Lời khuyên đến tất cả các gia đình đang trồng cây diếp cá

Diếp cá là kiểu cây khiến nhiều người có cảm giác gần như chẳng cần chăm. Chỉ cần một góc đất đủ ẩm, vài đoạn thân có rễ được trồng xuống, một thời gian sau cây đã có thể lan thành cả mảng. Nhà có sẵn một bụi diếp cá cũng rất tiện, khi cần ăn kèm rau sống hay dùng trong bữa cơm chỉ việc ra vườn hái. Thế nhưng, chính khả năng sinh trưởng mạnh lại tạo ra những vấn đề rất riêng của loại cây này. Nếu nhà bạn đang trồng diếp cá, thay vì áp dụng cách chăm giống mọi loại rau khác, có vài điều nên lưu ý.

1. Trồng xuống đất thì nên tính trước chuyện cây sẽ lan đi đâu

Đây có lẽ là điều đáng lưu ý nhất với diếp cá. Cây không chỉ phát triển ở phần chúng ta nhìn thấy trên mặt đất mà còn có thân rễ bò bên dưới, nhờ đó có thể lan khá nhanh khi gặp điều kiện thuận lợi. Ban đầu mọi người trồng một khoảnh nhỏ ở góc vườn, nhưng nếu cứ để tự nhiên, một thời gian sau cây có thể xuất hiện ở những vị trí xung quanh. Đến lúc muốn thu gọn, chỉ nhổ phần thân lá phía trên thường chưa giải quyết được hết bởi những đoạn thân rễ còn lại dưới đất có thể tiếp tục mọc chồi. Bởi vậy, nếu khu vườn có nhiều loại rau trồng sát nhau hoặc bạn không muốn diếp cá chiếm thêm diện tích, ngay từ đầu có thể dành riêng cho cây một khoảng có giới hạn hoặc trồng trong chậu, thùng. Còn với bụi đã lan rộng, khi thu gọn cần chú ý cả phần thân rễ thay vì chỉ cắt lá.

2. Đừng thấy cây thích ẩm rồi biến chậu diếp cá thành chỗ lúc nào cũng sũng nước

Diếp cá ưa môi trường ẩm và có thể phát triển tốt ở những nơi mà nhiều loại rau khác không thích. Nhưng “ưa ẩm” không đồng nghĩa người trồng phải liên tục đổ nước đến mức đất trong chậu lúc nào cũng ngập. Với diếp cá trồng trong chậu hoặc thùng, mọi người vẫn nên duy trì đất ẩm nhưng đồng thời quan sát khả năng thoát nước. Đặc biệt vào những ngày mưa liên tục, nếu chậu đã đầy nước thì không cần tiếp tục tưới chỉ vì nghĩ đây là cây ưa nước. Ngược lại, khi trời nắng nóng, chậu nhỏ lại có thể mất nước khá nhanh. Bạn chỉ cần kiểm tra đất thực tế rồi điều chỉnh lượng nước thay vì áp dụng cứng nhắc một lịch tưới quanh năm.

3. Một bụi quá dày thì nên mạnh tay thu hoạch và tỉa bớt

Diếp cá lan khỏe nên rất dễ xảy ra cảnh lúc mới trồng thì mong từng chồi, vài tháng sau lại thành một mảng dày đặc. Nếu cây mọc chen chúc, nhiều thân già hoặc phần bên trong quá rậm, mọi người có thể kết hợp những lần thu hoạch với việc tỉa bớt. Chọn phần thân, lá còn tươi để sử dụng; những lá vàng, dập, hỏng hoặc phần cây có dấu hiệu bất thường nên loại bỏ. Sau một thời gian, nếu bụi diếp cá đã già và lộn xộn, người trồng cũng có thể cắt tỉa để cây tiếp tục tái sinh từ phần thân rễ. Không nhất thiết phải giữ tất cả những cành đang có chỉ vì chúng vẫn còn xanh.

4. Muốn hái ăn thì để ý cả những gì đang diễn ra sát mặt đất

Khác với những cây rau có tán nằm cao, diếp cá thường mọc khá thấp, nhiều lá nằm gần đất và cả bụi có thể tạo thành một lớp che phủ dày. Đây là lý do mỗi lần hái rau, bạn đừng chỉ lựa những chiếc lá đẹp phía trên rồi mang thẳng vào bếp. Hãy vạch nhẹ bụi cây để quan sát phần phía dưới. Lá sát đất có thể dính bùn sau mưa hoặc tưới; những chỗ rậm, ẩm cũng có thể xuất hiện ốc sên, sên trần hay các sinh vật nhỏ khác. Nếu gia đình có chó mèo thường xuyên đi lại trong vườn thì việc này càng đáng chú ý. Rau mọc ngay sát nền đất có khả năng tiếp xúc với chất bẩn trong môi trường, vì vậy nên giữ khu vực trồng rau dùng để ăn tách khỏi nơi vật nuôi thường phóng uế.

5. Cẩn thận với nguồn nước dùng để tưới nếu sau đó rau được mang lên bàn ăn

Một bụi diếp cá trồng ở nhà thường được hái để ăn trực tiếp, vì vậy chuyện chăm cây không chỉ dừng ở việc làm sao cho lá xanh tốt. Nếu rau được trồng để ăn, mọi người nên sử dụng nguồn nước tưới phù hợp và tránh để nước thải sinh hoạt chưa được xử lý, nước từ khu vực ô nhiễm hay nguồn nước không rõ độ an toàn tiếp xúc với rau. Phân bón cũng cần sử dụng đúng cách; không nên vì là vài mét rau trong vườn nhà mà sử dụng tùy tiện phân chuồng tươi hoặc các chất thải chưa được xử lý phù hợp. Nói cách khác, với rau ăn sống, người trồng nên quan tâm cả quá trình cây lớn lên chứ không chỉ trông chờ vào việc “hái về rửa là sạch”.

6. Rau hái tại vườn càng không nên chủ quan ở bước sơ chế

Cảm giác tự tay bước ra vườn hái một mớ diếp cá xanh non rất dễ khiến chúng ta yên tâm hơn rau mua bên ngoài. Tuy nhiên, rau nhà trồng vẫn có đất cát, bụi bẩn, côn trùng và các chất bẩn từ môi trường bám vào. Khi thu hoạch, bạn nên dùng rổ sạch để đựng thay vì đặt rau vừa hái trực tiếp xuống sân hoặc nền đất. Sau đó nhặt bỏ lá già, lá dập, phần có dấu hiệu sâu bệnh và kiểm tra kỹ những lá nằm sát gốc. Đặc biệt nếu dùng diếp cá để ăn sống, mọi người cần rửa kỹ dưới nước sạch, rửa nhiều lượt để loại bỏ đất cát và chất bẩn nhìn thấy được. Đừng chỉ nhúng cả mớ rau qua một chậu nước rồi cho rằng rau nhà trồng đã đủ sạch.

Cuối cùng, nếu bụi diếp cá đang xanh tốt thì cũng chưa cần tìm đủ loại phân để thúc cây lớn nhanh hơn. Với loại cây vốn có sức lan khá mạnh này, đôi khi việc người trồng cần làm lại là kiểm soát cho cây mọc đúng chỗ, giữ khu vực trồng sạch và chăm kỹ phần rau mình định hái ăn. Làm được ba việc ấy, một góc diếp cá nhỏ trong vườn đã có thể cho gia đình thu hoạch đều đặn mà không biến thành cả một mảng cây khó kiểm soát.