Người đàn ông ngày nào cũng uống nước mật ong, 1 năm sau đi khám, bác sĩ thốt lên ‘uống sai cách rồi’

Cụ ông họ Chu (64 tuổi ở Trùng Khánh, Trung Quốc) vài năm trước nghe bạn bè nói mật ong có tác dụng làm dịu đường ruột và giúp da dẻ hồng hào nên hình thành thói quen uống nước mật ong đều đặn.

Mỗi sáng thức dậy, ông đều pha hai thìa mật ong đầy vào nước và uống khi bụng đói. Trước khi đi ngủ, ông lại uống thêm một cốc, cho rằng pha càng đặc thì hiệu quả càng tốt. Nước lọc vì thế cũng dần bị ông “bỏ quên”.

Duy trì thói quen này suốt một năm, gần đây ông Chu thường xuyên cảm thấy khô và dính miệng, hay xuất hiện tình trạng trào ngược, nóng rát. Kết quả kiểm tra sức khỏe cho thấy đường huyết lúc đói của ông tăng đáng kể so với năm trước, đồng thời xuất hiện gan nhiễm mỡ mức độ nhẹ.

Sau khi hỏi kỹ cách ông uống mật ong, bác sĩ chỉ biết thở dài: “Đây không phải chăm sóc sức khỏe, mà là uống sai cách”.

Nước mật ong có thực sự tốt cho sức khỏe? Nhiều người đã uống sai ngay từ đầu

Nhiều người cho rằng mật ong là thực phẩm hoàn toàn tự nhiên nên uống càng nhiều càng tốt. Đây thực tế là một quan niệm khá phổ biến nhưng không chính xác.

Xét về thành phần dinh dưỡng, mật ong chứa hơn 70% glucose và fructose, thuộc nhóm đường đơn dễ được cơ thể hấp thu. Phần còn lại chủ yếu là nước cùng một lượng nhỏ vitamin và khoáng chất.

Theo các khuyến nghị dinh dưỡng tại Trung Quốc, mật ong được xếp vào nhóm đường bổ sung. Việc được gắn mác “tự nhiên” không có nghĩa là có thể sử dụng không giới hạn.

“Khuyến nghị Hướng dẫn chế độ ăn uống dành cho cư dân Trung Quốc” cho rằng người trưởng thành nên tiêu thụ không quá 50 g đường bổ sung mỗi ngày, tốt nhất nên kiểm soát dưới 25 g. Hai thìa mật ong đầy bằng loại thìa thông thường có thể chứa khoảng 40 g, nghĩa là chỉ riêng hai cốc nước mật ong đã có thể khiến lượng đường bổ sung trong ngày tăng cao.

Không ít người còn có thói quen uống nước mật ong khi bụng đói vào buổi sáng vì cho rằng cách này có thể “làm sạch đường ruột, đào thải độc tố”. Đây cũng là quan niệm chưa có cơ sở.

Khi bụng đói, đường đơn có thể nhanh chóng được hấp thu vào máu, khiến đường huyết tăng nhanh trong thời gian ngắn. Đồng thời, mật ong có thể kích thích bài tiết acid dạ dày, do đó những người có hệ tiêu hóa nhạy cảm hoặc mắc viêm dạ dày có thể cảm thấy khó chịu hơn.

Một số người còn dùng nước sôi để pha mật ong với suy nghĩ nhiệt độ cao có thể giúp diệt khuẩn. Tuy nhiên, nhiệt độ quá cao có thể làm giảm một số hợp chất hoạt tính trong mật ong.

Uống nước mật ong sai cách trong một năm, cơ thể có thể thay đổi thế nào?

Trường hợp của ông Chu cho thấy những thay đổi do uống nước mật ong quá nhiều và khi bụng đói có thể diễn ra âm thầm. Nhiều người gặp các biểu hiện này nhưng không nghĩ rằng chúng có liên quan đến thói quen uống mật ong hằng ngày.

Đường huyết biến động nhiều hơn, nguy cơ tiểu đường tăng. Glucose và fructose trong mật ong không cần trải qua quá trình phân giải phức tạp trước khi được hấp thu. Uống một lượng lớn khi bụng đói có thể khiến đường huyết tăng nhanh. Nếu duy trì trong thời gian dài, việc tiêu thụ quá nhiều đường có thể gây bất lợi cho kiểm soát đường huyết.

