Nhận diện, phản bác luận điệu xuyên tạc về Luật Thủ đô năm 2026
Luật Thủ đô năm 2026 có hiệu lực từ ngày 1-7-2026, tạo cơ sở pháp lý quan trọng để Hà Nội phát huy tiềm năng, lợi thế, khai thác các cơ chế, chính sách đặc thù, mở rộng không gian và tạo động lực phát triển mới.
Tuy nhiên, trước những thông tin xuyên tạc, bóp méo về nội dung và ý nghĩa của đạo luật, việc nhận diện đúng bản chất vấn đề, chủ động cung cấp thông tin chính xác và kiên quyết phản bác các quan điểm sai trái là yêu cầu cần thiết, góp phần củng cố niềm tin và tạo sự đồng thuận trong xã hội.
Luật Thủ đô năm 2026 tạo cơ chế đặc thù để thành phố Hà Nội phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn mới. Ảnh: Quang Thái
1. Được xây dựng trên cơ sở nghiên cứu bài bản, khoa học, xuất phát từ yêu cầu thực tiễn và đòi hỏi cấp thiết trong quá trình phát triển của thành phố Hà Nội, Luật Thủ đô năm 2026 đã tạo dựng hành lang pháp lý với những cơ chế, chính sách đặc thù, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Trong quá trình xây dựng và thông qua, những nội dung cốt lõi của đạo luật được đặt ra trên cơ sở thực tiễn, thảo luận và hoàn thiện theo quy trình lập pháp, tạo sự quan tâm và đồng thuận trong xã hội.
Tuy nhiên, khi thành phố Hà Nội từng bước đưa các cơ chế, chính sách đặc thù vào thực tiễn, nhất là trong triển khai các dự án đầu tư phát triển, một số đối tượng đã lợi dụng những vấn đề phát sinh, những khó khăn, vướng mắc trong quá trình tổ chức thực hiện để cắt xén thông tin, suy diễn, bóp méo bản chất chính sách.
Cụ thể, một số trang tin và tài khoản mạng xã hội như: Luật Khoa Tạp chí, Hồi ký thế kỷ… đã xuyên tạc các quy định về phân quyền, quản lý quy hoạch và cơ chế thử nghiệm công nghệ (sandbox), quy kết thành “cát cứ pháp lý”, phá vỡ tính thống nhất của hệ thống pháp luật.
Đồng thời, các đối tượng thổi phồng biện pháp bảo đảm trật tự đô thị thành hành vi “vi phạm nhân quyền”, chèn ép người dân, qua đó kích động mâu thuẫn và gây hoài nghi về mục tiêu, ý nghĩa của Luật Thủ đô năm 2026.
Một trong những luận điệu xuyên tạc đáng chú ý là cho rằng Luật Thủ đô năm 2026 cho phép chính quyền thành phố Hà Nội triển khai các dự án đầu tư, giải phóng mặt bằng mà không nhất thiết phải tuân thủ quy định pháp luật. Cách diễn giải này đánh vào quyền và lợi ích thiết thân của người dân, nhằm gây tâm lý hoang mang, kích động khiếu kiện và làm suy giảm niềm tin vào Nhà nước pháp quyền.
Để cổ súy luận điệu trên, các đối tượng cố tình cắt xén, bóp méo những quy định về phân quyền, phân cấp và cải cách thủ tục hành chính, đánh đồng cơ chế thí điểm, linh hoạt trong khuôn khổ pháp luật với sự tùy tiện, đứng ngoài pháp luật. Đây thực chất là thủ đoạn đánh tráo khái niệm, lợi dụng những vấn đề nhạy cảm liên quan đến đất đai, giải phóng mặt bằng để tạo nhận thức sai lệch về bản chất.
Đất đai, nhà ở và giải phóng mặt bằng là những vấn đề liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích thiết thân của người dân. Lợi dụng tính nhạy cảm này, các đối tượng tung tin xuyên tạc, gieo rắc tâm lý lo ngại người dân bị “tước đoạt tài sản bất hợp pháp”, kích động khiếu kiện đông người, tiềm ẩn nguy cơ mất an ninh, trật tự tại cơ sở.
