Lời khuyên cho những gia đình lâu ngày chưa kiểm tra mái tôn

Trong nhà, một chiếc điều hòa có tiếng kêu lạ hay vòi nước bị lỏng thường được phát hiện khá nhanh. Mái tôn thì khác. Nó nằm cao, ít xuất hiện trong sinh hoạt hàng ngày nên có những gia đình sử dụng suốt nhiều năm mà gần như chưa từng kiểm tra lại sau khi lắp đặt. Điều này không có nghĩa mái nhà chắc chắn đang gặp vấn đề. Tuy nhiên, mái tôn liên tục tiếp xúc với nắng, mưa, gió và sự thay đổi nhiệt độ, trong khi các chi tiết liên kết và kết cấu đi kèm cũng có thể thay đổi theo thời gian. Nếu đã lâu chưa kiểm tra, mọi người có thể bắt đầu từ 4 việc dưới đây.

1. Quan sát tổng thể xem mái có gì khác trước hay không

Chưa cần tìm một hư hỏng cụ thể, việc đầu tiên là nhìn lại tổng thể mái. Từ vị trí quan sát an toàn, gia đình có thể chú ý xem các tấm tôn có còn nằm ngay ngắn hay không, có phần nào bị cong, móp, xô lệch hoặc nhấc lên bất thường không. Đồng thời, hãy để ý những vùng đổi màu, trầy xước hoặc có dấu hiệu ăn mòn rõ rệt. Sau những đợt gió mạnh, việc quan sát này càng có ý nghĩa bởi một số tấm tôn hoặc chi tiết liên kết có thể bị ảnh hưởng mà người ở phía dưới chưa nhận ra ngay. Nếu mái vẫn phẳng, chắc chắn và không xuất hiện dấu hiệu bất thường, gia đình cũng không cần can thiệp chỉ vì mái đã sử dụng lâu năm. Mục đích của việc kiểm tra là biết tình trạng thực tế, chứ không phải cứ mái cũ là phải sửa hoặc thay.

2. Chú ý các vít, mép tôn và vị trí liên kết

Một mái tôn hoàn chỉnh được tạo nên từ nhiều tấm tôn cùng hệ thống vít và các chi tiết liên kết. Bởi vậy, mọi người không nên chỉ quan sát phần bề mặt lớn mà bỏ qua những vị trí nhỏ này. Vít bị thiếu, lỏng hoặc có dấu hiệu bất thường; mép tôn bị bật lên; phần chồng mí giữa các tấm không còn nằm đúng vị trí đều là những điểm đáng để kiểm tra kỹ hơn. Những chi tiết làm kín quanh vít cũng có thể lão hóa theo thời gian và điều kiện ngoài trời. Tuy nhiên, nếu phát hiện một chiếc vít có vẻ lỏng, gia đình không nên tùy tiện lấy bất kỳ loại vít nào để thay hoặc siết thật mạnh. Cách xử lý cần phù hợp với loại tôn, hệ khung và phụ kiện đang sử dụng. Siết không đúng cách cũng có thể làm biến dạng tôn hoặc ảnh hưởng đến bộ phận làm kín. Nếu có nhiều vị trí liên kết bất thường, tốt hơn hết bạn nên để thợ kiểm tra tổng thể.

3. Dọn lá cây, cành khô và kiểm tra đường thoát nước quanh mái

Đây là phần rất dễ bị quên nếu gia đình chỉ đứng từ dưới nhìn lên mái. Nhà nằm gần cây lớn có thể thường xuyên có lá, cành nhỏ hoặc các vật nhẹ rơi xuống mái. Ở một số thiết kế, chúng có thể tích tụ tại máng xối, khe giữa các kết cấu hoặc khu vực thu nước. Nếu mái nhà bạn có máng xối, mọi người nên kiểm tra xem bên trong có nhiều lá cây, đất cát hay rác hay không. Những vật này tích tụ lâu ngày có thể cản trở dòng nước khi trời mưa. Cây xanh xung quanh cũng đáng được chú ý. Cành cây lớn cọ trực tiếp hoặc nằm sát mái có thể tác động lên bề mặt khi có gió. Nếu cần cắt tỉa những cành lớn ở vị trí cao, gia đình nên thuê người có dụng cụ phù hợp thay vì tự trèo lên xử lý. Với hệ thống thoát nước, nguyên tắc đơn giản là giữ đường đi của nước thông thoáng và không để rác tích tụ thành từng mảng lớn.

4. Nhìn cả khung đỡ và khu vực phía dưới mái

Tấm tôn chỉ là một phần của hệ mái. Nếu đã lâu chưa kiểm tra, gia đình cũng nên quan sát hệ khung, xà gồ và những vị trí liên kết có thể nhìn thấy từ bên dưới. Mọi người có thể để ý xem có vị trí nào bị gỉ đáng kể, cong vênh, lỏng liên kết hoặc xuất hiện thay đổi bất thường so với trước hay không. Nếu mái phát ra tiếng động khác thường khi có gió, có phần rung hoặc dịch chuyển rõ rệt, cũng nên tìm nguyên nhân thay vì bỏ qua.

Ngoài ra, nếu gia đình từng lắp thêm thiết bị lên mái như đường ống, dây dẫn, anten hoặc các hạng mục khác, hãy kiểm tra xem chúng còn được cố định chắc chắn và có ảnh hưởng đến mái hay không. Không nên tùy tiện chất thêm vật nặng hoặc lắp thiết bị mới lên mái khi chưa biết khả năng chịu tải của kết cấu. Với mái đã sử dụng lâu năm, nếu xuất hiện nhiều dấu hiệu bất thường ở cả tôn và khung đỡ, lúc này việc kiểm tra trực tiếp bởi người có chuyên môn sẽ cần thiết hơn một lần quan sát thông thường.

Kiểm tra mái tôn không có nghĩa phải tự trèo lên mái

Đây là điều gia đình cần lưu ý nhất. Một số hạng mục có thể quan sát từ sân thượng, ban công, cửa sổ hoặc phía dưới mái mà không cần bước trực tiếp lên tôn. Nếu mái nằm cao, có độ dốc lớn hoặc không có lối tiếp cận an toàn, mọi người không nên tự trèo lên chỉ để kiểm tra định kỳ. Đặc biệt, tuyệt đối tránh bước lên mái khi trời mưa hoặc bề mặt còn ướt. Mái tôn trơn, vị trí làm việc trên cao và khả năng chịu lực tại từng khu vực đều tạo ra nguy cơ mà người không có kinh nghiệm khó đánh giá. Cũng không có một mốc thời gian duy nhất để quy định mọi mái tôn phải được kiểm tra sau bao nhiêu tháng. Nhà gần biển, gần cây lớn, khu vực thường có gió mạnh hay mái đã sử dụng lâu năm sẽ có điều kiện khác biệt so với mái mới trong môi trường ít khắc nghiệt.

Thay vì chờ đến khi xuất hiện sự cố, gia đình có thể hình thành thói quen thỉnh thoảng quan sát mái và kiểm tra kỹ hơn sau những đợt thời tiết mạnh. Nếu mọi thứ vẫn chắc chắn thì tiếp tục sử dụng bình thường; còn khi xuất hiện tôn xô lệch, ăn mòn đáng kể, liên kết bất thường hoặc kết cấu có dấu hiệu xuống cấp, lúc đó mới cần xác định nguyên nhân và phương án xử lý phù hợp.