Điều này đặc biệt đáng lưu ý ở người trung niên và cao tuổi vốn đã có đường huyết cao hoặc nguy cơ rối loạn đường huyết.

Khó chịu ở đường tiêu hóa, trào ngược và nóng rát dạ dày. Uống mật ong khi bụng đói có thể khiến một số người cảm thấy khó chịu ở dạ dày. Với người mắc bệnh trào ngược dạ dày - thực quản hoặc viêm dạ dày mạn tính, việc sử dụng đồ uống có vị ngọt khi bụng đói có thể làm các triệu chứng trở nên rõ rệt hơn.

Dư thừa năng lượng, tăng cân và nguy cơ gan nhiễm mỡ. Mật ong không phải thực phẩm ít năng lượng. Trung bình 100 g mật ong cung cấp khoảng 320 kcal. Nếu mỗi ngày bổ sung thêm hai thìa mật ong, lượng năng lượng nạp vào cũng tăng đáng kể.

Khi lượng đường và năng lượng được đưa vào cơ thể vượt quá nhu cầu trong thời gian dài, phần dư thừa có thể được chuyển hóa và tích trữ dưới dạng chất béo. Điều này có thể góp phần làm tăng cân và nguy cơ gan nhiễm mỡ.

Tăng nguy cơ sâu răng. Đặc biệt, nếu uống nước mật ong trước khi đi ngủ nhưng không súc miệng hoặc vệ sinh răng miệng, đường có thể lưu lại trên bề mặt và kẽ răng, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển và làm tăng nguy cơ sâu răng.

Uống nước mật ong thế nào để hợp lý hơn?

Mật ong bản thân không phải thực phẩm có hại. Vấn đề nằm ở lượng sử dụng và cách uống.

Kiểm soát lượng là điều quan trọng nhất. Với người trưởng thành khỏe mạnh, có thể sử dụng một lượng nhỏ mật ong như một phần của chế độ ăn, thay vì uống nhiều cốc nước mật ong mỗi ngày. Một thìa nhỏ là đủ để tạo vị ngọt nhẹ; nếu trong ngày đã ăn bánh ngọt, đồ uống có đường hoặc các thực phẩm chứa đường bổ sung khác thì càng cần giảm lượng mật ong.

Không nên uống khi bụng đói. Thay vì dùng nước mật ong làm thức uống đầu tiên sau khi thức dậy, có thể ưu tiên một cốc nước lọc. Nếu muốn uống nước mật ong, có thể dùng vào thời điểm giữa các bữa ăn hoặc sau ăn, tùy khả năng dung nạp của cơ thể.

Nếu có thói quen uống trước khi ngủ, cần vệ sinh răng miệng sau đó để hạn chế đường lưu lại trên răng.

Không dùng nước quá nóng để pha mật ong. Nước ấm là lựa chọn phù hợp hơn. Không cần dùng nước sôi để pha mật ong.

Một số người cần hạn chế hoặc tránh sử dụng mật ong. Người mắc đái tháo đường cần đặc biệt lưu ý lượng đường từ mật ong trong chế độ ăn. Người có tăng acid uric hoặc bệnh gout cũng không nên sử dụng quá nhiều thực phẩm giàu fructose.

Những người thường xuyên bị trào ngược hoặc có vấn đề về dạ dày cũng nên theo dõi phản ứng của cơ thể và hạn chế nếu thấy triệu chứng tăng lên.

Cuối cùng, không nên xem mật ong như một loại “thực phẩm bảo vệ sức khỏe” hay thuốc chữa bệnh. Mật ong vẫn là một loại thực phẩm có vị ngọt. Những lời quảng cáo cho rằng mật ong có thể hạ huyết áp, “làm sạch” mạch máu hay chữa táo bón không thể thay thế cho điều trị y khoa.

Một chế độ ăn đa dạng, cân bằng, ngủ đủ và duy trì vận động thường xuyên vẫn là nền tảng đáng tin cậy hơn nhiều so với việc kỳ vọng vào một loại thực phẩm duy nhất.