Chúng cố tình quy kết rằng Hà Nội vận hành như một “thế giới riêng”, phá vỡ tính thống nhất của Hiến pháp và pháp luật, hòng hạ thấp uy tín của Quốc hội, Chính phủ và chính quyền thành phố Hà Nội. Những thông tin sai lệch, bịa đặt này không chỉ gây hoài nghi, cản trở sự đồng thuận xã hội, ảnh hưởng đến tiến độ các dự án giao thông, chỉnh trang đô thị và giải quyết những điểm nghẽn phát triển, mà còn gây tổn hại đến hình ảnh đất nước trên trường quốc tế.
2. Cần khẳng định rằng việc Luật Thủ đô năm 2026 thiết lập các cơ chế đặc thù không đồng nghĩa với việc tạo ra một không gian pháp lý đứng ngoài hệ thống pháp luật.
Trước hết, Luật Thủ đô năm 2026 là văn bản do Quốc hội ban hành, thuộc hệ thống pháp luật Việt Nam và phải tuân thủ các nguyên tắc của Hiến pháp.
Việc trao quyền chủ động cho HĐND, UBND thành phố Hà Nội trong quyết định một số cơ chế đặc thù, áp dụng quy trình rút gọn hoặc thí điểm mô hình mới (sandbox) là nhằm tăng tính chủ động, linh hoạt trong quản trị và phát triển đô thị, chứ không phải trao quyền tùy tiện hay cho phép chính quyền đứng trên pháp luật. Đó là việc vận dụng nguyên tắc pháp lý về áp dụng pháp luật chuyên ngành và thẩm quyền phân cấp, được kiểm soát chặt chẽ bởi Hiến pháp, sự giám sát tối cao của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ, HĐND thành phố, Mặt trận Tổ quốc các cấp và chính người dân. Thực thi Luật Thủ đô năm 2026 chính là thực thi pháp luật một cách sáng tạo và hiệu quả nhất.
Không có chuyện chính quyền thu hồi đất mà “bỏ qua pháp luật” hay chèn ép người dân. Ngược lại, Luật Thủ đô năm 2026 và các văn bản hướng dẫn đi kèm tạo ra một hành lang pháp lý bảo vệ tối đa quyền và lợi ích hợp pháp của người dân có đất bị thu hồi, thể hiện qua những điểm sáng thực tiễn hết sức nhân văn.
Với quy định “tái định cư đi trước một bước”, thành phố Hà Nội được chủ động chuẩn bị quỹ đất, xây dựng hoặc mua lại nhà tái định cư với hạ tầng đồng bộ (điện, nước, trường học, trạm y tế) để người dân ổn định cuộc sống sớm nhất.
Với quy định tách dự án giải phóng mặt bằng thành dự án độc lập, thành phố có bước đột phá khắc phục tình trạng “dự án treo” kéo dài nhiều thập kỷ do vướng mắc thủ tục chung. Việc tách bạch khâu bồi thường giúp dòng tiền chi trả đến tay người dân nhanh chóng, minh bạch, không làm gián đoạn kế hoạch sinh kế của các hộ gia đình.
Luật Thủ đô năm 2026 còn quy định cho phép đa dạng hóa hình thức bồi thường. Điều này giúp người dân không chỉ nhận tiền mặt hay đất ở theo hạn mức cứng nhắc, mà có thể linh hoạt lựa chọn bồi thường bằng đất phi nông nghiệp, diện tích kinh doanh thương mại, hoặc không gian dịch vụ tại các dự án đô thị hiện đại theo định hướng TOD (phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng).
Đáng chú ý, trong quá trình triển khai các cơ chế của Luật Thủ đô năm 2026, Hà Nội hướng tới áp dụng chính sách giá đất sát thực tế, kết hợp các hệ số điều chỉnh bồi thường, hỗ trợ phù hợp tại một số dự án trọng điểm. Đây là những nội dung cần được đánh giá cụ thể qua từng dự án, trên cơ sở quy định pháp luật và quyền lợi thực tế của người có đất thu hồi, qua đó làm rõ mục tiêu hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và nhà đầu tư.
