67km gồm 27 nhà ga trải dài từ Nhà ga T5 Cảng hàng không Changi đến Gul Circle, CRL là tuyến MRT thứ tám của Đảo quốc Sư tử, được triển khai thi công theo 3 giai đoạn.

Trước đó, cuộc đấu thầu lựa chọn nhà vận hành tuyến CRL từng được khởi động vào tháng 5/2023. Tuy nhiên, đến tháng 11/2024, Cơ quan Giao thông Đường bộ Singapore (LTA) tuyên bố hủy đợt đấu thầu này.

Dù SMRT Trains cùng liên danh SBS Transit Rail - RATP Dev (công ty con của nhà vận hành giao thông công cộng Pháp) đã nộp hồ sơ, LTA nhận định các phương án dự thầu chưa "phản ánh đầy đủ những yếu tố biến động và rủi ro khi tuyến đi vào vận hành sau đó 6 năm". Theo kế hoạch, Giai đoạn 1 của tuyến CRL sẽ hoàn thành vào năm 2030.

Thử nghiệm loạt công nghệ đường sắt thế hệ mới

Không chỉ hợp tác đấu thầu dự án CRL, SMRT Trains và GMG còn bắt tay thành lập một trung tâm nghiên cứu chung nhằm thử nghiệm các công nghệ mới trước khi đưa vào ứng dụng đại trà.

Chính thức đi vào hoạt động từ tháng 6, Phòng Thí nghiệm Đổi mới Đường sắt SMRT-Quảng Châu Metro (SMRT-Guangzhou Metro Rail Innovation Laboratory) đóng vai trò là nơi chuyển giao, tùy biến các giải pháp kỹ thuật số do GMG phát triển sao cho tối ưu nhất với điều kiện vận hành tại Singapore. Hiện tại, phòng thí nghiệm đang tiến hành thử nghiệm và tích hợp 3 giải pháp công nghệ cốt lõi của GMG:

Hệ thống phân tích hành khách bằng AI: Công nghệ này trích xuất dữ liệu từ cổng soát vé để mô phỏng luồng di chuyển của hành khách; các ga có mật độ đám đông cao sẽ hiển thị trực quan bằng các vòng tròn đỏ lớn trên màn hình điều khiển. Ông Reuben Lim, Phó Giám đốc Kỹ thuật của SMRT Trains, cho biết việc kết hợp AI giúp đơn vị chuyển sang thế chủ động — từ khâu điều tiết dòng người đến việc điều phối, tăng cường lịch trình chạy tàu.

Hệ thống giám sát và điều khiển nhà ga từ xa: Cho phép nhân viên kỹ thuật nắm bắt toàn diện trạng thái vận hành của nhà ga cùng các trang thiết bị theo thời gian thực (như thang máy, thang cuốn), đồng thời hỗ trợ can thiệp điều khiển từ xa với một số hệ thống phụ trợ.

Hệ thống giám sát tích hợp toàn tuyến: Hợp nhất dữ liệu hạ tầng đường ray, lòng hầm và hệ thống kỹ thuật tàu, giúp các đội bảo trì dễ dàng phát hiện bất thường, phân tích xu hướng hỏng hóc và phân loại sự cố theo vị trí, chủng loại cũng như mức độ nghiêm trọng.