Phát hiện loài cực quý được gọi là “xuyên sơn giáp” ở Việt Nam: Nhiều người vui mừng, lập tức có cán bộ bảo vệ nghiêm ngặt

Thời gian gần đây, nhiều cá thể tê tê liên tiếp được người dân phát hiện, thậm chí xuất hiện ngay trong khu dân cư. Cụ thể, ngày 8-1, Hạt Kiểm lâm Thường Xuân (Thanh Hóa) cho biết đã phối hợp với Công an xã Vạn Xuân tổ chức tái thả hai cá thể tê tê về môi trường rừng tự nhiên. Đây là loài động vật thuộc nhóm IB, nằm trong Sách đỏ Việt Nam, được một hộ dân trên địa bàn tự nguyện giao nộp cho lực lượng chức năng sau khi phát hiện trong nhà.

Trước đó một ngày, Công an xã Vạn Xuân tiếp nhận hai cá thể tê tê do gia đình anh Lê Văn Quyền (sinh năm 1988, trú thôn Hang Cáu, xã Vạn Xuân) bàn giao. Theo trình bày, hai con tê tê gồm một cá thể trưởng thành và một cá thể còn nhỏ đã đi lạc vào nhà anh. Nhận thức được đây là động vật quý hiếm, anh Quyền đã bắt giữ an toàn và chủ động báo cho cơ quan chức năng.

Sau khi tiếp nhận, lực lượng công an phối hợp với chính quyền địa phương và Hạt Kiểm lâm Thường Xuân tiến hành kiểm tra tình trạng sức khỏe của các cá thể. Xác định hai con tê tê vẫn khỏe mạnh và chỉ đi lạc từ rừng ra khu dân cư, lực lượng chức năng đã quyết định tái thả chúng về rừng tự nhiên thuộc Vườn quốc gia Xuân Liên, thay vì chuyển đến trung tâm cứu hộ.

Tê tê, còn gọi là trút hay xuyên sơn giáp, là loài động vật có vú với lớp vảy cứng bao phủ cơ thể, chuyên ăn kiến và mối nhờ chiếc lưỡi dài đặc trưng. Khi gặp nguy hiểm, tê tê có thể cuộn tròn để tự vệ. Hiện cả tê tê vàng và tê tê Java đều đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng và được xếp vào danh mục loài nguy cấp, quý hiếm cần được bảo vệ nghiêm ngặt tại Việt Nam.

Tháng 12 năm ngoái, một cá thể tê tê quý hiếm dài 1m cũng bất ngờ xuất hiện tại khu vực dân cư trên đảo Cù Lao Chàm (TP Đà Nẵng), đã được người dân kịp thời phát hiện và thông báo cho cơ quan chức năng.

Cụ thể, sáng 17/12, ông Trần Can, người dân thôn Bãi Hương, xã Tân Hiệp, phát hiện một con tê tê nặng khoảng 3,2 kg, dài gần 1 m bò vào khu vực gần nhà. Nhận thấy đây là loài động vật hoang dã cần được bảo vệ, ông Can đã nhanh chóng báo tin cho lực lượng chức năng địa phương.

Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, Ban quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Cù Lao Chàm phối hợp với các đơn vị liên quan tiến hành kiểm tra, tổ chức cứu hộ, bảo đảm an toàn cho cá thể tê tê. Sau khi đánh giá tình trạng sức khỏe ổn định, lực lượng chức năng đã thả con vật trở lại môi trường tự nhiên phù hợp.

Đại diện Ban quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Cù Lao Chàm cho biết, cá thể được phát hiện là tê tê Java – loài động vật hoang dã nguy cấp, quý hiếm và đang được bảo vệ ở mức cao nhất. Hiện tê tê Java nằm trong danh sách “cực kỳ nguy cấp” của Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN).

Theo quy định pháp luật, mọi hành vi săn bắt, nuôi nhốt, vận chuyển hay buôn bán tê tê Java đều bị nghiêm cấm và có thể bị xử lý hình sự. Việc người dân chủ động thông báo và phối hợp với cơ quan chức năng trong trường hợp này được đánh giá là hành động tích cực, góp phần quan trọng vào công tác bảo tồn động vật hoang dã.

Trước đó, hồi tháng 10 năm 2025, tại Vườn Quốc gia Xuân Liên (Thanh Hóa), nhiều loài động vật hoang dã quý hiếm, thuộc các nhóm IB và IIB, trong đó có tê tê, cũng được ghi nhận thông qua hệ thống bẫy ảnh chuyên dụng vào tháng 10 năm 2025.

Đại diện Vườn Quốc gia Xuân Liên cho biết, trong quá trình triển khai nhiều đợt đặt bẫy ảnh nhằm khảo sát và đánh giá mức độ đa dạng sinh học, đơn vị đã phát hiện sự hiện diện của hàng loạt loài động vật nguy cấp, quý hiếm. Đây đều là những loài nằm trong Sách đỏ Việt Nam và Sách đỏ thế giới, cần được ưu tiên bảo vệ nghiêm ngặt.

Kết quả từ bẫy ảnh ghi nhận nhiều loài đặc trưng của hệ sinh thái rừng tự nhiên như sóc bay trâu, gà lôi trắng, gà tiền, khỉ mặt đỏ, cầy văn, cầy vòi mốc, rùa đầu to, culi nhỏ… Đáng chú ý, trong số này có cả tê tê – loài động vật đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng cao và được xếp vào nhóm IB.

Những hình ảnh thu thập được không chỉ mang giá trị trực quan, sinh động mà còn là nguồn tư liệu khoa học quan trọng, phục vụ công tác nghiên cứu, thống kê và đánh giá hiện trạng đa dạng sinh học tại Vườn Quốc gia Xuân Liên. Đây được xem là cơ sở dữ liệu quý giá, góp phần hỗ trợ hiệu quả cho các hoạt động bảo tồn, đồng thời khẳng định vai trò của Xuân Liên như một “kho báu sinh học” có ý nghĩa lâu dài đối với Thanh Hóa và các thế hệ tương lai.

(Tổng hợp)