Rõ ràng, các cơ chế đặc thù trong giải phóng mặt bằng và đầu tư của Luật Thủ đô năm 2026 chính là công cụ pháp lý ưu việt để tôn trọng, đền bù xứng đáng và nâng cao chất lượng sống cho nhân dân Thủ đô.
3. Để đẩy lùi, đấu tranh với các thông tin sai lệch, củng cố niềm tin xã hội và đưa Luật Thủ đô năm 2026 vào cuộc sống, cần kịp thời nhận diện, phản bác các luận điệu xuyên tạc, đồng thời triển khai đồng bộ, hiệu quả các giải pháp trong thực tiễn.
Đây không chỉ là trách nhiệm của các cấp ủy, chính quyền và cả hệ thống chính trị, mà còn đòi hỏi sự chủ động, trách nhiệm của mỗi cán bộ, đảng viên và người dân trong tiếp nhận, kiểm chứng và lan tỏa thông tin chính xác.
Đối với các cấp ủy, tổ chức Đảng và chính quyền, cần lấy minh bạch làm “vắc-xin” phòng ngừa xuyên tạc. Mọi quy hoạch, phương án đền bù, hệ số bồi thường, vị trí tái định cư phải được công khai, minh bạch từ sớm, từ xa; không tạo khoảng trống thông tin để kẻ xấu lợi dụng.
Các cơ quan, đơn vị và cán bộ tham gia tuyên truyền pháp luật cần tích cực đổi mới phương thức tuyên truyền, biến các điều luật khô khan thành các sản phẩm truyền thông gần gũi, dễ hiểu, vận dụng các hình thức mới mẻ như: Infographic, video ngắn, sổ tay pháp luật số… đồng thời phủ sóng trên các nền tảng số.
Cùng với đó, phải tăng cường giám sát việc thực thi công vụ, kiên quyết xử lý nghiêm các hành vi nhũng nhiễu, sai phạm (nếu có) trong quá trình giải phóng mặt bằng, phối hợp chặt chẽ với lực lượng chức năng xử lý nghiêm các đối tượng cố tình tung tin sai sự thật, chống phá Đảng và Nhà nước.
Mỗi công dân, trước hết là đội ngũ cán bộ, đảng viên, cần nâng cao bản lĩnh chính trị, trang bị kiến thức pháp luật vững vàng để có “sức đề kháng” trước các thông tin độc hại trên không gian mạng. Mỗi người cần thực hiện tốt phương châm “Nắm chắc luật - Nhận diện rõ - Không tin - Không chia sẻ tin giả”.
Từ hiểu biết sâu sắc và trách nhiệm, mỗi cán bộ, đảng viên phải thực sự là một “tuyên truyền viên” tại cơ sở, kiên trì giải thích, giải đáp thấu đáo cho người dân bằng thực tiễn sinh động.
Sự ra đời của Luật Thủ đô năm 2026 xuất phát từ yêu cầu khách quan của thực tiễn phát triển, đồng thời thể hiện tầm nhìn chiến lược của Đảng, Nhà nước trong việc xây dựng và phát triển Hà Nội xứng tầm vị thế, vai trò của Thủ đô.
Với những cơ chế, chính sách đặc thù, đạo luật mở ra dư địa và động lực mới để Hà Nội phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn mới. Vì vậy, việc nhận diện, đấu tranh với những thông tin xuyên tạc, bóp méo về Luật Thủ đô năm 2026 cần gắn liền với quá trình tổ chức thực thi nghiêm túc, công khai, minh bạch và hiệu quả.
Chính thực tiễn triển khai, việc bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, cùng sự đồng thuận xã hội sẽ là cơ sở quan trọng để khẳng định giá trị của đạo luật và củng cố niềm tin của nhân dân đối với sự phát triển của Thủ đô.
Hà Nội Mới