Phá dỡ sân vận động 100.000 chỗ ngồi, lớn gấp 2,5 lần Mỹ Đình: Siêu công trình mới được xây ngay bên trong để tổ chức World Cup

Zentralstadion từng là một trong những sân vận động có quy mô lớn nhất nước Đức, tọa lạc tại Leipzig, bang Sachsen. Khánh thành ngày 4/8/1956 sau khoảng 15 tháng xây dựng, công trình có sức chứa chính thức khoảng 100.000 khán giả. Nếu đặt cạnh sân vận động quốc gia Mỹ Đình tại Hà Nội, với sức chứa khoảng 40.000 chỗ, quy mô của Zentralstadion tương đương khoảng 2,5 lần.

Điểm đặc biệt của Zentralstadion nằm ở chính vật liệu xây dựng. Khoảng 1,5 triệu m³ gạch đá và phế liệu còn lại sau các đợt không kích Leipzig trong Chiến tranh thế giới thứ hai được tận dụng để tạo nên lòng chảo sân vận động, trở thành nền móng cho một công trình thể thao có quy mô khổng lồ.

Không chỉ phục vụ bóng đá, Zentralstadion còn là nơi tổ chức các sự kiện điền kinh, đại hội thể thao và nhiều hoạt động quy mô lớn. Trong những giai đoạn khác nhau, sân từng được các câu lạc bộ tại Leipzig sử dụng làm sân nhà, trong đó có những đội bóng tiền thân của Lokomotive Leipzig.

Tuy nhiên, quy mô đồ sộ cũng kéo theo chi phí duy tu, bảo dưỡng lớn. Sau khi nước Đức thống nhất, sân vận động dần xuống cấp, trong khi nhu cầu về một địa điểm thi đấu hiện đại ngày càng tăng. Việc duy trì công trình có sức chứa khoảng 100.000 người nhưng không còn được khai thác thường xuyên trở thành bài toán tài chính đối với thành phố Leipzig.

Năm 1997, thành phố quyết định xây dựng một sân vận động mới ngay trong khuôn viên Zentralstadion cũ. Thay vì tiếp tục duy trì những khán đài khổng lồ, phương án được lựa chọn là tái cấu trúc không gian thi đấu, tận dụng lòng chảo và một phần địa hình sẵn có để hình thành một đấu trường bóng đá hiện đại.

Dự án được triển khai từ tháng 12/2000 đến tháng 3/2004. Trong quá trình thi công, nhiều hạng mục của sân cũ được tháo dỡ hoặc thay thế, nhưng phần lòng chảo và địa hình bao quanh vẫn được giữ lại ở mức đáng kể. Các cây cầu mới được xây dựng để kết nối sân vận động bên trong với khu vực bên ngoài.

Kết quả là một cấu trúc kiến trúc đặc biệt: từ xa, dấu tích của sân vận động lịch sử vẫn hiện diện trong cảnh quan, trong khi bên trong là một đấu trường mới với hệ thống khán đài, mái che và hạ tầng vận hành hiện đại. Mô hình này thường được so sánh với Soldier Field tại Chicago, Mỹ, nơi sân vận động mới cũng được xây dựng trong phạm vi cấu trúc của một công trình lịch sử.

Khánh thành năm 2004, sân vận động mới vẫn mang tên Zentralstadion, nhưng sức chứa ban đầu chỉ còn khoảng 44.000 chỗ ngồi, giảm hơn một nửa so với công trình cũ. Đổi lại, sân được thiết kế chuyên biệt cho bóng đá, với mặt sân tiêu chuẩn 105 x 68 m, mái che tích hợp hệ thống đèn chiếu sáng và các khu vực phục vụ khán giả hiện đại hơn.

Việc xây dựng sân mới không chỉ giải quyết bài toán xuống cấp mà còn mở ra cơ hội đăng cai các giải đấu quốc tế. Năm 2005, Zentralstadion là một trong những địa điểm tổ chức FIFA Confederations Cup, trong đó có trận tranh hạng ba. Một năm sau, sân được lựa chọn tổ chức các trận đấu World Cup 2006. Tổng cộng, nơi đây diễn ra bốn trận vòng bảng và một trận vòng 16 đội, đưa Leipzig trở thành điểm đến của người hâm mộ bóng đá quốc tế.

Sau World Cup 2006, sân tiếp tục tổ chức nhiều sự kiện thể thao và giải trí. Trong giai đoạn 2005-2007, Zentralstadion là địa điểm diễn ra các trận chung kết Cúp Liên đoàn Đức. Dù vậy, việc khai thác sân vẫn đối mặt với thách thức: một đấu trường có sức chứa hơn 40.000 người cần lượng khán giả ổn định để bảo đảm hiệu quả vận hành.

Năm 2004, FC Sachsen Leipzig bắt đầu sử dụng sân làm sân nhà, trước khi chuyển trở lại sân truyền thống Alfred-Kunze-Sportpark. Bước ngoặt tiếp theo đến vào năm 2009, khi Red Bull tiếp quản quyền thi đấu của SSV Markranstädt và thành lập RB Leipzig. Đội bóng mới nhanh chóng bày tỏ mong muốn chuyển đến Zentralstadion.

Ngày 25/3/2010, quyền đặt tên sân được cấp cho Red Bull. Từ ngày 1/7 cùng năm, công trình chính thức mang tên "Red Bull Arena". Theo quy định về tài trợ của UEFA, sân sử dụng tên RB Arena trong các trận đấu thuộc hệ thống giải đấu châu Âu.

Sự thăng tiến của RB Leipzig qua các hạng đấu bóng đá Đức kéo theo nhu cầu nâng cấp sân vận động. Những kế hoạch từng được đưa ra bao gồm tăng sức chứa lên khoảng 53.840 chỗ, đồng thời cải thiện khu ghế ngồi, khu vực VIP và hệ thống màn hình. Sức chứa thực tế có thể thay đổi tùy theo từng giai đoạn nâng cấp và yêu cầu tổ chức sự kiện.

Trong những năm tiếp theo, Red Bull Arena tiếp tục khẳng định vị thế là một địa điểm tổ chức bóng đá quốc tế. Sân từng đăng cai năm trận đấu tại World Cup 2006 và bốn trận tại EURO 2024, trong đó có các trận thuộc vòng 16 đội.

Ngoài bóng đá, sân còn là địa điểm tổ chức các buổi hòa nhạc quy mô lớn, với sự góp mặt của nhiều nghệ sĩ và ban nhạc quốc tế như Tina Turner, Paul McCartney, AC/DC, Coldplay và Rammstein.